برگزاری کنفرانس جهانی آموزش برای توسعه پایدار
|

اجلاس جهانی آموزش برای توسعه پایدار» به همت سازمان علمی، فرهنگی و تربیتی ملل متحد - یونسکو - به مدت سه روز در شهر «ناگویا» در کشور ژاپن برگزار شد.

وزیران آموزش و پرورش و نمایندگان فرهنگی کشورهای شرکت کننده در این اجلاس با تاکید به این موضوع که نخستین گام برای دستیابی به توسعه پایدار فراهم کردن محیط و فضای لازم آموزشی است، از همه کشورهای جهان خواستند تا در این زمینه گام های اساسی تری بردارند.

بالغ بر 800 مقام از 120 کشور جهان، سازمان های مختلف بین المللی و محافل علمی در این نشست جهانی آموزش برای توسعه پایدار حضور داشتند.

مقام های شرکت کننده با ارزیابی دستاوردها و چالش های موجود در پایان دهه آموزش برای توسعه پایدار که در سال 2014 پایان می یابد، در خصوص ادامه این روند پس از سال 2014 نیز گفت وگو کردند.

سازمان علمی، فرهنگی و تربیتی یونسکو سال های 2004 تا 2014 میلادی را دهه آموزش برای توسعه پایدار نامگذاری کرده بود.


نویسنده : مهری احمدی
تاریخ : دوشنبه بیست و ششم آبان 1393
زمان : 11:7
آموزش برای توسعه پایدار پس از یک دهه به کدام سو خواهد رفت؟
|

مدتی است که بر روی مفاهیم آموزش برای توسعه پایدار متمرکز شده ام.حجم بالای اقدامات انجام شده در راستای دهه آموزش برای توسعه پایدار که رسما پنجشنبه گذشته در کتفرانس جهانی آموزش برای توسعه پایدار در ناگویای ژاپن به اتمام رسید، جدا شگفت آور است.در طی این دهه کشورهای در حال توسعه و توسعه یافته فعالیتهای علمی و عملی فراوانی انجام داده اند. به هر حال پس از پایان یک دهه تلاش و کوشش بی وقفه جهانی که بعضی کشورها فعالتر و برخی کمتر فعال بوده اند، اجماع نظر وجود دارد که علیرغم ضرورت غیر قابل انکار  آموزش برای توسعه پایدار جهت رویارویی با چالشهای پیچیده و رو به گسترش جهانی، مقوله آموزش برای حل چنین مشکلات بغرنج و پیچیده ای نیز چندان کار ساده ای نبوده و نخواهد بود. کشورهایی که این فعالیت را شروع نموده اند و در حال ادامه دادن آن هستند نیز بر این مسئله اذعان نموده اند.خوشبختانه در ادامه این راه، اینک کشور ما نیز به جمع کشورهایی که در برنامه اقدام جهانی شرکت نموده اند، پیوسته است.

به هرحال همین نیز قدم بسیار مثبتی تلقی می گردد هرچند برای انجام این مهم عزم جدی و مشارکت بین سازمانها، دانشگاهها و مراکز پژوهشی که متقبل چنین مسئولیتی شده اند نیز بسیار مهم است.زیرا اساس مقوله توسعه پایدار به عنوان یک راه حل برای حل معضلات دنیای امروز و فردا بر نظام مشارکت جویانه مبتنی است.


نویسنده : مهری احمدی
تاریخ : یکشنبه بیست و پنجم آبان 1393
زمان : 23:10
آیا «زباله دزدها» واقعا دزد هستند؟
|

این روزها از هر کوچه و خیابان که بگذریم چشممان به جوانان و نوجوانانی می خورد که با لباسهای مندرس و کثیف سر در سطل های زباله کرده اند و رزق و روزی می جویند.به دیدنشان عادت کرده ایم طوری که انگار جزیی از خیابان یا کوچه اند مثلا درخت خیابان. اما واقیت اینطور نیست .در برنامه کانال پنج ماه رمضان ،همه ما صحبتهای دخترک چهارده ساله به نام شیرین را شنیدیم اما حتی پس از پرده برداری از واقعیت تلخ و گزنده این قشر آسیب پذیر گمان نکنم اقدام جدیی در حل معضل این گروه صورت پذیرقته باشد.در سرتیتر اخبار و مصاحبه های مسولین شهرداری به این گروه از جامعه می گویند «زباله دزد» اما خوب باید دید این نامگذاری و متعاقب آن جرایم تعیین شده مثل دستگیری این افراد تصمیمی منطبق بر مصالح و منافع عمومی جامعه هست یا خیر؟ یا مثلا یک کار تحقیقاتی ساده مثل مطالعه تطبیقی طریقه برخورد با این افراد در سایر کشورهای در حال توسعه چگونه است.یا هیچ راهکار بنابینی وجود ندارد؟ آیا نمی توان این معامله باخت-باخت موجود را تغییر داد؟ میگویم باخت-باخت، چرا که در نهایت این افراد وجود دارند و در حال فعالیتند و منافع شهرداری از بازیافت زباله که می تواند بخشی از هزینه های هنگفت مدیریت زباله را پوشش دهد را از چرخه درآمد زایی شهرداری خارج می کنند و لز سویی دیگر این جوانان و نوجوانان که از ضعیف ترین و آسیب پذیرترین قشر جامعه هستند عمدتا در دام مافیای زباله هستند که سود اصلی به جیب این گروه می رود و از سویی دیگر این جوانان و نوجوانان در معرض ابتلا به انواع بیماریهای خطرناک هستند که در اثر تماس با زباله های خطرناک و آلوده،شیشه های شکسته و غیره ایجاد می شود.البته هیچ کار تحقیقاتی در زمینه پایش سلامت این گروه صورت نگرفته است.

ساماندهی وضعیت اینها که در دنیا به Scavengers  معروف هستند شاید زیاد هم پیچیده نباشد.شاید با برنامه ریزی ساده،هماهنگی با گروههای داوطلب به عنوان مدیر هماهنگی و تامین وسایل ایمنی و یک گاری یا دوچرخه متصل به گاری برای این افراد و ایجاد حس اطمینان و امنیت، حذف عنوان دزد از این کارگران شریف و در نهایت خرید مواد بازیافتی توسط خود شهرداری از این افراد بتواند این معادله باخت-باخت را تبدیل به معامله برد-برد کند.


نویسنده : مهری احمدی
تاریخ : پنجشنبه پانزدهم آبان 1393
زمان : 15:43
آموزش برای توسعه پایدار ESD
|

در دسامبر سال 2002، مجمع عمومی سازمان ملل متحد  در پنجاه و هفتمین نشست خود ،دهه آموزش توسعه پایدار یا( DESD ) 2005- 2014، را با تاکید بر اینکه آموزش و پرورش یک عنصر ضروری برای دستیابی به توسعه پایدار است رسما اعلام نمود. همزمان یونسکو به عنوان سازمان متولی ترویج و اجرای این دهه تعیین گردید.


چشم انداز آموزش برای توسعه پایدار ( ESD ) جهانی را به تصویر می کشد که در آن به همگان فرصت بهره مندی از آموزش با کیفیت  و یادگیری ارزش ها، رفتار و شیوه زندگی مورد نیاز برای یک آینده پایدار و برای تحول مثبت اجتماعی اعطا شود.ESD برای همه ، در تمام مراحل زندگی و در تمام زمینه های یادگیری قابل اجرا است.
 ESD از یک رویکرد مشارکتی بهره می گیرد که در آن سازمانهای متعدد و ذینفعان مختلفی با بهره گیری از تمامی متدهای آموزشی برای بالا بردن آگاهی عمومی، در خصوص ترویج توسعه پایدار فعالیت می نمایند.

ESD به طور برابر هر سه رکن توسعه پایدار یعنی – اجتماع ، محیط زیست و اقتصاد را همراه با فرهنگ به عنوان یک بعد اضافی و زمینه ای ضروری در نظر می گیرد. با درنظر گرفتن این عناصر در یک چارچوب جامع و یکپارچه ،ESD همه افراد را قادر می سازد تا به طور کامل به توسعه دانش، دیدگاه ها، ارزش ها و مهارت های لازم برای مشارکت در تصمیم گیری در راستای بهبود کیفیت زندگی در سطح محلی و جهانی بپردازند.


نویسنده : مهری احمدی
تاریخ : چهارشنبه دوم مهر 1393
زمان : 19:32
کمپوست و اهمیت آن
|

متاسفانه آگاهی در خصوص کمپوست، منافع آن و روشهای ساده و کاربردی آن که در گذشته ای نه چندان دور در روستاهای ما بطور سنتی انجام می شد دیگر در دست نیست.ولی در کشورهای پیشرفته این مقوله در شکل علمی و عملی مورد توجه است.لطفا آدرس ذیل را ببینید که مربوط به شورای کمپوست ایالات متحده است. و هر ساله با شعاری خاص به برگزاری مسابقه طراحی پوستر می پردازد.شکل زیر پوستر برنده شده در سال 2014 است .در سایت پوسترهای سالهای گذشته و منابع اطلاعاتی خوبی وچود دارد که به نظرم برای شهرداریهای فعال بسیار مفید باشد.

http://compostingcouncil.org/

 


نویسنده : مهری احمدی
تاریخ : یکشنبه شانزدهم شهریور 1393
زمان : 17:13
چند نمونه از شهرهای سبز جهان
|

۵ شهر سبز جهان

مالمو،سوئد: محل زندگی ۲۸۰ هزار نفر و سومین شهر سبز بزگ سوئد است. این شهر مرکب از کانال​ها، ساحل، پارک​ها وبنادر بسیاری است که هنوز حسی از قرون وسطی را برای بازدید​کنندگان زنده مي​کند اما جذابیت این شهر به این احساس نیست بلکه در این شهر سعی شده از منابع تجدیدشدنی استفاده شود که هدف ازآن تبدیل شدن به یک شهر از نظر اکوزیستی است .


کپنهاک،دانمارک: یک میلیون و هفتصد هزار نفر ساکن این شهرهستند. در این شهر سعی شده از دوچرخه و مترو به جای اتومبیل های شخصی استفاده شود و مقامات رسمی این کشور بر سیستم هشدار دهنده کیفیت آب سرمایه گذاری کرده اند تا میزان آلودگی آب را زیر نظر داشته باشند. در سال ۲۰۰۶، کپنهاگ برنده جایزه زیست محیطی اروپا به علت آب‌راه‌های تمیز و مدیریت برنامه ریزی زیست محیطی اش شد. آن چیزي که این شهر را به چنان شهرتی رساندآب و توربین​های بادی بود که بیش از ۵۶۰۰ توربین بادی در کپنهاگ ، ۱۰ درصد برق دانمارک را تامین می کنند. در سال ۲۰۰۱ هم کپنهاگ بزرگترین مجموعه توربین​های بادی دریایی در جهان را افتتاح کرد.


پورتلند،اورگان: پورتلند در سواحل رودخانه ویلامت در شمال غربی آمریکا قرار دارد که دارای جمعیتی برابر با ۵۰۰هزار نفر است. سبزی این شهر تازه و جدید نیست بلکه این شهر از سال ۱۹۰۳ به عنوان یکی از شهرهای امید بخش ایالات متحده آمریکا و جهان به حساب می​رفته است. این شهر فضای سبزی به مساحت ۳۷۲ کیلومتر مربع که شامل ۱۱۹کیلومتر مسیر دوچرخه سواری،دو و پیاده روی دارد. پورتلند مرز رشد شهری​ای را تصویب کرده است که کنترل‌کننده دورنمای شهر است و ۱۰۱ هزار کیلومترمربع از جنگل و مزارع را محافظت می​کند.


ونکور کانادا: ونکوور شهری ساحلی است، ۵۶۰ هزار نفر جمعیت دارد و طبق برآورد مجله اکونومیست، به عنوان بهترین شهر جهان برای زندگی شناخته شده است. اکنون ثابت شده که نه تنها بهترین شهر برای زندگی است بلکه مدل کانادایی برای استفاده از منابع انرژی تجدید شدنی است. ونکوور یک برنامه ۱۰۰ ساله جاه طلبانه برای زندگی پاک و سبز دارد. این شهر هم اکنون به عنوان پیشتاز از جهت استفاده از نیروی برقابی در جهان است چرا که ۹۰ درصد انرژی خود را از این طریق تامین می​کند. ونکوور برنامه​ای هم برای کاهش ۲۰ درصدی تولید گازهای گلخانه​ای​اش بر اساس ساختار پیمان کیوتو دارد.


ریکویک، ایسلند: در کل ایسلند ۳۰۰ هزار نفر زندگی می‌کنند و در ریکویک هم ۱۱۵ هزار نفر ، اما تاثیر این شهر بر جهان مهم است . کوچکترین شهر سبز جهان نام گرفته است. ایسلند برنامه​ریزی کرده است که تا سال ۲۰۵۰ وابستگی خود به سوخت های فسیلی را کاملا برطرف کند تا بتواند یک اقتصاد هیدروژنی را تجربه کند . در حال حاضر ، ریکویک (و تمام ایسلند ) انرژی براي گرمایش خود را از آب گرم و الکتریسته خود را از انرژی برقابی و گرمای مرکزی زمین تامین می​کنند. که هر دوی اینها تجدید شدنی هستند و گازهای گلخانه​ای نیز تولید نمی کنند . شهرهاي سبز آینده به ترتیب عبارتند از: مصدر ، ابوظبی ، امارات متحده ی عربی

رفرنس:http://www.biznews.ir/vdcgzz9q.ak93z4prra.html


نویسنده : مهری احمدی
تاریخ : چهارشنبه سوم اردیبهشت 1393
زمان : 12:0
چگونه رویای شهر سبز محقق می شود؟
|

شاید از خود بپرسید که شما باید چه کاری انجام دهید، این روز فرصتی است برای یادآوری اهمیت این موضوع به اطرافیان و خودتان و به ویژه آموزش بچه ها ،جشن گرفتن این روز در کنار بچه ها باعث ایجاد یک تاثیر پایدار روی آنها می شود ، نجات زمین نیازمند تلاش تک تک ماست و اینگونه با تربیت نسل جدیدی که با زمین با محبت رفتار می کنند شاید بتوانیم این سیاره را نجات دهیم .

به بچه ها در مورد سیاره خود بیاموزید

بچه ها بسیار تاثیر پذیر هستند و هرروز چیزهای تازه یاد می گیرند . آنها قلب های مهربانی دارند و دوست دارند تا به دیگران کمک کنند. اپر به بچه ها از طریق بازی و سرگرمی در رابطه با اهمیت دادن به سیاره اموزش دهیم می توانیم به ادامه یافتن این چرخه در نسل های بعدی امیدوار باشیم .

سبک زندگی خود را تغییر دهید

شما نقش مهمی در خانواده و بچه ها و اطرافیان خود می توانید داشته باشید، در اینفوگرافی زیر می توانید ببینید که سبک زندگی ما تا چه حد به محیط زیست آسیب می رساند مثلا :

- اگر ما همه گوشی های موبایل ازکار افتاده در یک سال را بازیافت کنیم می توانیم انرژی کافی برای روشن کردن 18500 خانه در سال را تامین کنیم .

- هرساله در آمریکا  آنقدر فنجان های کاغذی وپلاستیکی و قاشق و چنگال دور ریخته می شود که با ان می توان 300 بار خط استوا را دور زد.

- اگر هر خانواده یک لامپ معمولی را با کم مصرف جایگزین کند 90 بیلیون پوند در مصرف گاز طبیعی صرفه جویی می شود .

earth-day-infographic-2

توصیه هایی برای دگرگونی :

کاهش مصرف 
به بچه ها در رابطه با صرفه جویی الکتریسیته ، آب و سوخت بیاموزید مثلا با خاموش کردن لامپ های خانه و وسایلی که مورد نیاز نیست، بستن شیر آب در زمان مسواک کردن ، عایق بندی خانه برای صرفه جویی در مصرف سوخت ، استفاده از دوچرخه یا پیاده روی به جای اتومبیل و ...

مصرف مجدد
به دنبال راه هایی برای استفاده مجدد از وسایل خانه و ییا ساختن کاردستی با وسایل کهنه باشید .لباس های دست دوم و وسایل را اگر می توانید بخرید یا قبول کنید، و وسایلی که از آنها استفاده نمیکنید به سازمان ها یا مدارس ببخشید .

بازیافت
سعی کنید زباله ها را تفکیک کنید و برای بازیافت با ماموران شهرداری همکاری کنید به بچه ها بیاموزید که زباله ها را جدا کنند و دیگران را هم به این کار تشویق کنید .

پاکسازی محیط زیست

یک برنامه پاکسازی ساحل دریا ، پارک و یا جنگل ترتیب دهید می توانید برای این روز یک گردش دسته جعی همراه با پاکسازی طبیعت داشته باشید ، حتی می توانید با برخی گروههای دوستدار طبیعت همکاری کنید .

earth-day-kids-2

مهمانی روز زمین
می توانید یک مهمانی با غذاهای ارگانیک و میوه ها ترتیب دهید و یک بطری روز زمین درست کنید، بطری روز زمین پر از راه هایی است که شما و خانواده تان می توانید از طریق آن به سیاره کمک کنید،یک بطری بردارید و روی کاغذهای کوچک هم راه هایی را که به ذهنتان می رسد را بنویسید و داخل بطری بریزید مثل:

کاشتن یک درخت

صحبت با دوستان و آشنایان و تشویق آنها به بازبافت زباله ها

ایجاد پروه های حامی محیط ریست

شرکت در برنامه های پاکسازی محط

earth-day-kids-1

 منبع:http://www.ibanoo.ir/kxh4



نویسنده : مهری احمدی
تاریخ : چهارشنبه سوم اردیبهشت 1393
زمان : 11:55
روز جهانی زمین پاک
|


روز جهانی زمین امسال


 

روز جهانی زمین پاک هر ساله در 22 آوریل مصادف با 2 اردیبهشت در تمام دنیا برگزار می‌شود و به همه مردم یادآوری می‌کند که نباید سیاره خود "زمین" را فراموش کنند.

تاریخچه این مناسبت به سال 1969 و زمانی باز می‌گردد که جان مک مونل فرزند یک مبلغ دینی مستقل و علاقمند به عرصه دین، علم و صلح، ایده برگزاری یک روز جهانی به نام روز زمین پاک را در همایش یونسکو درباره محیط زیست مطرح و در همان سال پرچم زمین پاک را طراحی کرد.

یوتانت دبیر کل سازمان ملل (1962- 1971) از ایده مک کونل استقبال کرد و این روز به یک روز جهانی در تقویم‌های سراسر دنیا تبدیل شد.

در ایران نیز هم زمان با دیگر كشورهای جهان هفته زمین پاك از روز دوم اردیبهشت به مدت یك هفته در سراسر كشور برپا می‌شود و نخستین روز این هفته (دوم اردیبهشت ماه) به نام روز زمین پاك نامگذاری شده‌است.

امسال روز جهانی زمین پاک (ارث‌دی)، با موضوع «شهرهای سبز» برگزار می‌شود.

با سرمایه‌گذاری هوشمندانه در فن‌آوری‌های جدید، سیاست‌های کلی آینده‌نگرانه و تربیت شهروندان فعال و تحصیلکرده می‌توان در شهرها تغییر شکل اساسی داده و به سوی آینده‌ای پایدار پیش رفت.

در همین رابطه شبکه جهانی «ارث‌دی» به عنوان سازمان‌دهنده این رویداد جهانی ابزار و منابع مورد نیاز برای شرکت در این رویداد را در اختیار علاقه‌مندان قرار می‌دهد.

همانگونه که اشاره شد، روز زمین ۲۰۱۴ در پی تحقق هدف شهرهای سبز است. با سرمایه گذاری های هوشمندانه در فناوری های پایدار، سیاست های عمومی آینده نگر و مردمی تحصیل کرده و فعال، ما می توانیم شهرهای خود را دگرگون کرده و آینده ای پایدار را رقم بزنیم. بی تردید، هیچ چیزی قدرتمندتر از اقدام جمعی جمعیتی میلیاردی نخواهد بود.

شبکه روز زمین امیدوار است طی روز زمین امسال حمایت بیش از یک میلیارد نفر در ۱۹۲ کشور جهان برای افزایش پایداری و کاهش ردپای کربن مناطق شهری را کسب کند. با تمرکز بر ساختمان ها، انرژی و حمل و نقل در شهرها، شبکه روز زمین امیدوار است میزان آگاهی درباره اهمیت بهبود بهره وری، سرمایه گذاری ها در فناوری های تجدیدپذیر و اصلاح مقررات در مناطق شهری که امروزه بیش از نیمی از مردم جهان در آنها ساکن هستند را افزایش دهد.

تا سال ۲۰۵۰، سه چهارم مردم جهان در شهرها ساکن خواهند بود که اهمیت انطباق و اتخاذ سیاست های پشتیبان تعداد بیشتری از مردم با اثر زیست محیطی کمتر را افزایش می دهد. به بیان دیگر، اکنون زمان آن فرا رسیده تا سرمایه گذاری در انرژی کارآمد و تجدیدپذیر، بازسازی شهرها و حل کردن بحران آب و هوایی را آغاز کنیم.

کمپین شهرهای سبز توسط شبکه روز زمین به منظور کمک به شهرهای جهان برای پایداری هرچه بیشتر راه اندازی شده است. در همین راستا بر سه عنصر کلیدی شامل ساختمان ها، انرژی و حمل و نقل تمرکز شده و این کمپین کمک به شهرها برای تسریع گذار به آینده ای پاک تر، سلامت تر و از لحاظ اقتصادی بادوام تر با بهبود بهره وری، سرمایه گذاری در فناوری های تجدیدپذیر و اصلاح مقررات را هدف گذاری کرده است.

 

* انرژی

اکثر کشورهای جهان در حال حاضر به ساختاری های تولید برق از رده خارج، بسیار ناکارآمد و کثیف وابسته هستند. برای کمک به پایدارتر شدن شهرها ما نیازمند بازطراحی سیستم فعلی، گذار به منابع انرژی تجدیدپذیر و پیاده سازی راه حل های قرن بیست و یکمی هستیم.

 

* ساختمان های سبز

ساختمان ها انتشار حدود یک سوم از گازهای گلخانه ای جهان را به خود اختصاص داده اند. از طریق بهره وری و بهبودهای طراحی ساختمان ها می توانیم این میزان انتشار را به طور قابل توجهی کاهش دهیم. برای درک چشم انداز، شهرها نیازمند به روز رسانی مقررات و ارتقا گزینه های تامین مالی هستند.

 

* حمل و نقل

حمل و نقل یکی از منابع به سرعت در حال رشد انتشار گازهای گلخانه ای در سراسر جهان است. سه چهارم این انتشار به صورت مستقیم از خودروهای جاده ای ناشی می شود. برای کاهش انتشار گازهای گلخانه ای از این بخش نیازمند ارتقا استانداردها، افزایش گزینه های حمل و نقل عمومی، سرمایه گذاری در حمل و نقل جایگزین و افزایش مسیرهای پیاده روی و دوچرخه سواری هستیم.

منبع : زیست نیوز





نویسنده : مهری احمدی
تاریخ : چهارشنبه سوم اردیبهشت 1393
زمان : 11:12
ساختار و تشکیلات توسعه پایدار در ایران (سازمان محیط زیست)
|

در پی توجه جهانی به توسعه پایدار و حفاظت محیط زیست ، در ایران نیز  کمیته ملی توسعه پایداردر شهریور ماه سپتامبر 1992 یعنی یکسال پس از اجلاس ریو با هدف سیاست گذاري و هماهنگی برنامه هاي توسعه اقتصادي و اجتماعی کشور با ملاحظات زیست محیطی توسط شورایعالی حفاظت محیط زیست با حضور نمایندگان سازمانهاي دولتی و غیردولتی تشکیل شد

کمیته ملی ، متشکل از نماینده وزارتخانه، سازمان هاي دولتی و  نماینده از فرهنگستان علوم، سازمانهاي مردم نهاد و شورایعالی حفاظت محیط زیست و نیز رییس معاون رییس جمهور و ریاست سازمان حفاظت محیط زیست و نایب رییس به عنوان اعضاء دایم جمعاً 18عضو صاحب رأي می باشد

.ارکان این کمیته شامل کمیته ملی ،دبیرخانه ، و کمیته هاي فرعی است کمیته هاي فرعی 13گانه براساس کنوانسیون هاي بین المللی و ضرورت هاي ملی تشکیل گردید و دبیرخانه هریک در دستگاه کلیدي مرتبط مستقر است.

منبع:پورتال سازمان محیط زیست

 


نویسنده : مهری احمدی
تاریخ : یکشنبه سی و یکم فروردین 1393
زمان : 14:23
پایان یک دهه آموزش جهانی در راستای توسعه پایدار 2005-2014
|

ين دهه از سال 2005 شروع شده و در سال 2014 به پايان مي‌رسد. به همين مناسبت قرار است در نوامبر سال 2014 كنفرانسي در ژاپن برگزار شود تا هم گزارش نهايي دستاوردهاي اين دهه را ارايه كند و هم چارچوب برنامه‌اي آموزش براي توسعه ملل متحد در سال‌هاي پس از 2014 را به تصويب برساند.

كنفرانس جهاني آموزش براي توسعه(آ.ب ِ.ت ِ) يونسكو [3] كه قرار است در نوامبر سال 2014 در ژاپن برگزار شود، پايان دهه‌ آموزش براي توسعه ملل متحد (2005 تا 2014) را خاطر نشان خواهد ساخت و دستاوردهاي آن را جشن خواهد گرفت. يونسكو با توجه به خاتمه دهه آموزش براي توسعه ملل متحد گزارش نهايي در خصوص اين دهه را در دست تهيه دارد كه رشد «آموزش براي توعسه را در طول اين دهه ارزيابي خواهد كرد. در عين حال يونسكو در حال تهيه پيگيري دهه‌ي آموزش براي توسعه و روش‌هايي به سوي آموزش براي توسعه است. هيأت اجرايي يونسكو در 190 مين اجلاس خود «ترجيح خود براي يك چارچوب برنامه‌اي را به عنوان پيگيري آموزش براي توسعه پايدار ملل متحد بعد از 2014» را اعلام كرد. هيأت مديره از مديركل يونسكو خواست تا «از طريق مشورت با كشورهاي عضو، و همكاري با سهم ‌داران، طرحي را براي يك چارچوب برنامه‌اي، تحت هدايت يونسكو، تدوين كند كه دست كم يك راهبرد ميان مديت براي سال‌هاي 2014 تا 2021 را پوشش دهد»


نویسنده : مهری احمدی
تاریخ : یکشنبه سی و یکم فروردین 1393
زمان : 14:9
آموزش و پژوهش و توسعه پایدار
|

توسعه پایدار مفهومی است فراگیر با بار معنایی بسیار گسترده و همین ویژگی آن باعث شده است که گروه های مختلف اجتماعی با اهداف کاملاً متفاوت آن را به کار برند.
 
امروزه تعریف توسعه که تا به حال صرفاً جنبه اقتصادی داشت تغییر کرده و به نوعی جامع نگری با ابعاد اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و زیست محیطی روی آورده است که هدف اصلی آن «توسعه انسانی پایدار» است.
اما متاسفانه کمتر کشوری وجود دارد که مسیر آن را صحیح پیموده باشد زیرا اکثر کشورهای جهان به بهانه توسعه از منابع محدود برداشت نامحدود می کنند که این خود از مصادیق ناپایداری توسعه خواهد بود. علت اصلی ناپایداری توسعه را باید فقدان بینش و خردمندی درباره تعیین راهبردها، سیاستگذاری ها و تصمیم گیری ها در سطوح مختلف مدیریتی و عملیاتی دانست.
 
تحقق پایداری توسعه در مقیاس ملی و جهانی را باید در اذهان و اندیشه های نیروی انسانی جوامع جست وجو کرد و دستیابی به آن بدون سرمایه گذاری در امر آموزش نیروی انسانی و پژوهش تقریباً غیرممکن است.
 از این رو نهادهای آموزشی و پژوهشی از جمله وزارت آموزش و پرورش و وزارت علوم، فناوری و آموزش عالی به عنوان مهم ترین نهادهای اجتماعی با ارائه آگاهی های لازم و تربیت نیروی انسانی کارآمد می توانند بهترین سرمایه را به آیندگان اهدا کنند و پایداری توسعه را به ارمغان آورند.
 

از میان واژه ها و اصطلاحاتی که چند دهه اخیر رواج یافته اند به مواردی برمی خوریم که به دلایل ابهام در معنا، تفسیر و عدم تناسب در کاربردها، کمتر مخاطبی توانسته است مفهوم آنها را به درستی درک کند، یکی از این اصطلاحات «توسعه پایدار» است. توسعه پایدار مفهومی است فراگیر با بار معنایی بسیار گسترده که همین ویژگی باعث شده است گروه های مختلف اجتماعی با اهداف کاملاً متفاوت آن را به کار ببرند. یکی از دلایل موفقیت رواج اصطلاح توسعه پایدار در این واقعیت نهفته است که افراد مختلف با اهداف کاملاً متفاوت می توانند آن را با بی دقتی به کار برند.

 

در دهه های گذشته تعریف توسعه که صرفاً جنبه اقتصادی داشت تغییر کرده و اکنون به نوعی جامع نگری که شامل توسعه اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و زیست محیطی است روی آورده است. در این تعریف انسان به عنوان محور اصلی توسعه مطرح بوده و هدف آن «توسعه انسانی پایدار» است که منظور از آن فراهم کردن زمینه های لازم برای آماده سازی انسان هاست تا ضمن مشارکت در فرآیند توسعه خود نیز از زندگی پایدار (مادی و معنوی) بهره مند شوند و همین اقبال را برای آیندگان نیز در نظر داشته باشند، در این میان حفظ منابع طبیعی تجدیدشونده و محیط زیست جایگاه ویژه یی یافته است، به طوری که حفظ کیفیت محیط زیست و کاهش آثار مخرب و زیانبار طرح های توسعه در کنار دیگر اهداف قرار گرفته است.

 

آموزش و پژوهش و توسعه پایدار(1)
 
امروزه توسعه شعار همه کشورها است ولی متاسفانه بیشتر ممالک برای رسیدن به رفاه مادی (به اصطلاح وضعیت مطلوب) از روش های نامطلوب استفاده می کنند و به بهانه دستیابی به توسعه بی محابا از منابع محدود برداشت نامحدود می کنند که این خود از مصادیق ناپایداری توسعه تلقی خواهد شد.
 

ناپایداری توسعه در سطح ملی و بین المللی دارای علل و مصادیقی است. علت عام و در عین حال اصلی ناپایداری توسعه در جوامع، فقدان بینش و نگرش آینده نگر به اصل توسعه، کمبود دانش و خردمندی درباره تعیین راهبردها، سیاستگذاری ها و تصمیم گیری ها در سطوح مختلف مدیریتی و عملیاتی است. قرن بیست و یکم قرن تفکر و تعقل است ولی هنوز ناپایداری توسعه ناشی از نادانی و بی خردی نوع بشر به چگونگی زندگی سعادتمند است. امروزه مفهوم توسعه پایدار تقریباً یک معنای ضمنی و صرفاً زیست محیطی یافته است. حال آنکه سازمان ملل یک رشته کنفرانس ها و اجلاس هایی را ترتیب داده که در آن عبارتی نظیر «توسعه پایدار زیست محیطی»، «توسعه پایدار اجتماعی»، «توسعه پایدار فرهنگی»، «توسعه پایدار کشاورزی»، «توسعه پایدار اقتصادی» و «توسعه پایدار سیاسی» به کار برده شده است. این عبارات منعکس کننده یک نوع تقسیم بندی ساماندهی شده به وسیله سازمان ملل و ساختارهای دولتی و دانشگاهی آن است ولی در دنیای واقعی و در عمل هیچ بار معنایی ندارد.

 تنها یک توسعه سالم وجود دارد و آن هم توسعه یی است که بیش از هر چیزی بر رشد اقتصادی و رقابت بین المللی مبتنی باشد و این توسعه هرگز پایدار نخواهد ماند، مگر آنکه تمام مولفه های آن، عادلانه محاسبه شوند. توسعه پایدار تنها آنگاه از منطقی کارآمد برخوردار خواهد بود که پنج بعد آن (اقتصاد، محیط زیست، اجتماع، فرهنگ و سیاست) در ارتباط متقابل با هم مورد بحث و توجه قرار گیرند. مفهوم توسعه پایدار در معنای واقعی خود به همبستگی میان نسل ها تاکید فراوانی دارد به این معنی که وظیفه اخلاقی ما است از محیط زیستی که خود از آن بهره مند می شویم با همان کیفیت و فراوانی برای نسل های بعد به جای بگذاریم.

 

مفهوم پایداری را باید در اذهان و اندیشه های نیروی انسانی جوامع جست وجو کرد. شاید باور این حقیقت با همه ابعاد که فرآیند توسعه پایدار و تحقق همه ابعاد آن همان تربیت نیروی انسانی است که ریشه در آموزش دارد، هنوز برای بسیاری از کشورهای جهان مشکل باشد. بدیهی است تا وقتی نظام تربیت و آموزش نیروی انسانی و امر پژوهش در راس سایر نظام ها قرار نگیرد و متولیان این نظام تربیتی از مستعدترین، مدیرترین، داناترین و تواناترین نیروهای کشور نباشند، نمی توان به تحقق توسعه پایدار امیدوار بود.

 

در یک نگاه کلی و فراگیر می توان عوامل اساسی در یک فرآیند پویای توسعه پایدار را به چهار عامل تقسیم کرد، فرهنگ (باورها و ارزش ها)، دانایی (آموزش و پژوهش)، توانایی (فناوری، تجهیزات و سرمایه) و ساختارها (ضوابط و قوانین) که هر چهار عامل در ارتباط نزدیک، مستقیم و بعضاً غیرمستقیم با نیروی انسانی آموزش دیده قرار دارند.

نهادهای آموزشی و پژوهشی از جمله وزارت آموزش و پرورش و وزارت علوم، فناوری و آموزش عالی در های ناگشوده توسعه هر جامعه یی محسوب می شوند. کشورهایی که اقبال لازم را برای سرمایه گذاری های درازمدت در این زمینه پیدا کرده اند به مهم ترین ابزار و راهکارهای عملی توسعه اقتصادی و اجتماعی خود دست یافته اند.

 

بخش پژوهش های دانش آموزی تبیان

نویسنده : دکتر علی یخکشی

گرد آوری و تنظیم: زهرا انصاری


نویسنده : مهری احمدی
تاریخ : شنبه سی ام فروردین 1393
زمان : 15:41
آموزش برای توسعه پایدار
|

آموزش برای توسعه پایدار، رویکردی از آموزش است که در جستجوی توانمندسازی مردم برای پذیرش مسئولیت برای ایجاد یک آینده پایدار می‌باشد. این برنامه که پیرو تصویب قطعنامه 254/57 مجمع عمومی سازمان ملل متحد در سال 2002 مبنی بر تعیین دهه 2014-2005 به عنوان "دهه آموزش برای توسعه پایدار" در یونسکو طراحی شد، شامل ابعاد اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و زیست‌محیطی است که در همه آنها، آموزش به عنوان رکن و ابزار اصلی به منظور تحقق اهداف برنامه در نظر گرفته شده است. این برنامه حدود سی و سه مقوله را در بر می‌گیرد که برخی از آن‌ها عبارت است از: حاکمیت مناسب، تساوی جنسیتی، صلح، حقوق بشر، دسترسی به آموزش، مبارزه با مواد مخدر، حفظ میراث فرهنگی و دانش سنتی و بومی، شهرنشینی، فقر و امنیت غذایی، تغییرات آب و هوا، بلایای طبیعی و موارد دیگر.  هدف آموزش برای توسعه پایدار، توانمندسازی مردم و جامعه در فهم و درک مسئولیت‌پذیری و داشتن مسئولیت برای ایجاد آینده‌ای پایدار است. لازمه آموزش برای توسعه پایدار این است که 1- به دانش‌آموزان و جوانان به‌گونه‌ای آموزش دهیم که بتوانند از آینده، تصویر بهتری ترسیم کنند. 2- بستری فراهم شود تا مردم در سطوح مختلف و با توانمندی‌های متفاوت بتوانند قدرت تفکر نقادانه داشته باشند. 3- لازمه این نوع آموزش، ایجاد تفکر سیستمی است، به این معنی که بین سازمان‌ها و نهادهای ذی‌ربط هم‌افزایی ایجاد شود؛ زیرا توسعه پایدار مفهومی چندبخشی است و به این دلیل نیازمند فهم و درک بین بخشی و بین سازمانی است. علاوه بر این موارد، ایجاد مشارکت و همکاری درون‌سازمانی، مشارکت در تصمیم‌گیری و تصمیم‌سازی، آگاه‌سازی و مسئولیت‌پذیری، داشتن تفکر نقادانه بومی و محلی همراه با چشم‌انداز جهانی و نیز توجه به یادگیری مادام‌العمر از دیگر الزامات آموزش برای توسعه پایدار است. یونسکو نیز به عنوان یک سازمان پیشرو در هدایت دهه آموزش برای توسعه پایدار ملل متحد (2014-2005) در نظر گرفته شده است.

-کارگاه آموزشی آموزشیاران جنوب و غرب آسیا در زمینه آموزش برای تفاهم بین‌المللی و اهداف توسعه هزاره- 15 آبان 1390

  منبع:سایت یونسکو (فارسی)


نویسنده : مهری احمدی
تاریخ : شنبه سی ام فروردین 1393
زمان : 15:36
مقاله ای در بیان توسعه پايدار Sustainable Development
|

یکی از دوستان دانشجو خواهان مطالب بیشتری در زمینه توسعه پایدار بودند.از این پس مطالب بیشتری در خصوص مبانی اولیه توسعه پایدار در ایم وبلاگ عرضه خواهم نمود.

نویسنده :  حسين كفشگر جلودار


كلمات كليدي  :  توسعه پايدار، توسعه اقتصادي، شاخص هاي توسعه پايدار، محيط زيست


وسعه از نظر اندیشه‌وران علوم اقتصادی و اجتماعی، به‌معنای ارتقای مستمّر كلّ جامعه و نظم اجتماعی به‌سوی زندگی بهتر یا انسانی‌تر است؛[1] اما «توسعه‏اى كه نیازمندی‌های حاضر را بدون لطمه زدن به توانایى نسل‏هاى آتى در تأمین نیازهاى خود برآورده می‌سازد، توسعه پایدار گویند».[2]

توسعه پایدار، ترکیبی از دو واژه است که دو جنبه متفاوت (پیشرفت اقتصادی-صنعتی و کیفیت محیط زیست)را در یک نماد (توسعه پایدار) متحد می­سازد.به‌عبارت دیگر دو مفهوم اقتصاد و اکولوژی در کنار هم قرار گرفته و زیربنای استراتژی توسعه پایدار را شکل می‌دهد.[3] آنچه در تعاریف مربوط به توسعه پایدار مشترک است، جنبه پویایی آن، رفع نیازهای اساسی، توجه خاص به حفاظت از محیط زیست و جلوگیری از تخریب و آلودگی آن است.[4]شرط لازم جهت دستیابی به توسعه پایدار، حفظ کارآیی در تخصیص منابع و شرط کافی آن عبارت است از:
1.       تقلیل منابع تجدید نشدنی و احیای دوباره و حفاظت از آن؛
2.       جایگزینی منابع تجدیدپذیر با منابع تجدیدناپذیر؛
3.       ایجاد تعادل در جذب فضولات توسط محیط زیست در مقابل مقدار فضولات وارد شده به محیط زیست.[5]
به‌رغم این‌كه از ابتدای طرح توسعه، منابع طبیعی نقش اساسی در شكل‌گیری آن داشت؛ اما تا دهه‌های اخیر از توجه جدی به آن غفلت شده بود.[6]رشد شتابان اقتصادی در دوران انقلاب صنعتی از طریق استخراج منابع طبیعی برای به‌کار انداختن صنایع سنگین، بسیار مورد استفاده قرار گرفت؛ تا جایی‌که هرچه بیشتر شدن دود سیاه از دودکش کارخانه­ها را معرف پیشرفت اقتصادی و مدرنیزه شدن به‌شمار می‌آوردند.[7] در این میان، بشر در اشتیاق خود به‌منظور دست­یابی هرچه بیشتر به توسعه تکنولوژی و صنعت، بیشتر از آن­که بتواند محیط زیست را مجددا برای زندگی مساعد کند، از آن بهره­برداری نمود و دیگر فراموش کرد که میزان توسعه و کاربرد منابع توسط انسان­ها طبیعت را با چه سرعتی تخریب و آلوده می­کند.بشر حقوق نسل­های آینده را نسبت به ذخایر غیر قابل تجدید که در معرض پایان­پذیری است، نادیده گرفته و به سهم فرزندان از منابع و طبیعت هیچ توجهی نکرده است.[8] به‌مرور زمان و مشاهده آثار زیان‌بار توسعه اقتصادی، همگان نسبت به استراتژی توسعه حساس شده و حفاظت از محیط زیست را وظیفه عمومی تلقی کردند.[9]برای همین از اوایل دهه 1970، در رویكردهای علمی به توسعه، تجدیدنظر اساسی پدید آمد.[10]بنا به‌دعوت کنفرانس سازمان ملل پیرامون محیط زیست انسانی (United Nations Conference on the Human Environment) اجلاسی با حضور کارشناسان در سال1971 در شهر "فونکس"سوئیس با هدف ایجاد ارتباط بین توسعه اقتصادی و محیط زیست تشکیل شد.این حرکت در اجلاس "استکهلم"در سال 1972 قوت بیشتری گرفت و در اعلامیه کوکویک (Cocoyoc Declaration) در سال 1974 تفسیر جامع­تر و عمیق­تری از آن عرضه شد. چالش جدید که در آغاز توسعه بوم‌شناسانه (Ecodevelopment) خوانده می­شد، سرانجام با عنوان توسعه پایدار عالم­گیر شد تا به طرح الگویی برای توسعه اقتصادی بپردازد که برای محیط زیست بشری مضر نباشد.[11]
 
اهداف توسعه پایدار
توسعه پایدار همواره در مباحث خود به موارد زیر تأکید داشته است:
1.   به‌هم پیوستگی محیط زیست و توسعه اقتصادی به‌عنوان اساس بحث توسعه پایدار
2.   اهمیت افراد در دستیابی به توسعه پایدار و توجه به مردم به‌عنوان محور توسعه و تلاش در جهت برقراری زمینه­های مشارکت
3.   توجه به مردم و رفع نیازهای اولیه و اساسی آن­ها؛ از جمله مسکن مناسب، بهداشت و تکنولوژی مناسب برای همه
4.   توجه به توسعه درونی در چارچوب محدودیت­های منابع طبیعی
5.   کمک به فقرا و تهیدستان؛ چراکه راهی جز تخریب و آلودگی محیط زیست برای این گروه باقی نمانده است.
6.   تلاش برای دستیابی به عدالت اجتماعی و برابری "درون­نسلی" و "بین­نسلی" و سعی در برقراری عدالت اقتصادی.
 
توسعه پایدار و توسعه اقتصادی[12]
توسعه پایدار تفاوت‌هایی با توسعه اقتصادی دارد؛ که مهم‌ترین آنها عبارتند از:
1.در مباحث مربوط به توسعه پایدار، خود توسعه به‌صورت فرایندی فرهنگی درمی­آید و هدف، به‌جای حصول ثمرات کوتاه­مدت، به برقراری رابطه­ای فرهنگی بین محیط طبیعی، انسان و برنامه توسعه تبدیل می­شود.
2.در تفکر توسعه اقتصادی، سرمایه طبیعی و سرمایه تولیدی، تقریبا به‌طور کامل جانشین یکدیگر در نظر گرفته می­شود و تکنولوژی می­تواند هرگونه کاهش منابع طبیعی را جبران نماید.در مقابل، تفکر توسعه پایدار براین باور است که تکنولوژی را همیشه نمی­توان جایگزین بسیاری از عملکردهای حیاتی طبیعی نمود.
3.نگرش جزء­گرا در توسعه اقتصادی، انسان و محیط زیست را به‌عنوان دو پدیده مستقل و مختلف در نظر گرفته و بر این اساس، برنامه­ریزی و طراحی می‌کند که در نهایت این‌دو را در مقابل هم قرار می‌دهد.حال آنکه در تفکر توسعه پایدار، مبنای نظری و فکری کل‌گرایانه حکم‌فرما است.
4.آموزش در توسعه پایدار، آموزشی از طریق مشارکت مستقیم و فعال با اتکا به نگرش کل‌گرایانه است.اجزای چنین توسعه‌ای باید به‌صورت نهادهای مشخص و قابل شناسایی، درک و منتقل شوند.این آموزش از یک سو باید سیاست‌گذاران، تصمیم‌گیران، برنامه‌ریزان، طراحان و مجریان را دربرگیرد و از سوی دیگر، در نهایت شامل کسانی که توسعه را تحقق می‌بخشند (یعنی مردم) گردد.
5.پایه و اساس بحث توسعه پایدار، استفاده معقول و منطقی از محیط زیست و منابع طبیعی است.این امر مستلزم توجه به نیاز نسل‌ها است. توسعه پایدار در درون فرهنگ خود، عدالت بین نسلی و درون‌نسلی را در کنار هم مورد تأکید قرار می‌دهد و به برخورداری از شرایط یکسان در استحصال از منابع زیست‌محیطی توجهی خاص دارد.
6.توسعه پایدار، به‌واسطه نیاز اساسی به مشارکت و هم­فکری عمومی، وحدت، همبستگی اجتماعی، عدالت و توازن را می‌طلبد.چنین حالتی، بدون وجود عدالت اجتماعی و ازبین رفتن فقر در جامعه و نیز بدون توزیع عادلانه امکانات، قابل حصول نخواهد بود.
7.از نظر توسعه پایدار، ارزش تمام منافع و هزینه­های اجتماعی، از جمله کاهش ارزش منابع طبیعی و ارزش­گذاری میزان آلودگی و تخریب محیط زیست، باید در نظام حسابداری به‌منظور تعیین نقش توسعه در نظر گرفته شود و به‌دلیل اینکه بازارها نمی­توانند از کارآیی لازم در این زمینه برخوردار باشند، بر لزوم دخالت دولت تأکید می­شود.
 
عوامل موثر در توسعه پایدار[13]
مهم‌ترین عوامل رسیدن به توسعه پایدار عبارتند از:
·          نیاز به تغییر نهادهای موجود و ایجاد نهادهای جدید؛
·          اولویت‌دادن به سرمایه انسانی به‌ویژه زنان و جوانان در جهت پایداری توسعه؛
·          نقش رهبری در به دوش‌کشیدن و بالابردن تلاش توسعه‌ای از بالا؛
·          نقش سازمان‌های مدنی اجتماعی برای پیش‌راندن توسعه از پایین به بالا؛
·          اهمیت حقوق بشر و مفهوم و هدف گسترده آن؛
·          آمیختن توسعه با ساختار اجتماعی و فرهنگی؛
·          ارتباط درونی میان پایداری توسعه و اعتماد به نفس.
 
ویژگی های توسعه پایدار[14]
الف) توسعه‌یافتگی؛ نخستین ویژگی و به‌تعبیری، لازمه توسعه پایدار، تحقق خود توسعه است؛ تا از پایداری آن سخن رود.توسعه، جریان چندبُعدی است که مستلزم تغییرات اساسی در ساختار اجتماعی، ‌طرز تلقّی مردم،‌ نهادهای ملّی، ‌تسریع رشد اقتصادی، کاهش نابرابری و ریشه‌کن کردن فقر مطلق است.توسعه در اصل باید نشان دهد که مجموعه نظام اجتماعی، هماهنگ با نیازهای متنوّع اساسی و خواسته‌های افراد و گروه‌های اجتماعی داخل نظام، از حالت نامطلوب، به یک زندگی بهتر (از نظر مادی و معنوی)، سوق یابد.[15]این هدف زمانی محقق می‌شود که منابع انسانی، فیزیكی و طبیعی در دسترس به‌‌صورت كارآمد و در جهت رسیدن به این هدف تخصیص داده شوند.استفاده کارآمد از منابع طبیعی، به‌معنای این است که هیچ‌گونه افراط و تفریطی در استفاده از آنان صورت نگیرد.رفتارهای بهره‌وران، براساس عدل باشد و هیچ‌گونه انحصار و تکاثری در استفاده از آنان صورت نگیرد.
 
ب) سلامت محیط زیست؛ گام دوم، فراهم‌ساختن محیط زیست سالم و جلوگیری از تخریب آن است؛ زیرا حتی در صورتی‌كه بتوانیم رشد اقتصادی را نیز محقق سازیم، بدون داشتن چنین محیطی، اسباب آسایش انسان فراهم نخواهد شد؛ بنابراین؛ یكی دیگر از ویژگی‌های توسعه پایدار، توجه اكید به مسائل زیست‌محیطی و رعایت شاخص‌های آن است.این ویژگی، در ادبیات توسعه پایدار به‌اندازه‌ای اهمیت دارد که کنار عدالت بین نسلی در بسیاری از منابع، توسعه پایدار را نیز تعریف کرده است.
 
ج) انعطاف‌پذیری؛ در مسیر پایداری، نارسایی‌ها و موانعی از جانب محیط و نیز استفاه‌كنندگان از آن پیش می‌آید.یكی از ویژگی‌های توسعه پایدار، ظرفیت جامعه در واكنش به این‌گونه موانع طبیعی تحمیلی است و به‌تعبیری دیگر، انعطاف‌پذیری یا قابلیت نظام برای ترمیم یا نگهداری سطح بهره‌وری در بی‌نظمی‌های كوتاه یا بلندمدّت است.به‌صورت روشن، این ویژگی نیز همانند ویژگی پیشین در جهت استمرار تعادل موجود در عناصر طبیعت بوده و انعطاف‌پذیری، قابلیت نظام زیست‌محیطی به‌منظور مقابله با عدم تعادل‌ها یا برگرداندن وضعیت به حالت تعادل است.
 
شاخص­های معرف توسعه پایدار[16]
شاخص‌های معرف توسعه‌پایدار، شاخص­هایی هستند که بر پایه آن می‌توان ملاحظات زیست‌محیطی را در تصمیم­گیریهای اقتصادی-اجتماعی دخالت داد.
1. شاخص­های معرف اوضاع جنگل‌زدایی و بیابان‌زدایی؛ متوسط نرخ رشد مساحت جنگل­زدایی و متوسط رشد تخریب چراگاه­های دائمی موجود از جمله این شاخص­ها هستند؛
2.شاخص معرف انهدام گونه­های جانوری و گیاهی؛ نسبت گونه­های پستاندار رو به انقراض به کل گونه­های رو به انقراض، از جمله شاخص­های این دسته­اند.
3. شاخص­های معرف میزان اثرات گازهای گلخانه­ای (Green House Effect)؛ در صورت وجود این وضعیت، شاهد افزایش سطح آب دریاها، جاری شدن سیل و تغییرات اقلیمی ناگهانی، تخریب مزارع و عدم امکان سازگاری گروهی حیوانات و گیاهان خواهیم بود. انتشار گاز گلخانه­ای و نتایج ناگوار تغییرات در کاربری زمین، در زمره این شاخص­ها هستند.
4. شاخص معرف وضع منابع آب؛ دو شاخص مهم در این زمینه عبارتند از نسبت تفاوت تولید و فروش آب به کل تولید آب و سهم سرانه از مصرف خانگی در استخراج آب شرین.
5.  شاخص معرف شدت انرژی (Energy Intensity)؛ بیانگر مصرف انرژی به‌ازای یک واحد تولید محصول ناخالص داخلی (GDP) است.دو شاخص مهم در این زمینه عبارتند از:مصرف انرژی به‌ازای هر واحد محصول ناخالص داخلی و درصد سوخت سنتی از کل سوخت­های مصرفی.
در کنار شاخص‌های معرف توسعه زیست‌محیطی، لزوم وجود شاخص‌های اجتماعی به‌نام شاخص‌های انسانی احساس می­شود؛ که در کل از شاخص­های توسعه پایدار محسوب می­شوند.این شاخص‌ها عبارتند از شاخص­های بهداشتی، شاخص­های آموزشی، جمعیت، ارتباطات و اطلاعات.


[1]. تودارو، مایكل؛ توسعه اقتصادى در جهان سوم، ترجمه غلامعلى فرجادى، تهران، سازمان برنامه و بودجه، 1369 ، ج1، ص23.
[2]. فراهانی فرد، سعید؛ درآمدی بر توسعه پایدار در عصر ظهور، فصلنامه علمی پژوهشی اقتصاد اسلامی، تهران، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، 1384، سال پنجم ، ش20، ص114.
[3]. کهن، گوئل؛ شاخص‌سازی در توسعه پایدار، تهران، مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی، 1376، صفحه ‌چ (مقدمه).
[4]. دیرباز، عسگر و دادگر، حسن؛ نگاهی به اسلام و توسعه پایدار، تهران، کانون اندیشه جوان، 1386، ص29.
[5].عرب مازار، عباس و دادگر، حسن؛ چارچوب اسلامی دستیابی به توسعه اقتصادی پایدار، مجموعه مقالات دومین همایش اسلام و توسعه، تهران، دفتر نشر معارف، 1382، ص376.
[6]. فراهانی فرد، سعید؛ پیشین، ص90.
[7]. کهن، گوئل؛ پیشین، ص13.
[8]. دیرباز، عسگر و دادگر، حسن؛ پیشین، ص21.
[9]. آذرنگ، عبدالحسین، تکنولوژی و بحران محیط زیست، تهران، امیر کبیر، 1364، ص54.
[10]. فراهانی، سعید؛ پیشین، ص92.
[11]. دیرباز، عسگر و دادگر، حسن؛ پیشین، ص26-27.
[12]. همان، ص30-31.
[13]. منذر، قحف؛ توسعه پایدار در کشور اسلامی، ترجمه سعید و محمد فراهانی‌فرد، فصلنامه علمی پژوهشی اقتصاد اسلامی، تهران، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، سال پنجم، بهار 1384، ص137.
[14]. فراهانی، سعید؛ پیشین، ص100-103.
[15]. تودارو، مایکل؛ پیشین، ‌ص23.
[16]. دیرباز، عسگر و دادگر، حسن؛ پیشین، ص48-50.


نویسنده : مهری احمدی
تاریخ : جمعه بیست و نهم فروردین 1393
زمان : 18:3
سازمان هاي غيردولتي و توسعه پايدار
|

مروزه ديگر در هيچ جامعه يي کسي درباره ضرورت زمينه سازي براي پايدارسازي توسعه ترديد نمي کند. «دولت- ملت»ها همه جا، بنا به ميثاق هاي بين المللي دست کم در سطوح برنامه ريزي رسمي به اين ضرورت پايبندي نشان مي دهند و سازمان هاي بين المللي خاصه نهادهاي برآمده از سازمان ملل با همه توان خود در ترويج توسعه پايدار و مقيدسازي دولت ها به پيگيري هدف ها و الزام هاي آن کوشش مي کنند.

يکي از سازوکارهاي شالوده يي در فرآيند توسعه پايدار تقويت سازمان هاي غيردولتي(NGO) است. با تقويت سازمان هاي غيردولتي هدف هاي مربوط به کوچک سازي دولت ها، توانمندسازي مردم و افزايش سرمايه اجتماعي در بين همه اقشار و طبقات جامعه، کارآمدترسازي نظام اقتصادي، بهينه سازي فرآيند برنامه ريزي و عملياتي ترسازي برنامه ها و مقابله با آسيب ها، فسادها و ناکارآمدي هاي ناشي از عظيم الجثگي دولت ها به نحو مناسب تر، معقول تر و کم هزينه تري با مشارکت واقعي و موثر گروه هاي هر چه وسيع تري از مردم برآورده خواهد شد.

دولت هاي عظيم الجثه را در مثل به موجودات زمينگير شده بي تحرکي تشبيه کرده اند که اندام هاي حرکتي آنها به صورت ناساز در جهت عکس يکديگر عمل مي کنند و در نتيجه به رغم صرف انرژي زياد و به رغم دست و پا زدن هاي پيوسته و جانکاه حتي قدمي هم به جلو برداشته نمي شود. تقويت سازمان هاي غيردولتي به مثابه يک نوع جراحي اجتماعي- مدني موجب تبديل اين اندام هاي حرکتي ناموزون و خنثي کننده يکديگر به اندامواره هاي هماهنگ و پيش برنده کارآمدتري مي شود که به گونه يي سازمان يافته و همبسته بر مبناي بسيج همگاني داوطلبان که با تشخيص درست راستاي حرکت همراه است، پيشرفت سريع تر، هدفمند تر و مهارشده تر پيکره دولت را در مسير تامين مصالح ملي، عملياتي سازي هدف هاي توسعه و تحقق رفاه همگاني امکان پذير مي سازد.

به همين لحاظ حدود دو دهه است که سازمان هاي بين المللي دست اندرکار توسعه با تشخيص درست نوع درد و بيماري، تقويت سازمان هاي غيردولتي در کشورهاي در حال توسعه را به مثابه درماني موثر و کارآمد توصيه مي کنند. در اين زمينه کافي است اشاره شود که تشويق دولت- ملت ها به پيوستن به جنبش تقويت NGOها در اجلا س هاي سالانه گروه 7، مجمع جهاني اقتصاد (1984)، کنفرانس محيط زيست در برزيل(ريو، 1992)، اجلاس جمعيت در قاهره (1994)، اجلاس سران در کپنهاگ (1995)، کنفرانس زنان بين الملل در پکن(1995) و اجلاس ژوهانسبورگ(آفريقاي جنوبي 2002) که متشکل از نمايندگان سازمان هاي غيردولتي بود، همواره يکي از بندهاي دستور جلسات و از مهم ترين بخش هاي قطعنامه هاي نهايي بوده است.براي شناخت بيشتر و بهتر نقش سازمان هاي غيردولتي در فرآيند توسعه، نخست بايد به دلالت هاي تعريفي اين نوع سازمان ها توجه کرد؛ اصطلاح «سازمان غيردولتي» برابر است بانهاد «NGO» (Non-Governmental Organization) که منظور از آن موسسات و سازمان هايي هستند که مستقيماً از بودجه دولتي استفاده نمي کنند اما بخشي از وظايف دولت را به عهده دارند. اعضاي آنها داوطلبانه گرد هم مي آيند و در مقابل فعاليتي که انجام مي دهند از دولت حقوقي دريافت نمي کنند و هدف هاي بشردوستانه يي، درخور شهرونداني آگاه و آشنا به حقوق شهروندي خود، را دنبال مي کنند. اين نوع سازمان ها را گاه به اختصار پي او (People Organization) نيز خوانده اند (اعرابي، 1378) که بازگوي سرشت و ساختار نهادينه مردمي آن است.

هر چند سازمان هاي غيردولتي به معناي نهادهاي مردمي و داوطلبانه که با تامين مشارکت اجتماعي بخش هايي از نيازهاي نظام اجتماعي را برآورده مي کنند، ريشه در تاريخ دارند و شکل هايي گرچه ابتدايي تر و سازمان نيافته تر از آنها را از نخستين ادوار شکل گيري نظام هاي اجتماعي باثبات(از عصر جوامع باستاني) مي توان رديابي کرد، اما نخستين نشانه هاي پيدايش اين تشکل هاي مردمي در معناي جديد آن مربوط به منشور سازمان ملل متحد(1949) است که در ماده 71 آن رابطه يي رسمي با اين نوع سازمان ها مورد تاکيد قرار گرفته است. اگرچه در اين منشور کوششي در جهت روشن کردن معنا و دلالت هاي اين قبيل سازمان ها انجام نشده است اما اين اشاره را بايد سرآغاز حيات رسميت يافته نويني براي سازمان هاي غيردولتي تلقي کرد.

در دهه 1990 در شرايطي که بسياري از کشورهاي جهان پيشرفته با موفقيت سازمان هاي غيردولتي مواجه شدند، «سازمان امنيت و همکاري اروپا» کوشش کرد بازتعريفي از اين نوع سازمان ها ارائه کند. بر مبناي اين رويکرد سازمان هاي غيردولتي زماني به رسميت شناخته مي شوند که در ساختار قانوني کشورها جاي گرفته باشند.

اين نکته از آن نظر حائز اهميت است که پذيرش رسمي سازمان غيردولتي از سوي دولت ها مي تواند بيانگر خواست تفويض پاره يي از امور و وظايف واحدهاي دولتي به اين سازمان ها باشد.

در رويکرد سازمان امنيت و همکاري اروپا تنها محدوديت پيش بيني شده در اين خصوص مربوط به سازمان هايي است که آشکارا از خشونت استفاده مي کنند و به اصطلاح تروريستي اند.«سالامون لت» سازمان غيردولتي(NGO) را تشکلي مستقل، منعطف، دموکراتيک و غيرانتفاعي مي داند که فعاليت خود را براي کمک و تقويت بنيه هاي اقتصادي يا اجتماعي گروه هاي حاشيه يي، حل معضلات عامه يا حتي مسائل قشري خاص متمرکز کرده است. (وزارت کشور، 1380)

طبق منابع بانک جهاني(1990) اين سازمان ها شامل گروه هاي کثيري از موسساتي است که کاملاً يا به طور وسيع مستقل از دولت بوده و اساساً داراي هدف هايي انساني يا تعاوني و عموماً غيرتجاري اند. اين موسسات در کشورهاي صنعتي نوعي کارگزاري خصوصي اند که از توسعه بين المللي حمايت مي کنند و در ديگر کشورها(با هر سطحي از توسعه) نوعاً نهادهايي مستقل از دولتند که بخش هايي از نيازهاي نظام اجتماعي را در حوزه هاي سنتي و نوين جامعه برآورده مي کنند. گروه هاي سازمان يافته و خودانگيخته منطقه يي و ملي و گروه هاي عضو پايه مردمي در روستاها از آن جمله اند. سازمان هاي غيردولتي همچنين دربرگيرنده انجمن هاي مذهبي و نيکوکاري اند که به تجميع امکانات مالي براي صندوق هاي خصوصي توسعه در بخش عمومي (غيردولتي)، گسترش دسترسي به خدمات، برنامه تنظيم خانواده و غذا و ارتقاي سازمان يابي هاي اجتماعي بر مبناي اصول مشارکتي نوين مي پردازند. علاوه بر اين، سازمان هاي غيردولتي تعاوني هاي مستقل از دولت، انجمن هاي شهروندي، گروه آب بران کشاورزي، گروه هاي زنان و انجمن هاي محله يي را نيز دربرمي گيرند و بالاخره در جوامع نوين شهري، گروه هاي شهروندي سازمان يافته يي که با آگاهي رساني و مشارکت فعال بر فرآيند تنظيم سياست، نظارت و نفوذ دارند را نيز بايد سازمان غيردولتي محسوب کرد.

به طور کلي سازمان هاي غيردولتي داراي اين خصوصيات اند؛

1- غيرانتفاعي، داوطلبانه، دموکراتيک و انعطاف پذير

2- داراي جهت گيري توسعه يي براي نيل به کيفيت زندگي بهتر به ويژه براي فقيران و ستم ديدگان و به حاشيه رانده شدگان شهري و روستايي

3- سازمان يافته بر مبناي هدف هاي خدمت رساني مشخص

4- جهت گيري شده به سوي تامين و گسترش مشارکت هاي اجتماعي

5- مستقل از دولت و غيروابسته به احزاب سياسي

6- پاسخگو به نيازهاي جامعه.

ويژگي کليدي در کارکرد اين سازمان ها را مي توان پاسخگويي به نيازهاي همگاني در راستاي تامين مشارکت و توانمندسازي مردم دانست. بانک جهاني در تعريف سازمان هاي غيردولتي بر اين نکته تاکيد مي گذارد که اينها سازمان هايي مردمي و خصوصي اند که فعاليت هايي را پيگيري مي کنند که دردها را تسکين دهد، منافع فقيران را ارتقا بخشد، محيط زيست را حفاظت کند، خدمات اساسي را تامين کند و توسعه جوامع محلي و ملي را امکان پذير سازد.

امروزه سازمان هاي غيردولتي حاملان، کنشگران فعال و حاميان بانفوذ و موثر فرآيند توسعه در کشورهاي در حال توسعه اند. سازمان هاي بين المللي متولي توسعه با هدف گسترش بخشيدن به مشارکت اجتماعي در فرآيند توسعه آگاهانه و عامدانه کمک هاي توسعه يي خود را به دولت هاي در حال توسعه، منوط و مشروط به فعاليت سازمان هاي غيردولتي کرده اند. اين تاکيد جهاني بر گسترش سريع سازمان هاي غيردولتي خود مهم ترين نشانه نقش موثر و سازنده آنها در فرآيند امروزين توسعه و محتملاً در تاريخ آينده توسعه است. پيشينه تاريخي درازمدت و مفيد سازمان هاي غيردولتي (به معناي توسعه يافته آن) بازگوي کارکرد مشارکتي و رفاهي اين نوع سازمان ها است و اين درست چيزي است که «دولت - ملت»ها در کشورهاي در حال توسعه در آن بسيار ضعيف اند. به همين لحاظ است که سازمان هاي غيردولتي را مي توان بديل مناسب و آگاهانه يي براي سازمان هاي عريض و طويل دولتي به ويژه در عرصه به کارگيري الگوهاي توسعه يي و اجرايي کردن پروژه هاي توسعه دانست.

ديدگاه هاي متفاوتي در خصوص ماهيت و کارکرد سازمان هاي دولتي مطرح است؛ صاحب نظران چپ و راديکال آن را ترفند تازه نظام سرمايه داري براي بقاي سلطه خود بر جوامع مي دانند. (پتراس، 1384)؛ منتقدان ملايم تر سازمان هاي غيردولتي را در چارچوب تعديل ساختاري قرار مي دهند و آنها را گزينه يي موثر و مفيد در ارائه خدمات دولتي در چارچوب نظام اقتصادي سرمايه داري تلقي مي کنند (جردن و توژيل، 1380)؛ برخي نظام هاي حکومتي تماميت خواه دولت گرا آن را اهرم قدرت هاي جهاني براي سست کردن پايه هاي اقتدار حکومت ملي تلقي مي کنند؛ براساس ديدگاه نوليبراليستي سازمان هاي غيردولتي بخشي از جامعه مدني تلقي مي شوند که کارکرد اصلي آنها تسهيل مشارکت هاي مردمي براي هدف هاي توسعه يي و اقتصادي کردن مبارزه با فقر و نابرابري و نيز حفاظت از محيط زيست و ساير هدف هاي معطوف به پايداري و ثبات نظام اجتماعي در جوامع مدرن است؛ و بالاخره در رويکرد جهاني شدن و به ويژه در شرايط همگوني بيشتر و رو به تزايد فرهنگ ها، توسعه بازار آزاد و کاهش تنش هاي موسوم به جنگ سرد نقش بين المللي موثر و گسترده يي براي سازمان هاي غيردولتي در زمينه تحقق هدف هاي توسعه يکپارچه جهاني تعريف مي شود.

امروزه سازمان هاي غيردولتي در بسياري از جوامع به صورت نيرويي قوي و موثر فعاليت مي کنند و بسياري از کارکردهاي حمايت گري اجتماعي از جمله و به ويژه در زمينه کمک به آسيب ديدگان از بلاياي طبيعي و جنگ ها، حمايت از حقوق بشر و نيز کوشش براي حفاظت از محيط زيست و تلاش براي تحقق هدف هاي توسعه پايدار بدون مشارکت فعال آنها قابل تحقق نيست.

بنابراين هر جامعه يي که خواستار توسعه پايدار باشد، نمي تواند فعاليت سازمان هاي غيردولتي را ناديده بگيرد و در هيچ جامعه يي نمي توان بدون فراهم کردن زمينه هاي مناسب براي فعاليت سازمان هاي غيردولتي به سوي توسعه پايدار گام برداشت و اگر واقعاً توسعه پايدار علمي و انساني و اجتماعي بر مبناي مولفه هاي اصلي آن يعني توانمندسازي، افزايش سرمايه اجتماعي، توليد علم، کاهش فقر و افزايش رفاه همگاني مورد نظر باشد نمي توان و نبايد سازمان هاي غيردولتي را محدود کرد.

منبع:اعتماد


نویسنده : مهری احمدی
تاریخ : جمعه بیست و نهم فروردین 1393
زمان : 18:0
توسعه پایدار در ایران
|

صفحه اصلی گوگل را که بازکنی و در قسمت جستجو تایپ کنی توسعه پایدار، برایت عناوین کنفرانسهای 2-3 سال اخیر جالب خواهد بود مثل:

اولین کنفرانس ملی راهکارهای دستیابی به توسعه پایدار

سومین همایش ملی سلامت،محیط زیست و توسعه پایدار

دومين کنفرانس ملي ضرورت هاي رشد و توسعه پايدار

کنفرانس بین المللی عمران، معماری و توسعه پایدار شهری

اولین همایش ملی برنامه ریزی ، حفاظت ، حمایت از محیط زیست و ...

اولين همايش ملي جغرافيا شهرسازي و توسعه پايدار

اولین همایش توسعه پایدار کشاورزی با کاربرد الگوی زراعی

همایش ملی زیست بوم پایدار و توسعه

دومين همايش ملي “توسعه پايدار در مناطق خشك و نيمه خشك ...

علوم زمین و توسعه پایدار: کنگره بین المللی

فراخوان اولین همایش توسعه پایدار شهرستان دلیجان

...............

جالب اینکه دومین یا سومین هم در حال برگزار شدن هست.خب تا اینجا که حرکت خوبی آغاز شده است که با نگاهی گذرا به صفحات برگزاری کنفرانسهای بین المللی این همه همگرایی در بکارگیری واژه توسعه پایدار در عناوین و محورهای مختلف علمی به چشم نمی خورد.اما وقتی در جستجوی سازمانها،نهادها، سازمانهای مردم نهاد، بخش خصوصی یا پژوهشگران توسعه پایدار باشی، دیگر وضعیت متفاوت هست هیچ فراخوانی برای شناسایی محققین یا دعوت به کار وجود ندارد، هیج پروژه ملی همراه با گزارش به چشم نمی خورد که بر روی محورهای توسعه پایدار کار نموده باشد.هیچ گزارشی از ارزیابی علمی توسعه پایدار با استفاده از شاخصها در دسترس محققین نیست.اگرچه اطلاع رسانی و رشد مفاهیم علمی توسعه پایدار در سطح آموزش عالی بسیار ارزشمند و ضروری است ولی در ادامه روند این فعالیت که باید به سطح برنامه ریزی و اجرا در سیاستهای ملی و استانی یا شهری و روستایی منتج شود وجود ندارد و شاید هم هست ولی در اینترنت نمی توان یافت.لطفا چنانچه به چنین اطلاعاتی دسترسی دارید معرفی نمایید تا در دسترس همگان باشد.روی سخنم با مدیران و مسئولین و متخصصین امر است.ممنون


نویسنده : مهری احمدی
تاریخ : دوشنبه بیست و پنجم فروردین 1393
زمان : 12:12
دستور کار 21
|

در این پست متن دستور کار 21 را قرار می دهم.تا با کمک دوستان بتوانیم بر اساس متن برنامه کار 21 به تقسیم بندی مشخصی در خصوص تعیین گروههای فعال در زمینه توسعه پایدار برسیم.همچنین دوستان فعال و متخصصین هریک فعالیت خویش را در قالب عناوین همین دستور اعلام نمایند.

ستور كار 21‌

منشوري‌ براي‌ آينده
ريوـ 1992
(1371 ه . ش‌)
AGENDA 21
CHARTER FOR FUTURE
RIO - 1992
 برنامة‌ كار 21
 منشوري‌ براي‌ آينده‌
 به‌ قلم‌: ژرارپيه‌
 
 
 نوشتة‌ حاضر متن‌ نهايي‌ دستور كار 21 است‌ كه‌ به‌ همين‌ صورت‌ در چهاردهم‌ ژوئن‌ 1992 در ريودوژانيرو به‌ تصويب‌ اجلاس‌ عمومي‌ رسيده‌ است‌. اين‌ سند بار ديگر ويراسته‌ و به‌ زبانهاي‌ رسمي‌ كشورهاي‌ عضو ترجمه‌ شده‌ است‌.
 
 
 فصل‌ 1ـ مقدمه‌
 1ـ 1: بشريت‌ در لحظة‌ حساسي‌ از تاريخ‌ قرار دارد. نابرابري‌ بين‌ كشورهاي‌ مختلف‌ و درون‌ هر كشور مي‌رود كه‌ جاودانه‌ شود، فقر و گرسنگي‌، فقدان‌ بهداشت‌ و بي‌سوادي‌ رو به‌ وخامت‌ است‌ و اكوسيستم‌هايي‌ كه‌ حيات‌ ما به‌ آنها متكي‌ است‌ پيوسته‌ رو به‌ زوال‌ مي‌رود. ادغام‌ مسايل‌ توسعه‌ با مسايل‌ زيست‌محيطي‌ و توجه‌ بيشتر به‌ اين‌ دو موجب‌ مي‌شود نيازهاي‌ اساسي‌ همة‌ افراد بشر برآورده‌ گردد و سطح‌ زندگي‌ آنها ترّقي‌ كند، اكوسيستم‌ها بهتر حفاظت‌ و اداره‌ شود و آينده‌اي‌ بي‌خطرتر و با سعادت‌تر در انتظار جهانيان‌ باشد. هيچ‌ كشوري‌ نمي‌تواند به‌ تنهايي‌ به‌ اين‌ مهم‌ دست‌ يابد، امّا همراه‌ با هم‌ و در مشاركتي‌ جهاني‌ براي‌ توسعه‌ پايدار مي‌توان‌ به‌ اين‌ مهم‌ دست‌ پيدا كرد.
 2ـ 1: اين‌ مشاركت‌ جهاني‌ مي‌بايست‌ بر مبناي‌ پذيرش‌ ضرورت‌ برخورد جامع‌ و متعادل‌ با مشكلات‌ توسعه‌ و محيط‌زيست‌ و با تكيه‌ بر مقدمة‌ قطعنامه‌ شمارة‌ 228/44 مورخ‌ 22 دسامبر 1989 مجمع‌ عمومي‌ سازمان‌ ملل‌، كه‌ هنگامي‌ كه‌ كشورهاي‌ جهان‌ خواستار برگزاري‌ كنفرانس‌ سازمان‌ ملل‌ در مورد محيط‌زيست‌ و توسعه‌ شده‌ و به‌ تصويب‌ رسيد، صورت‌ گيرد.
 3ـ 1: دستور كار 21 مسايل‌ اضطراري‌ امروز را بازگو مي‌كند و هدف‌ آن‌ آماده‌ كردن‌ جهان‌ براي‌ رويارويي‌ با چالشهاي‌ قرن‌ آينده‌ است‌. اين‌ دستور بيانگر توافق‌ جهاني‌ و متعهد سياسي‌ كلية‌ كشورهاي‌ جهان‌ در بالاترين‌ سطح‌ براي‌ همكاري‌ و تعاون‌ در زمينة‌ توسعه‌ و محيط‌زيست‌ است‌، و اجراي‌ موفقيت‌آميز آن‌ در درجة‌ اول‌ بر عهدة‌ دولتهاست‌  .
 استراتژيها، طرحها، سياستها و فرايندهاي‌ ملي‌ همگي‌ براي‌ رسيدن‌ به‌ اين‌ هدف‌ ضروري‌ است‌. جامعة‌ بين‌المللي‌ مي‌بايست‌ از چنين‌ كوششهايي‌ در سطح‌ ملي‌ حمايت‌ كند و در تكميل‌ آن‌ بكوشد. در چنين‌ زمينه‌اي‌ است‌ كه‌ مي‌بايد تشكيلات‌ سازمان‌ ملل‌ نقشي‌ كليدي‌ بر عهده‌ گيرد. به‌ علاوه‌، لازم‌ است‌ ساير سازمانهاي‌ بين‌المللي‌ و منطقه‌اي‌ و ناحيه‌اي‌ به‌ اين‌ امر ياري‌ رسانند. همچنين‌ بايد شركت‌ وسيع‌ عامة‌ مردم‌ و دخالت‌ فعال‌ سازمانهاي‌ غيردولتي‌ و ساير گروهها را تشويق‌ كرد.
 4ـ 1: دستيابي‌ به‌ اهداف‌ توسعه‌اي‌ و زيست‌محيطي‌ دستور كار 21 مستلزم‌ آن‌ است‌ كه‌ حجم‌ عظيمي‌ از منابع‌ مالي‌ جديد و اضافي‌ به‌ كشورهاي‌ در حال‌ توسعه‌ منتقل‌ شود تا هزينة‌ اضافي‌ اقداماتي‌ كه‌ اين‌ كشورها مي‌بايست‌ براي‌ برخورد با مشكلات‌ زيست‌محيطي‌ جهان‌ و پيشبرد توسعة‌ پايدار انجام‌ دهند، تأمين‌ گردد. همچنين‌، براي‌ افزايش‌ توانايي‌ نهادهاي‌ بين‌المللي‌ در اجراي‌ دستور كار 21 منابع‌ مالي‌ مورد نياز است‌. ارزيابي‌ مربوط‌ به‌ هزينه‌هاي‌ مورد نياز هر بخش‌ از برنامه‌ در همان‌ بخش‌ آورده‌ شده‌ است‌. اين‌ ارزيابي‌ مي‌بايد توسط‌ سازمانها و بنگاههايي‌ كه‌ مسئول‌ اجراي‌ دستور كار هستند مورد بررسي‌ قرار گيرد و اصلاحات‌ لازم‌ در آن‌ به‌ عمل‌ آيد.
 5ـ 1: در اجراي‌ قسمتهاي‌ مختلف‌ برنامه‌، كه‌ در دستور كار 21 مشخص‌ شده‌، مي‌بايست‌ به‌ شرايط‌ ويژة‌ كشورهايي‌ كه‌ اقتصاد آنها در حال‌ انتقال‌ است‌، توجهي‌ خاص‌ مبذول‌ گردد، و نيز ضروري‌ است‌ اين‌ مسئله‌ در نظر گرفته‌ شود كه‌ هم‌ اكنون‌ كشورهاي‌ ياد شده‌ با چالشي‌ بي‌سابقه‌ براي‌ تبديل‌ اقتصاد خود روبرو هستند و برخي‌ از آنها درگير ودار تنش‌ اجتماعي‌ و سياسي‌ قابل‌ ملاحظه‌اي‌ قرار دارند.
 6ـ 1: دستور كار 21 از برنامه‌هاي‌ مختلفي‌ تشكيل‌ شده‌ كه‌ همة‌ آنها به‌ صورت‌ مبنايي‌ براي‌ اعمال‌، اهداف‌، فعاليتها، و وسايل‌ اجرا بيان‌ شده‌ است‌. دستور كار 21 برنامه‌اي‌ پويا است‌. اين‌ برنامه‌ در هر كشور بسته‌ به‌ شرايط‌ و امكانات‌ و اولويتهاي‌ متفاوت‌ آن‌، و با احترام‌ كامل‌ به‌ اصول‌ مندرج‌ در «اعلاميه‌ محيط‌زيست‌ و توسعه‌ ريو»، توسط‌ سازمانهاي‌ مختلفي‌ به‌ اجرا درخواهد آمد. و به‌ مرور زمان‌ با تغيير شرايط‌ و نيازها، اين‌ برنامه‌ نيز تكامل‌ خواهد يافت‌. اين‌ فرآيند بيانگر آغاز مشاركتي‌ جديد در سطح‌ جهان‌ براي‌ رسيدن‌ به‌ توسعه‌ پايدار است‌.
 7ـ 1: در سر تا سر دستور كار 21 هر جا كه‌ عبارت‌ «از نظر زيست‌محيطي‌ سالم‌» به‌ كار رفته‌، منظور «از نظر زيست‌محيطي‌ سالم‌ و بي‌خطر» است‌؛ به‌ خصوص‌ در رابطه‌ با عبارات‌ «منابع‌ انرژي‌» و «عرضة‌ انرژي‌» و «سيستمهاي‌ انرژي‌» يا در مورد «تكنولوژي‌ يا تكنولوژيها» اين‌ حكم‌ صادِ است‌.
 يادداشت‌: هر جا كلمه‌ حكومتها به‌ كار مي‌رود، جامعه‌ اقتصادي‌ اروپا (اتحادية‌ اروپايي‌) و حوزه‌هاي‌ صلاحيت‌ آن‌ را نيز شامل‌ مي‌شود.
 
  بخش‌  I  ـ ابعاد اجتماعي‌ و فرهنگي‌
فصل‌ 2ـ تسريع‌ توسعة‌ پايدار
 برنامة‌ كار 21، خواستار همكاري‌ جهانيان‌ جهت‌ دستيابي‌ به‌ يك‌ اقتصاد جهاني‌ پويا و روبه‌ رشد، در حمايت‌ از توسعة‌ پايدار در كشورهاي‌ فقير، مي‌گردد. آمار مربوط‌ به‌ دهة‌ 1980 به‌ عنوان‌ يك‌ نمونة‌ منفي‌ ذكر شده‌ است‌. يك‌ اقتصاد جهاني‌ راكد، تنزل‌ قيمت‌ مواد اوليه‌، كاهش‌ كمك‌هاي‌ مالي‌ و ميزان‌ سرمايه‌ گذاري‌ها و افزايش‌ بدهي‌ها كه‌ منجر به‌ جريان‌ معكوس‌ سرمايه‌ از كشورهاي‌ در حال‌ توسعه‌ به‌ كشورهاي‌ پيشرفته‌ شده‌ است‌. نخستين‌ پيش‌ شرط‌ توسعة‌ پايدار، ايجاد يك‌ «نظام‌ تجاري‌ چند جانبة‌ باز، مطمئن‌، مبتني‌ بر عدم‌ تبعيض‌، و برابري‌ و قابل‌ پيش‌بيني‌» است‌ كه‌ در آن‌ كالاهاي‌ صادراتي‌ كشورهاي‌ در حال‌ توسعه‌ بتوانند بازارهايي‌ با قيمت‌ عادلانه‌ و بدون‌ موانع‌ تعرفه‌اي‌ و غيرتعرفه‌ بيابند.
 نبايد اجازه‌ داده‌ شود كه‌ اقدامات‌ مربوط‌ به‌ حمايت‌ از محيط‌ زيست‌ باعث‌ محدوديت‌ تجارت‌ و يا محدوديت‌ تجارت‌، سبب‌ آسيب‌ محيط‌زيست‌ گردد.
 مسائل‌ حساس‌ در اين‌ زمينه‌ بايد هر يك‌ بر حسب‌ شرايط‌ خويش‌ مورد حل‌ و فصل‌ قرار گيرند.
 موضوع‌ آن‌ كه‌ كمك‌ اقتصادي‌ بايد افزون‌ بر، كمك‌ لازمة‌ حفاظت‌ از محيط‌ زيست‌ و اصلاح‌ شرايط‌ تجاري‌ صورت‌ گيرد، در چهارمين‌ اجلاس‌ كميتة‌ تداركاتي‌ در شهر نيويورك‌، در پيش‌نويس‌ برنامه‌ در پرانتز گنجانده‌ شد. بعداً در ريو، به‌ فصل‌ 33 اضافه‌ گرديد.
 هزينة‌ اجرا: 8/8 ميليارد دلار براي‌ كمك‌ اقتصادي‌ به‌ كشورهاي‌ در حال‌ توسعه‌
 ـ براي‌ جبران‌ شروط‌ نابرابر تجاري‌، ميزان‌ كمك‌ متناسب‌ با بهبود اين‌ شروط‌ تعديل‌ خواهد شد.
 
 فصل‌ 3ـ مبارزه‌ با فقر
 «اين‌ هدف‌ كه‌ در دراز مدت‌ همة‌ مردم‌ بايد بتوانند از يك‌ زندگي‌ مناسب‌ پايدار برخوردار باشند، بايد عامل‌ منسجم‌ كننده‌اي‌ باشد كه‌ باعث‌ گردد سياست‌ گزاران‌ مسائل‌ مربوط‌ به‌ توسعة‌، مديريت‌ پايدار منابع‌، و محو فقر را همزمان‌ مخاطب‌ قرار دهند.» اين‌ هدف‌ بايد بواسطة‌ گسترش‌ امكانات‌ دستيابي‌ محرومان‌ به‌ آموزش‌، بهداشت‌، آب‌ آشاميدني‌ سالم‌ و بهداشتي‌، و دسترسي‌ به‌ منابع‌، خصوصاً زمين‌، دنبال‌ شود. همچنين‌ اين‌ هدف‌ بايد با احياي‌ منابع‌ آسيب‌ ديده‌، تقويت‌ قشرهاي‌ آسيب‌پذير، به‌ ويژه‌ زنان‌، جوانان‌ و مردم‌ بومي‌، و با تضمين‌ اينكه‌ «زنان‌ و مردان‌ از حقوِ مساوي‌ و اين‌ توانايي‌ برخوردارند كه‌ آزادانه‌ و با احساس‌ مسئوليت‌ در مورد تعداد فرزندان‌ خود و فاصلة‌ زماني‌ بين‌ آنها تصميم‌گيري‌ كنند»، تعقيب‌ گردد. با توجه‌ به‌ اينكه‌ فعاليت‌ اقتصادي‌ مردمان‌ فقير در «بخش‌ غير رسمي‌» در بسياري‌ از كشورهاي‌ در حال‌ توسعه‌ معادل‌ يا بيش‌ از ميزان‌ فعاليت‌ ايشان‌ در بخش‌ رسمي‌ مي‌باشد، مقررات‌ و موانع‌ تبعيض‌آميز بر عليه‌ بخش‌ غير رسمي‌ بايد حذف‌ شود.
 هزينة‌ اجرا: 30 ميليارد دلار، كه‌ شامل‌ 15 ميليارد دلار كمك‌ اقتصادي‌ مي‌گردد.
 
  فصل‌ 4ـ تغيير الگوهاي‌ مصرف‌
 «يكي‌ از جدي‌ترين‌ مشكلاتي‌ كه‌ كرة‌ ما را تهديد مي‌كند الگوهاي‌ تاريخي‌ غيرقابل‌ تداوم‌ مصرف‌ و توليد به‌ ويژه‌ در كشورهاي‌ صنعتي‌ است‌». اين‌ امر تا حدي‌ ناشي‌ از توزيع‌ نابرابر در آمد و ثروت‌ است‌ كه‌ سبب‌ مصارف‌ خودنمايانه‌ غيرقابل‌ تداوم‌ مي‌گردد. تحقيقات‌ اجتماعي‌ و سياستها بايد مفاهيم‌ نويني‌ از موقعيت‌ شيوه‌ زندگي‌ را ارايه‌ كنند كه‌ «وابستگي‌ كمتري‌ به‌ منابع‌ تمام‌ شدني‌ زمين‌ و هماهنگي‌ بيشتري‌ با ظرفيت‌هاي‌ توليدي‌ آن‌ داشته‌ باشند» از طريق‌ كاربرد تكنولوژي‌ نوين‌ و ارزش‌هاي‌ اجتماعي‌ مجدد، بايد حصول‌ به‌ كارآيي‌ بيشتر در زمينه‌ استفاده‌ از انرژي‌ و منابع‌، به‌ عنوان‌ مثال‌ كاهش‌ ضايعات‌ بسته‌بندي‌ محصولات‌، را در مد نظر قرار داد.
 هزينة‌ اجرا: به‌ نظر نمي‌رسد كه‌ اقدامات‌ توصيه‌ شده‌، به‌ منابع‌ جديد مالي‌ قابل‌ ملاحظه‌اي‌ نياز داشته‌ باشد.
 
 فصل‌ 5ـ تحولات‌ جمعيتي‌ و پايداري‌ زيست‌ محيطي‌
 رشد سريع‌ و مستمر جمعيت‌ كشورهاي‌ در حال‌ توسعه‌ و انفجار جمعيت‌ در شهرهايي‌ كه‌ آمادگي‌ پذيرش‌ آنها را ندارند، فشار فزايندة‌ شديدي‌ بر ظرفيت‌ كرة‌ زمين‌ جهت‌ حمايت‌ از حيات‌ مي‌گذارد. با توجه‌ به‌ حساسيتي‌ كه‌ نمايندگان‌ جوامع‌ اسلامي‌ و كاتوليك‌ در كنفرانس‌ نشان‌ دادند، برنامة‌ كار 21 دولتها را تشويق‌ مي‌كند كه‌ همساز و در ارتباط‌ با برنامه‌هاي‌ توسعة‌ اقتصادي‌ خود سياستهايي‌ را در رابطه‌ با رشد جمعيت‌ تدوين‌ و اجرا نمايند. خدمات‌ بهداشتي‌ بايد «شامل‌ مراقبت‌هاي‌ بهداشتي‌ مؤثر، مطمئن‌ توليد مثل‌ و زايمان‌ براي‌ زنان‌ و به‌ مديريت‌ ايشان‌ و حسب‌ لزوم‌ نيز خدمات‌ قابل‌ دسترس‌، ارزان‌ براي‌ برنامه‌ ريزي‌ اندازه‌ خانواده‌..» باشد. هنگام‌ تبليغ‌ براي‌ كاهش‌ بارآوري‌، بايد بركاهش‌ نرخ‌ مرگ‌ و مير كودكان‌ تأكيد گردد. هدف‌ آن‌ است‌ كه‌ تحولات‌ جمعيتي‌ تا پايان‌ قرن‌ اخير منجر به‌ نزديك‌ شدن‌ نرخ‌هاي‌ كاهش‌ يافتة‌ زاد و ولد و مرگ‌ و مير و تثبيت‌ جمعيت‌ جهان‌ در سطحي‌ قابل‌ تداوم‌ گردد.
 هزينة‌ اجرا: 7 ميليارد، شامل‌ 5/3 ميليارد دلار كمك‌ اقتصادي‌.
 
 فصل‌ 6ـ حمايت‌ و ارتقاء سلامت‌ انسان‌
 «در استراتژي‌ كلي‌ تأمين‌ سلامتي‌ همگان‌ در سال‌ 2000، اهداف‌ مربوطه‌ از اين‌ قرارند: تأمين‌ نيازهاي‌ بهداشتي‌ اولية‌ جمعيت‌هاي‌ روستايي‌، نيمه‌ شهري‌ و شهري‌؛ فراهم‌ ساختن‌ خدمات‌ تخصصي‌ و ضروري‌ بهداشتي‌ زيست‌ محيطي‌؛ و هماهنگي‌ براي‌ مشاركت‌ مردم‌ در بخش‌ بهداشت‌ و بخش‌هاي‌ مربوطه‌ به‌ بهداشت‌، و بخش‌هاي‌ مربوطة‌ غير پزشكي‌ (نظير نهادهاي‌ تجاري‌، اجتماعي‌، آموزشي‌ و مذهبي‌) در حل‌ مسائل‌ بهداشتي‌. خدمات‌ بهداشتي‌، بايد نيازمندترين‌ بخش‌هاي‌ جمعيت‌ را در اولويت‌ قرار داده‌ و تحت‌ پوشش‌ قرار بدهد، خصوصاً آنهايي‌ را كه‌ در مناطق‌ روستايي‌ زندگي‌ مي‌كنند.» اقدامات‌ پيشگيرانة‌ پيشنهادي‌ شامل‌ مقابله‌ با خطرات‌ زندگي‌ شهري‌ و خطرات‌ ناشي‌ از آلودگي‌ هوا نيز مي‌گردند.
 هزينة‌ اجرا: 273 ميليارد دلار (سومين‌ رقم‌ عمده‌ و بازتاب‌ برنامه‌هاي‌ كوچك‌ ونيز بزرگ‌ در اين‌ زمينه‌)، شامل‌ 4/28 ميليارد دلار كمك‌ اقتصادي‌
 
 فصل‌ 7ـ تأمين‌ مسكن‌ مناسب‌ براي‌ انسانها
 «در كشورهاي‌ صنعتي‌، الگوهاي‌ مصرفي‌ شهرها به‌ شدت‌ بر اكوسيستم‌ جهاني‌ فشار آورده‌، در حاليكه‌ ايجاد مسكن‌ در كشورهاي‌ در حال‌ توسعه‌ نيازمند مواد خام‌ بيشتر، انرژي‌ و توسعة‌ اقتصادي‌ جهت‌ فائق‌ شدن‌ بر مسائل‌ اولية‌ اقتصادي‌ و اجتماعي‌ مي‌باشد.» جمعيت‌هاي‌ شهري‌ جديدي‌ كه‌ زاغه‌هاي‌ حاشية‌ شهرهاي‌ جنوب‌ را اشغال‌ كرده‌اند از لحاظ‌ تأمين‌ زندگي‌ به‌ منابع‌ خود اتكاء مي‌كنند. تجربة‌ برنامة‌ عمران‌ سازمان‌ ملل‌ متحد نشان‌ مي‌دهد كه‌ هر 1 دلاري‌ كه‌ در اين‌ نواحي‌ سرمايه‌گذاري‌ مي‌كند، 122 دلار سرمايه‌گذاري‌ محلي‌ به‌ دنبال‌ خود ايجاد مي‌كند.
 بدين‌ ترتيب‌ يك‌ «برخورد توانبخش‌» ممكن‌ مي‌گردد: با سرمايه‌گذاري‌ جهت‌ فراهم‌ ساختن‌ ساختارهاي‌ زيربنايي‌، مردم‌ خود خانه‌هايشان‌ را خواهند ساخت‌. برنامه‌ريزي‌ جهت‌ استفادة‌ عقلاني‌ از زمين‌ بايد نابودي‌ محيط‌ زيست‌ شهرها را كه‌ غيرقابل‌ جبران‌ مي‌باشد، كاهش‌ مي‌دهد.
 هزينة‌ اجرا: 218 ميليارد دلار، شامل‌ 29 ميليارد دلار كمك‌ اقتصادي‌.
 فصل‌ 8ـ ادغام‌ محيط‌ زيست‌ و توسعه‌
 گرچه‌ بيش‌ از 140 كشور نهادهايي‌ را جهت‌ حمايت‌ از محيط‌ زيست‌ بوجود آورده‌اند و شركتهاي‌ بزرگ‌ فراملي‌، پيرامون‌ توجه‌ و نگراني‌ زيست‌ محيطي‌ خويش‌ تبليغ‌ مي‌كنند، امّا همچنان‌ دفاع‌ از محيط‌ زيست‌ پس‌ از وقوع‌ حوادث‌ انجام‌ مي‌گيرد و كمترين‌ اهميت‌ را داراست‌. در حسابهاي‌ ملي‌ مربوط‌ به‌ محاسبة‌ توليد ناخالص‌ ملي‌  (GNp)  مصرف‌ منابع‌ غيرقابل‌ تجديد به‌ عنوان‌ توليد مطرح‌ مي‌شود و هيچ‌ رقمي‌ جهت‌ هزينة‌ نابودي‌ منابع‌ خاك‌ و آب‌ در نظر گرفته‌ نمي‌شود. در اين‌ فصل‌، برنامة‌ كار 21 از ملتها و شركتها مي‌خواهد كه‌ هزينه‌هاي‌ حمايت‌ محيط‌ زيست‌، تخريب‌ و بازسازي‌ آن‌ را از همان‌ ابتدا در تصميم‌گيري‌هاي‌ خويش‌ بگنجانند و بدون‌ تأخير تحقيقات‌ لازم‌ جهت‌ محاسبة‌ اين‌ هزينه‌ها را انجام‌ دهند، و الزاماتي‌ را بوجود بياورند كه‌ اين‌ ملاحظات‌ را در تمام‌ سطوح‌ تصميم‌گيري‌ مدنظر قرار دهد.
 هزينة‌ اجرا: 63 ميليون‌ دلار كمك‌ اقتصادي‌
 
 بخش‌  II ـ منابع‌ لازم‌ براي‌ توسعه‌
 فصل‌ 9ـ حفاظت‌ از جوّ
 كشورهاي‌ توليد كنندة‌ نفت‌ و ايالات‌ متحدة‌ آمريكا متن‌ اين‌ فصل‌ از برنامة‌ كار 21 را از ابهام‌ و شرط‌ آكنده‌ نموده‌اند. در متن‌ نهايي‌ اسمي‌ از سوخت‌ فسيلي‌ برده‌ نشده‌، گاز دي‌ اكسيد كربن‌ در زمرة‌ «گازهاي‌ گلخانه‌اي‌» قرار گرفت‌، بر عدم‌ يقين‌ علمي‌ و نياز به‌ انجام‌ تحقيقات‌ بعدي‌ تأكيد گرديد، و تحت‌ پوشش‌ شروط‌ معاهدات‌ بين‌المللي‌، از جمله‌ «عهدنامه‌ پيرامون‌ تغييرات‌ آب‌ و هوا» مصوب‌ سال‌ 1992 كه‌ خود مبين‌ تفاوت‌ نظرات‌ و مقاومت‌ اين‌ كشورها در مقابل‌ ايجاد تعهد است‌، از هرگونه‌ الزام‌ و تعهد ملي‌ اجتناب‌ گرديد. (در مقابل‌، مسائل‌ مربوط‌ به‌ لاية‌ ازن‌ با وضوح‌ كامل‌،  CFCs هاي‌ انسان‌ ساخت‌ و هالون‌ها و... نسبت‌ داده‌ شد). به‌ هر حال‌، فصل‌ 9 وضع‌ محدوديت‌ و ايجاد كارآيي‌ در زمينة‌ توليد و مصرف‌ انرژي‌، توسعة‌ منابع‌ انرژي‌ قابل‌ تجديد، و ارتقاء تكنولوژي‌ حمل‌ و نقل‌ وسيع‌ و دستيابي‌ كشورهاي‌ در حال‌ توسعه‌ به‌ آن‌ را تشويق‌ مي‌كند. حفظ‌ و توسعة‌ «همة‌ مخازن‌ گازهاي‌ گلخانه‌اي‌» تشويق‌ شده‌ و اعلام‌ گرديده‌ است‌ كه‌ آلودگي‌ محيط‌ زيست‌ فرا مرزي‌ بايد تحت‌ كنترل‌ جامعة‌ بين‌المللي‌ در آيد.
 هزينة‌ اجرا: 20 ميليارد دلار كمك‌ اقتصادي‌ جهت‌ تعديل‌ اثرات‌ زيست‌محيطي‌ توسعة‌ توليد و مصرف‌ انرژي‌ در كشورهاي‌ در حال‌ توسعه‌ (در طرح‌ پيش‌نويس‌ كميتة‌ مقدماتي‌ رقمي‌ بالغ‌ بر سالانه‌ 120 ميليارد دلار سرمايه‌ گذاري‌ از منابع‌ دروني‌ كشورها و ساير كمكها برآورد شده‌ بود.) به‌ علاوة‌ 800 ميليون‌ تا 23/1 ميليارد دلار كمك‌ اقتصادي‌ جهت‌ ساير جوانب‌ مربوط‌ به‌ كنترل‌ آلودگي‌ هوا در كشورهاي‌ در حال‌ توسعه‌.
 
  فصل‌ 10ـ برنامه‌ ريزي‌ و مديريت‌ استفاده‌ از زمين‌
 تحت‌ فشار افزايندة‌ جمعيت‌، جهان‌ آموخته‌ است‌ تا استفاده‌هاي‌ گوناگون‌ و رقابتي‌ از منبع‌ تمام‌ شدني‌ زمين‌ را توسط‌ نهادهاي‌ عمومي‌ گروه‌بندي‌ و برنامه‌ ريزي‌ نمايد. اكنون‌ اين‌ نهادها بايد دريابند كه‌ ملاحظات‌ مربوط‌ به‌ محيط‌ زيست‌ را در تصميم‌گيري‌هايي‌ كه‌ شايد صدمة‌ جبران‌ ناپذيري‌ بر اكوسيستم‌ها بگذارند، دخيل‌ سازند.
 هزينة‌ اجرا: 50 ميليون‌ دلار كمك‌ اقتصادي‌ جهت‌ تأمين‌ هزينة‌ ملي‌ همكاري‌ فني‌، تحقيقات‌ و آموزش‌.
 
 فصل‌ 11ـ مبارزه‌ با نابودي‌ جنگل‌ها
 مذاكرات‌ مربوط‌ به‌ اين‌ فصل‌ با مذكرات‌ موازي‌ و بحث‌انگيز پيرامون‌ «موافقت‌نامة‌ بين‌المللي‌ چوب‌ استوايي‌ 1983» كه‌ مي‌بايست‌ در سال‌ 3-1992 مورد تجديد نظر قرار مي‌گرفت‌ متقارن‌ و در هم‌ آميخته‌ شد. نگراني‌ كشورهاي‌ توسعه‌ يافته‌ در مورد تخريب‌ جنگل‌هاي‌ مرطوب‌ استوايي‌ به‌ عنوان‌ مخازن‌ گازهاي‌ گلخانه‌اي‌ سبب‌ شد تا ايشان‌ ادعا نمايند اين‌ جنگل‌ها «منافع‌ مشترك‌ جهاني‌» هستند. كشورهاي‌ صاحب‌ اين‌ جنگل‌ها به‌ ويژه‌ برزيل‌ و اندونزي‌ به‌ شدت‌ اين‌ ادعا را رد نموده‌اند، به‌ ويژه‌ هنگامي‌ كه‌ ايالات‌ متحده‌ از شناختن‌ حق‌ حاكميت‌ ايشان‌ بر اين‌ منابع‌ در طي‌ مذاكرات‌ مرتبط‌ به‌ معاهدة‌ تنوع‌ زيستي‌ كه‌ همزمان‌ جريان‌ داشت‌ خودداري‌ ورزيد. معهذا اين‌ فصل‌ خواستار تحقيقات‌ هماهنگ‌ بين‌المللي‌ و تلاش‌هاي‌ حفاظتي‌ براي‌ كنترل‌ برداشت‌ جنگل‌ها و «نابودي‌ غيرقابل‌ كنترل‌ آن‌ و تبديل‌ به‌ ساير عوامل‌ استفاده‌ از زمين‌»، افزون‌ بر ارزش‌ جنگل‌هاي‌ موجود با كاربرد تكنولوژي‌هاي‌ بومي‌ و فنون‌ كشاورزي‌ و گسترش‌ پوشش‌ جنگلي‌ در حال‌ كاهش‌ زمين‌ گرديد.
 هزينه‌ اجرا: 25/31 ميليارد دلار، شامل‌ 67/5 ميليارد دلار كمك‌ اقتصادي‌ و فني‌.
 
 فصل‌ 12ـ كويرزدايي‌
 گسترش‌ كويرها حدود 70 درصد از 6/3 ميليارد هكتار زمين‌ خشك‌ كرة‌ ما، يك‌ چهارم‌ سطح‌ كلي‌ آن‌ و زيستگاه‌ حدود يك‌ ششم‌ از جمعيت‌ آن‌ را تهديد مي‌نمايد. قحطي‌ در ساحل‌ عاج‌ و سومالي‌ (كه‌ شيوة‌ رفتار انسان‌ آن‌ را تشديد مي‌كند) عوارض‌ حاد پيامدهاي‌ اين‌ روند نامطلوب‌ هستند. در اين‌ فصل‌ برنامة‌ كار 21 خواهان‌ انجام‌ مطالعة‌ عميق‌ پيرامون‌ اين‌ روند و رابطه‌ آن‌ با تغيير آب‌ و هواي‌ جهان‌ است‌ تا بتوان‌ مطالعه‌ و تحقيق‌ جهت‌ توسعة‌ طبيعي‌ گياهان‌ را به‌ منظور حمايت‌ از گياه‌ كاري‌ و جنگل‌ كاري‌ وسيع‌، نظارت‌ بر آن‌ و معكوس‌ گرداندن‌ روند فرسايش‌ زمين‌ و اقدامات‌ مشابه‌ كوچك‌ و بزرگ‌ را تشويق‌ كرده‌ و بهبود بخشيد. به‌ آن‌ دسته‌ از ساكنين‌ زمين‌ كه‌ در اثر اين‌ جريان‌ زندگي‌ شان‌ در معرض‌ خطر قرار گرفته‌ و يا شيوة‌ زندگي‌ شان‌ نابود شده‌، بايد كمك‌ شود تا اسكان‌ مجدد بيابند و با زندگي‌ جديد تطبيق‌ پيدا كنند . در اين‌ فصل‌ مجمع‌ عمومي‌ سازمان‌ ملل‌ متحد تشويق‌ مي‌شود تا مذاكراتي‌ را پيرامون‌ عقد يك‌ معاهدة‌ بين‌المللي‌ براي‌ مبارزه‌ با كويري‌ شدن‌ زمين‌ در نخستين‌ اجلاس‌ خود انجام‌ داده‌ و آن‌ را در سال‌ 1994 جهت‌ تصويب‌ ارايه‌ كند.
 هزينة‌ اجرا: 6/8 ميليارد دلار، شامل‌ 8/4 ميليارد دلار كمك‌ اقتصادي‌ و فني‌.
 هزينة‌ كمك‌ به‌ اسكان‌ مجدد ساكنان‌ نواحي‌ فوِ در برآوردهاي‌ مالي‌ فصول‌ 3 و 14 گنجانده‌ شده‌ است‌.
 
 فصل‌ 13ـ توسعة‌ كوهستاني‌
 ارزيابي‌ شرايط‌ و امكانات‌ انسان‌ بر مبناي‌ نگرش‌ اكوسيستمي‌ داراي‌ اين‌ مزيت‌ است‌ كه‌ اهميت‌ مناطق‌ كوهستاني‌ كرة‌ زمين‌ را تشخيص‌ و مورد تأكيد قرار مي‌دهد. حدود 10 درصد جمعيت‌ زمين‌ در مناطق‌ كوهستاني‌ زندگي‌ نموده‌ يا مستقيماً از منابع‌ اين‌ مناطق‌ استفاده‌ مي‌نمايند.
 امّا شمار بسيار بيشتري‌ از ايشان‌ به‌ كوهستان‌ به‌ عنوان‌ تنظيم‌ كنندة‌ منابع‌ آب‌، كنترل‌ كنندة‌ هرز آب‌ و شكل‌ دهندة‌ آب‌ و هوا متكي‌ هستند. اين‌ فصل‌ خواستار مطالعه‌، حمايت‌، و احياي‌ اين‌ اكوسيستم‌هاي‌ شكننده‌ و كمك‌ به‌ جمعيت‌ نواحي‌ كوهستاني‌اي‌ كه‌ در معرض‌ تخريب‌ و نابودي‌ قرار دارند، مي‌باشد.
 هزينة‌ اجرا: 13 ميليارد دلار، شامل‌ 3/1 ميليارد دلار كمك‌ فني‌ و اقتصادي‌.
 
 فصل‌ 14ـ كشاورزي‌ و توسعة‌ روستايي‌
 با در نظر گرفتن‌ اندازه‌ و ابعاد رشد فعلي‌ جمعيت‌ جهان‌، مسئله‌ تأمين‌ مواد غذايي‌ بايد در ابعاد جهاني‌اش‌ مورد توجه‌ قرار گيرد و به‌ ابتكار عمل‌ زارع‌ معيشتي‌ واگذار نگردد. كشاورزي‌ سنتي‌ ديگر قادر به‌ تأمين‌ نيازهاي‌ دهكده‌هاي‌ پر جمعيت‌ بخش‌ ماقبل‌ صنعتي‌ جهان‌ نمي‌باشد.
 تكنولوژي‌هاي‌ جديد كه‌ با ازدياد بازدهي‌ زمين‌هاي‌ زير كشت‌ براي‌ اولين‌ بار توليدات‌ مواد غذايي‌ را دو برابر كرده‌ است‌، مي‌بايست‌ به‌ نحو قابل‌ اطمينان‌تري‌ قابليت‌ پايداري‌ يابند. اين‌ تكنولوژي‌ بايد به‌ سرزمين‌هايي‌ نظير آفريقا كه‌ هنوز طبق‌ روش‌ قديم‌ در آنها كشاورزي‌ مي‌شود، انتقال‌ و با شرايط‌ آنجا وفق‌ داده‌ شود. عرضة‌ قابل‌ اطمينان‌ مي‌تواند برداشت‌ محصول‌ در تمامي‌ طول‌ سال‌ را در بسياري‌ از زمين‌ها ميسر سازد. از فرسودگي‌ خاك‌ چه‌ بوسيلة‌ تكنولوژي‌ جديد و چه‌ با روش‌هاي‌ قديم‌ بايد جلوگيري‌ شود. كشاورزي‌ جديد انقلاب‌ صنعتي‌ را به‌ دنبال‌ دارد و اكثر فرصت‌هاي‌ كاري‌ در مكان‌هاي‌ ديگري‌ مثل‌ آزمايشگاه‌ها، كارخانه‌هاي‌ مواد شيميايي‌، كارخانجات‌ صنعتي‌ و نيروگاههاي‌ دور از زمين‌ كشاورزي‌ صورت‌ مي‌گيرد. توسعة‌ روستايي‌ مي‌بايست‌ بهبود انبارداري‌، فرآيند مواد و توزيع‌ را در برگيرد.
 هزينة‌ اجرا: 8/30 ميليارد دلار، شامل‌ 95/4 ميليارد دلار كمك‌  فني‌ و اقتصادي‌ .
 
 فصل‌ 15ـ حفاظت‌ از تنوع‌ بيولوژيكي‌
 «تداوم‌ خدمات‌ و توليدات‌ حياتي‌ كرة‌ زمين‌ بر تنوع‌ و تغييرناپذيري‌ ژن‌ها، گونه‌ها، جمعيت‌ها و اكوسيستم‌ها متكي‌ است‌.» تخريب‌ زيستگاه‌ها (نظير منطقه‌ آمازون‌)، برداشت‌ بيش‌ از حد (مثل‌ اقيانوس‌ها) و نقل‌ و انتقال‌ نابجاي‌ گياهان‌ و حيوانات‌ مختلف‌ به‌ زيستگاه‌هاي‌ دور دست‌ باعث‌ آغاز دورة‌ نويني‌ از انقراض‌ گياهان‌ و جانوران‌ گرديده‌ است‌، كه‌ با دورة‌ تحولات‌ گستردة‌ زمين‌شناسي‌ اوليه‌ كه‌ حيات‌ بر كرة‌ زمين‌ را آغاز كرد قابل‌ مقايسه‌ است‌. برنامة‌ كار 21 خواستار تصوير كامل‌تري‌ از فاجعه‌ است‌ و علاوه‌ بر آن‌ وظيفة‌ تعيين‌ اقدامات‌ لازم‌ مقابله‌اي‌ را به‌ معاهدة‌ تنوع‌ زيست‌ محيطي‌، كه‌ همزمان‌ در ريو مطرح‌ گرديد واگذار مي‌نمايد. همانند معاهدة‌ مذكور، برنامة‌ كار 21 حق‌ حاكميت‌ كشورها بر منابع‌ ژنتيكي‌ اكوسيستم‌هاي‌ حوزه‌ و حق‌ مردم‌ بومي‌ در مشاركت‌  در بهره‌برداري‌ از منابع‌ ژنتيكي‌اي‌ كه‌ خود پرورانده‌اند با استفاده‌ از بيوتكنولوژي‌ را به‌ رسميت‌ مي‌شناسد.
 هزينة‌ اجرا: 3 ميليارد دلار، شامل‌ 5/1 ميليارد دلار كمك‌ اقتصادي‌ و فني‌.
 
 فصل‌ 16ـ بيوتكنولوژي‌ پايدار
 درك‌ و كنترل‌ بر فرآيندهاي‌ حيات‌ كه‌ طي‌ نيم‌ قرن‌ اخير بدست‌ آمده‌ است‌، نوع‌ بشر را از ابزار بي‌سابقه‌اي‌ جهت‌ افزايش‌ دستيابي‌ به‌ غذا، غذاي‌ دامي‌ و مواد خام‌ قابل‌ تجديد، بهبود سلامت‌ انسان‌ و حمايت‌ بيشتر از محيط‌ زيست‌ بهره‌مند ساخته‌ است‌. با توجه‌ به‌ علم‌ و تكنولوژي‌ گسترده‌اي‌ كه‌ در اختيار كشورهاي‌ پيشرفته‌ قرار دارد، برنامه‌ كار 21 خواستار انتقال‌ بيوتكنولوژي‌ به‌ كشورهاي‌ در حال‌ توسعه‌ و ايجاد زيربناي‌ نهادين‌ و نيروي‌ انساني‌ است‌ كه‌ بتواند اين‌ تكنولوژي‌ را به‌ خدمت‌ گيرد.
 هزينة‌ اجرا: 20 ميليارد دلار، شامل‌ 200 ميليارد دلار كمك‌ فني‌.
 
 فصل‌ 17ـ حفاظت‌ از اقيانوس‌ها
 هنوز نوع‌ بشر از زهداني‌ كه‌ 3 ميليارد سال‌ از تاريخ‌ 5/3 ميلياردي‌ تكامل‌، خانه‌اش‌ بوده‌، چندان‌ دور نشده‌ است‌ و بيش‌ از نيمي‌ از جمعيت‌ جهان‌ در محدودة‌ 60 كيلومتري‌ اقيانوس‌ها زندگي‌ مي‌كند. اكنون‌ استفاده‌ و سوء استفاده‌ از اقيانوس‌ها، اين‌ منبع‌ حياتي‌ دائمي‌ موجوديت‌ بشر را در معرض‌ خطر قرار داده‌ است‌. مواد زائد تمدن‌ صنعتي‌ به‌ آبهاي‌ ساحلي‌ كه‌ غني‌ترين‌ مكان‌ حياتي‌ اقيانوس‌ها هستند سرازير مي‌شود، صيد بيش‌ از حد نياز، ماهي‌ها را به‌ نابودي‌ مي‌كشاند و گازدي‌ اكسيدكربن‌ بسيار بيشتر از ظرفيت‌ جذب‌ كنندة‌ مخزن‌ سيليكات‌ كربن‌ درياها مي‌باشد. «قانون‌ درياها» كه‌ قرار بود اقيانوس‌ها را به‌ عنوان‌ منافع‌ مشترك‌ جهان‌ حفظ‌ كند، ميليونها كيلومتر از سطح‌ فلات‌ قاره‌ها و اقيانوس‌هايي‌ را كه‌ روي‌ آنها قرار دارند، تحت‌ حاكميت‌ ملي‌ كشورها قرار داد.
 اين‌ فصل‌ از برنامة‌ كار 21 اهداف‌ و برنامه‌هايي‌ را پيشنهاد مي‌نمايد كه‌ كشورها بايد تحت‌ آنها منابع‌ اقيانوس‌هاي‌ «خود» را براي‌ خود و منفعت‌ ملتهايي‌ كه‌ در جوار آن‌ اقيانوس‌ها واقع‌ شده‌اند حفظ‌ كنند، و نيز برنامه‌هاي‌ بين‌المللي‌ اي‌ كه‌ منابع‌ «باقيمانده‌» مشترك‌ در جهت‌ منافع‌ همگان‌ حتي‌ كشورهايي‌ كه‌ به‌ دريا راه‌ ندارند، حفاظت‌ شود. امّا، منافع‌ اقتصادي‌ حاكم‌، ميزان‌ وسعت‌ و بودجة‌ يك‌ چنين‌ برنامه‌هايي‌ را در فاصلة‌ توافقات‌ كميتة‌ مقدماتي‌ مصالحة‌ ريو كاهش‌ داد.
 هزينة‌ اجرا: 13 ميليارد دلار، شامل‌ 330 ميليون‌ دلار كمك‌ فني‌ و اقتصادي‌.
 
 فصل‌ 18ـ حفاظت‌ و مديريت‌ آبها
 آب‌، كه‌ زماني‌ مثل‌ هوا رايگان‌ بود، به‌ سرعت‌ به‌ كالايي‌ چون‌ نفت‌ تبديل‌ مي‌شود.
 موجوديت‌ جمعيت‌هاي‌ بشري‌، خصوصاً در ابر شهرها و در زمين‌هاي‌ حاشيه‌اي‌ كه‌ به‌ طور روزافزوني‌ زيركشت‌ مي‌روند، با محدوديت‌ دسترسي‌ به‌ آب‌ مواجه‌ است‌. آب‌ اصلي‌ترين‌ نياز متابوليسم‌ انسان‌ در هر لحظة‌ از زندگي‌ اوست‌ و آلودگي‌ آبها منشأ بسياري‌ از بيماريهاست‌.
 پيشنهادهاي‌ برنامة‌ كار21 در اين‌ فصل‌ مشتمل‌اند بر تأسيس‌ مكانيسم‌هاي‌پيش‌بيني‌ آب‌ و هوايي‌ در بلند مدت‌، پاكسازي‌ منابع‌ مشخص‌ آلوده‌سازي‌ آبها و تأمين‌ آب‌ براي‌ افزايش‌ جمعيت‌ جهاني‌ به‌ ميزان‌ 2 برابر رقم‌ فعلي‌ آن‌.
 هزينة‌ اجرا: 7/54 ميليارد دلار، شامل‌ 17 ميليارد دلار كمك‌ فني‌ و اقتصادي‌.
 
 فصل‌ 19ـ مديريت‌ مواد شيميايي‌ سمي‌
 انقلاب‌ صنعتي‌، قريب‌ به‌ 000/100 مادة‌ شيميايي‌ مصنوع‌ بشر را وارد تجارت‌ جهاني‌ كرده‌ است‌. در حدود 95 درصد از تجارت‌ جهاني‌ مربوط‌ به‌ 1500 مادة‌ شيميايي‌ است‌ كه‌ اغلب‌ در طي‌ 4 دهة‌ گذشته‌ مورد استفاده‌ قرار گرفته‌اند. مزاياي‌ اين‌ مواد به‌ گونه‌اي‌ است‌ كه‌ در اولين‌ بار استفاده‌، هر گونه‌ نگراني‌ پيرامون‌ صدمات‌ وارده‌ از سوي‌ آنها به‌ محيط‌زيست‌ را از بين‌ مي‌برند (مثلاً د.د.ت‌ را در نظر بگيريد.) هنوز عواقب‌ استفادة‌ درازمدت‌ يا حتي‌ آني‌ و كوتاه‌ مدت‌، نيمي‌ از اين‌ مواد شيميايي‌ بر ارگانيسم‌ انسان‌ و محيط‌زيست‌ روشن‌ نيست‌. در اين‌ فصل‌ برنامة‌ كار 21 اهدافي‌ چون‌ ارزيابي‌ كامل‌ 500 مادة‌ شيميايي‌ تا قبل‌ از سال‌ 2000 را دنبال‌ مي‌كند، هدفي‌ كه‌ با همكاري‌ مشتاقانة‌ همة‌ طرفين‌ ذيربط‌ همراه‌ است‌.
 هزينة‌ اجرا: 600 ميليون‌ دلار، شامل‌ اعطاي‌ 150 ميليون‌ دلار به‌ كشورهاي‌ صنعتي‌ جهت‌ انجام‌ ارزيابي‌ و كنترل‌ توزيع‌.
 
 فصل‌ 20ـ زباله‌هاي‌ خطرناك‌
 برخي‌ از 000/100 نوع‌ مواد شيميايي‌ مصنوع‌ بشر، در هر 2 كيلوگرم‌ مواد زائد سرانه‌اي‌ كه‌ به‌ طور روزانه‌ در كشورهاي‌ صنعتي‌ توليد مي‌شود، داراي‌ تبعات‌ زيانباري‌ است‌. محدوديت‌ مكاني‌ دفن‌ مواد زائد در زمين‌ اين‌ كشورها، سبب‌ گسترش‌ نوعي‌ تجارت‌ بين‌المللي‌ جديد سئوال‌ برانگيز يعني‌ انتقال‌ اين‌ مواد به‌ ديگر كشورها شده‌ است‌. دست‌اندركاران‌ اين‌ تجارت‌ توانسته‌اند با تصويب‌ معاهدة‌ باماكو در رابطه‌ با كنترل‌ انتقال‌ و دفن‌ فرا مرزي‌ مواد زائد زيانبار در كشورهاي‌ ديگر را به‌ تعويق‌ بياندازند. انعقاد معاهدة‌ باماكو در رابطه‌ با منع‌ ورود و جلوگيري‌ از نقل‌ و انتقال‌ فرا مرزي‌ مواد زائد خطرناك‌ در آفريقا، به‌ عنوان‌ يك‌ اقدام‌ دفاعي‌ براي‌ پيشگيري‌ از ورود زباله‌هاي‌ خطرناك‌ به‌ اين‌ قاره‌، نشان‌دهندة‌ مقصد زباله‌هاي‌ اروپايي‌ است‌. كشورهاي‌ در حال‌ توسعه‌ در قاره‌هاي‌ ديگر نيز به‌ همين‌ ترتيب‌ تحت‌ فشار قرار دارند تا اين‌ واردات‌ ناخوشايند را بپذيرند. برنامة‌ كار 21 در اين‌ فصل‌ خواستار حمايت‌ بين‌المللي‌ براي‌ جلوگيري‌ از اين‌ تجارت‌ و نگاهداري‌ محموله‌هاي‌ خطرناك‌ در مخازن‌ ايمن‌ است‌.
 هزينة‌ اجرا: 5/18 ميليارد دلار در سطح‌ جهان‌، 5/3 ميليارد دلار مختص‌ احتياجات‌ كشورهاي‌ در حال‌ توسعه‌، شامل‌ 25/1 ميليارد دلار كمك‌ فني‌ و اقتصادي‌.
 
 فصل‌ 21ـ زباله‌هاي‌ جامد و فاضلاب‌
 صرفنظر از محتواي‌ زيانبار زباله‌هاي‌ جامد، حجم‌ اين‌ زباله‌هاي‌ توليد شده‌ در تمدن‌ صنعتي‌، خود لازم‌ مي‌آورد تا روش‌هايي‌ براي‌ كنترل‌ و رهايي‌ از آن‌ جستجو شود تا از زيانهاي‌ وارده‌ بر محيط‌ زيست‌ كاسته‌ شود. تقليل‌ كميت‌ زباله‌ و بازيافت‌ آن‌ بايد به‌ صورت‌ يك‌ استراتژي‌ دنبال‌ شود تا بتوان‌ به‌ روش‌ صحيح‌ پالايش‌ مواد زائد سازگار با محيط‌زيست‌ دست‌ يافت‌. مديريت‌ گردش‌ مواد به‌ درون‌ نظام‌ توليد و مصرف‌، و خروج‌ از آن‌ بر اساس‌ مكانيسم‌هاي‌ مشابه‌ «گردش‌ حياتي‌» بايد تشويق‌ گردد.
 هزينة‌ اجرا: كشورهاي‌ پيشرفته‌ بايد 1 درصد از هزينة‌ دفع‌ زباله‌هاي‌ خود را در راه‌ توسعة‌ تكنولوژي‌ جديد جهت‌ كاهش‌ اين‌ مواد و بازيافت‌ آنها صرف‌ كنند، كه‌ سالانه‌ بالغ‌ بر 5/14 ميليارد دلار مي‌گردد. هزينة‌ توسعة‌ امكانات‌ دفع‌ مواد زائد در كشورهاي‌ در حال‌ توسعه‌ بالغ‌ بر 5/22 ميليارد دلار تخمين‌ زده‌ مي‌شود. از اين‌ مبلغ‌ 6 ميليارد دلار جهت‌ كمك‌هاي‌ اقتصادي‌ و فني‌ در نظر گرفته‌ شده‌ است‌.
 
 فصل‌ 22ـ زباله‌هاي‌ اتمي‌
 در حال‌ حاضر، توليد نيروي‌ هسته‌اي‌ موجب‌ ايجاد 000/200 تن‌ زباله‌ با راديو اكتيو پايين‌ و متوسط‌ 000/10 تن‌ زباله‌ با راديو اكتيو بالا مي‌گردد. اين‌ مشكل‌ كه‌ بيشتر گريبانگير كشورهاي‌ توسعه‌ يافته‌ است‌، لازم‌ مي‌آورد تا «دستورالعمل‌ حمل‌ و نقل‌ فرا مرزي‌ زباله‌هاي‌ اتمي‌» كه‌ توسط‌ آژانس‌ بين‌المللي‌ انرژي‌ اتمي‌ پيشنهاد گرديده‌ است‌، به‌ طور اكيدتري‌ رعايت‌ شده‌ و «معاهدة‌ لندن‌» كه‌ خواستار رعايت‌ داوطلبانه‌ ضوابط‌ دفن‌ زباله‌ها در اقيانوسها مي‌باشد، قدرت‌ اجرايي‌ پيدا كند.
 هزينة‌ اجرا: 8 ميليون‌ دلار براي‌ انجام‌ كارهاي‌ تحقيقاتي‌ و همكاري‌ بين‌المللي‌ جهت‌ كنترل‌ اين‌ خطر.
 
 بخش‌  III ـ تقويت‌ گروه‌هاي‌ اصلي‌
 فصل‌ 23ـ مقدمه‌
 «شركت‌ و تعهد كليه‌ گروه‌هاي‌ اجتماعي‌، شرط‌ لازم‌ جهت‌ اجراي‌ مؤثر اهداف‌ و سياست‌ها و مكانيسم‌هاي‌ مورد توافق‌ در كلية‌ فعاليت‌هاي‌ برنامة‌ كار 21 است‌...».
 فصل‌ 24ـ زنان‌
 زنان‌ كشورهاي‌ فقير، بار ظالمانه‌ترين‌ شرايط‌ فقر را به‌ دوش‌ مي‌كشند كه‌ شامل‌ انجام‌ سخت‌ترين‌ و پست‌ترين‌ كارها، درد زايمان‌، و پريشاني‌ حاصل‌ از مرگ‌ و مير نوزادان‌ نيز مي‌گردد. به‌ علاوه‌ آنها از تحقير ناشي‌ از موقعيت‌ پست‌ زندگي‌ شان‌ رنج‌ مي‌برند. در اين‌ فصل‌، دولتها كه‌ عمدتاً از مردان‌ تشكيل‌ شده‌اند، تشويق‌ شده‌اند تا با مسئلة‌ زنان‌ روبرو شوند و امكانات‌ مساوي‌ براي‌ دختران‌ در زمينة‌ دسترسي‌ به‌ آموزش‌ را فراهم‌ آورند، از فشار كار بر دختران‌ و زنان‌ بكاهند، دستيابي‌ به‌ يك‌ سيستم‌ بهداشتي‌ كه‌ پاسخگوي‌ نيازهاي‌ زنان‌ باشد را ميسر سازند، و امكان‌ اشتغال‌ و مشاركت‌ كامل‌ زنان‌ در زندگي‌ اجتماعي‌ و فرهنگي‌ و عمومي‌ را فراهم‌ كنند.در صورت‌ عدم‌ مشاركت‌ زنان‌، توسعه‌ پايدار ممكن‌ نيست‌.
 هزينة‌ اجرا: همان‌ هزينه‌هايي‌ است‌ كه‌ در ساير برنامه‌ها منظور شده‌ است‌، به‌ علاوه‌ 40 ميليون‌ دلار كمك‌ فني‌ جهت‌ جمع‌ آوري‌ آمار و تدوين‌ روش‌هاي‌ نظارت‌.
 
 فصل‌ 25ـ جوانان‌ و كودكان‌
 از دولتها خواسته‌ شده‌ است‌ تا جوانان‌ را در فرآيند توسعه‌ مشاركت‌ دهند. در زمرة‌ اقداماتي‌ كه‌ در اين‌ زمينه‌ بايد انجام‌ شود آن‌ است‌ كه‌ تا سال‌ 2000 ميلادي‌ امكان‌ تحصيلات‌ دبيرستاني‌ براي‌ حداقل‌ 50 درصد از دختران‌ و پسران‌ فراهم‌ آيد. همچنين‌ از دولتها خواسته‌ شده‌ است‌ تا از نقض‌ حقوِ جوانان‌، به‌ ويژه‌ دختران‌ جوان‌ كه‌ پديدة‌ مزمن‌ برخي‌ از فرهنگ‌هاست‌، جلوگيري‌ نمايند.
 هزينة‌ اجرا: هزينة‌ اين‌ امر در ساير فصل‌ها منظور شده‌ است‌.
 
 فصل‌ 26ـ مردم‌ بومي‌
 رشد جمعيت‌ بر مرزهاي‌ جغرافيايي‌، تمدن‌هاي‌ كشاورزي‌ سنتي‌ و تمدن‌هاي‌ صنعتي‌ فشار آورده‌ و موجب‌ تعرض‌ به‌ زيستگاه‌هاي‌ بكر طبيعي‌ از سواحل‌ قطب‌ شمال‌ تا جنگل‌هاي‌ مرطوب‌ استوايي‌ و تعرض‌ به‌ شمار باقيماندة‌ اندك‌ بومياني‌ شده‌ است‌ كه‌ هنوز از شكار و گردآورن‌ غذا به‌ حيات‌ سنتي‌ خود ادامه‌ مي‌دهند. مردم‌ بومي‌ مي‌توانند چيزهاي‌ زيادي‌ را دربارة‌ توسعة‌ پايدار به‌ جهان‌ صنعتي‌ بياموزند. برنامة‌ كار 21 تأكيد دارد كه‌ مردم‌ بومي‌ در سطح‌ جهاني‌ در اين‌ امر شركت‌ داده‌ شوند. نقطة‌ شروع‌ اين‌ كار بايد اتخاذ اقدامات‌ مربوط‌ به‌ حمايت‌ از حقوِ آنها و حفظ‌ ميراث‌ شان‌ باشد.
 
 فصل‌ 27ـ سازمان‌هاي‌ غير دولتي‌
 از لحاظ‌ تاريخي‌ اعتبار تأسيس‌ ارگان‌هاي‌ حفاظت‌ از محيط‌ زيست‌ در زمرة‌ سازمان‌هاي‌ رسمي‌ دولتي‌، بايد به‌ دموكراسي‌ مشاركت‌ جويانه‌اي‌ داده‌ شود كه‌ مجدانه‌ از سوي‌ سازمان‌هاي‌ غير دولتي‌ نهضت‌ جهاني‌ محيط‌ زيست‌ كه‌ اينك‌ جهاني‌ شده‌ است‌، تبليغ‌ مي‌گردد. به‌ موازات‌ فرآيند تقويت‌ سازمان‌هاي‌ غيردولتي‌، حفاظت‌ از محيط‌زيست‌ در كشورهاي‌ پيشرفته‌ توسط‌ سازمان‌هاي‌ همتاي‌ آنها در كشورهاي‌ در حال‌ توسعه‌، در كنار موضوع‌ حفاظت‌ از محيط‌ زيست‌، امر توسعه‌ نيز بايد در دستور كار اين‌ سازمان‌ها قرار داده‌ شود. آگاهي‌ عميق‌تر از مسائل‌ اقتصادي‌ و سياسي‌ توسعه‌ نيافتگي‌ مسلماً بر توان‌ بشر دوستانة‌ اين‌ سازمان‌ها كه‌ عمدتاً از جوانان‌ مشتاِ تشكيل‌ مي‌گردد خواهد افزود. دستور كار 21 تأكيد دارد كه‌ دولتها، گريزناپذيري‌ اين‌ امر را بپذيرند و بطور سازنده‌اي‌ با اين‌ اپوزيسيون‌ جديد كار كنند، حتي‌ اگر در لحظاتي‌ شدت‌ عمل‌ مشتاقانة‌ اين‌ اپوزيسيون‌ توهماتي‌ نسبت‌ به‌ تبعيت‌ آن‌ از سياست‌هاي‌ دولتي‌ ايجاد كند.
 هزينة‌ اجرا: «... قابل‌ ملاحظه‌ است‌، ولي‌ ميزان‌ آن‌ را بطور قابل‌ اطميناني‌ نمي‌توان‌ تخمين‌ زد.»
 
 فصل‌ 28ـ مقامات‌ محلي‌
 «از آنجايي‌ كه‌ دستور كار 21 مشكلات‌ و راه‌ حل‌هاي‌ زيادي‌ را عنوان‌ مي‌كند كه‌ ريشه‌ در اقدامات‌ محلي‌ دارند...» اكثر مسئولان‌ محلي‌ بايد تا سال‌ 1996 اقدام‌ به‌ ايجاد تفاهم‌ عمومي‌ در ميان‌ مردم‌ خود پيرامون‌ «دستور كار 21 محلي‌» بنمايند. تا سال‌ 1993، جامعه‌ بين‌المللي‌ بايد اقدام‌ به‌ ايجاد همكاري‌ روزافزون‌ در ميان‌ مسئولان‌ محلي‌ كرده‌ باشد. تا سال‌ 1994، اين‌ همكاري‌ بايد شتاب‌ كافي‌ يافته‌ باشد. در تمامي‌ اين‌ مراحل‌ مسئولان‌ محلي‌ بايد زنان‌ و جوانان‌ را در مراحل‌ تصميم‌گيري‌ و برنامه‌ريزي‌ و اجرا شركت‌ دهند.
 فصل‌ 29ـ كارگران‌ و اتحاديه‌هاي‌ كارگري‌
 اقدامات‌ مربوط‌ به‌ امر توسعة‌ پايدار لزوماً به‌ محل‌ كار و نوع‌ كار مربوط‌ مي‌شود. جهت‌ حفاظت‌ از كارگران‌ و به‌ خاطر توزيع‌ يك‌ اقتصاد اجتماعي‌ متعهد، بايد نظر ايشان‌ از طريق‌ نمايندگان‌ منتخب‌ آنها منعكس‌ گردد. طبق‌ تعريف‌، فقرزدايي‌ و ايجاد اشتغال‌ كامل‌ و پايدار باعث‌ يك‌ محيط‌زيست‌ امن‌، پاك‌ و سالم‌ مي‌شود. معاهدات‌ مربوطه‌ كه‌ توسط‌ سازمان‌ بين‌المللي‌ كار پيشنهاد شده‌ است‌، در انتظار تصويب‌ مي‌باشند.
 هزينة‌ اجرا: 300 ميليون‌ دلار كمك‌ فني‌.
 
 فصل‌ 30ـ تجارت‌ و صنعت‌
 تجارت‌ و صنعت‌ از طريق‌ شركت‌هاي‌ فرا مرزي‌، نزديكترين‌ رابطه‌ بين‌ كشورهاي‌ توسعه‌ يافته‌ و در حال‌ توسعه‌ را بوجود مي‌آورند. 350 شركت‌ بزرگ‌ فرامرزي‌ كه‌ 40 درصد از توليدات‌ جهان‌ را به‌ عهده‌ دارند، در واقع‌ ارگان‌هاي‌ اصلي‌ تأثيرات‌ تكنولوژي‌ بر محيط‌ زيست‌ هستند. از طريق‌ «شوراي‌ تجاري‌ توسعة‌ پايدار»، برخي‌ از اين‌ شركت‌ها در كاربرد محاسباتي‌ كه‌ گردش‌ حيات‌ را مد نظر داشته‌ و هزينة‌ زيست‌ محيطي‌ استفاده‌ از نهادهاي‌ محيط‌ زيست‌ و بازيافت‌ آن‌ را منظور مي‌نمايد پيش‌ قدم‌ بوده‌اند. با آنكه‌ اين‌ شركتها بيشتر بر فشارها و انگيزه‌هاي‌ بازار براي‌ حصول‌ به‌ توسعة‌ پايدار باور دارند، معذالك‌، در راه‌ نيل‌ به‌ هدف‌ توسعة‌ پايدار لزوم‌ اتخاذ اقدامات‌ تنظيم‌ كنندة‌ دولت‌ در تسريع‌ اين‌ امر را قبول‌ دارند .
 ايجاد انگيزه‌ براي‌ مديريت‌ مسئول‌ و متعهد در شركت‌هاي‌ تجاري‌ و صنعتي‌ كوچك‌ و متوسط‌ كه‌ با ريسك‌ بالاتري‌ عمل‌ مي‌كنند، چالشي‌ است‌ چشمگير در مقابل‌ مسئولان‌ آموزش‌ ملي‌ قانونگزاران‌ و رهبران‌ صنعت‌.
 هزينة‌ اجرا: تجربه‌ نشان‌ داده‌ است‌ كه‌ غالب‌ فعاليت‌هاي‌ تجاري‌ كه‌ نسبت‌ به‌ محيط‌زيست‌ تعهد و مسئوليت‌ نشان‌ مي‌دهند، سود در بردارند.
 
 فصل‌ 31ـ علوم‌ و تكنولوژي‌
 معاهدة‌ لاية‌ ازن‌ مونترال‌ و معاهده‌ تغييرات‌ آب‌ و هوا كه‌ در ريو به‌ امضاء رسيد، هر دو بر لزوم‌ ايجاد رابطه‌ و تفاهمي‌ نزديك‌تر ميان‌ جامعة‌ علمي‌ـ تكنولوژي‌ و سياستگزاران‌ تأكيد نمودند. بر اعضاء اين‌ جامعه‌، اكنون‌ مسئوليت‌ تازه‌اي‌ نسبت‌ به‌ حصول‌ توسعه‌ پايدار محول‌ شده‌ وايشان‌ مسئوليت‌ نويني‌ در برابر مردم‌ دارند كه‌ موظفشان‌ مي‌دارد تا آرمان‌هاي‌ حرفة‌ والاي‌ خويش‌ را محترم‌ دارند. حصول‌ توافق‌ ميان‌ دانشمندان‌ در مورد اخلاِ حرفه‌اي‌، و پذيرش‌ آن‌ توسط‌ مردم‌، راه‌ را بر نظارت‌ بهتر بر ايفاي‌ مسئوليت‌ اينان‌ در مقابل‌ مردم‌ خواهد گشود.
 هزينة‌ اجرا: 20 ميليون‌ دلار براي‌ تقويت‌ سازمان‌هاي‌ بين‌المللي‌.
 
 فصل‌ 32ـ كشاورزان‌
 كشاورزان‌ پاسداران‌ توسعة‌ پايدار هستند و به‌ طور مستقيم‌ مسئوليت‌ يك‌ سوم‌ از اراضي‌ كرة‌ زمين‌ را به‌ عهده‌ دارند. آنان‌ نيازمند كمك‌هاي‌ مالي‌ و فني‌ جهت‌ گرايش‌ به‌ انجام‌ خدمات‌ كشاورزي‌ خودكفا، كم‌ مصرف‌ از لحاظ‌ انرژي‌ و مواد اوليه‌ مي‌باشند. قيمت‌هاي‌ بازار بايد بگونه‌اي‌ تنظيم‌ شوند كه‌ هزينه‌هاي‌ حفظ‌ محيط‌ زيست‌ را در برداشته‌ باشند. زنان‌ كه‌ بخش‌ قابل‌ ملاحظه‌اي‌ از كشاورزي‌ دنيا را انجام‌ مي‌دهند، بايد به‌ مالكيت‌ و استفاده‌ از زمين‌ و اعتبارات‌ مالي‌ و به‌ تكنولوژي‌ كشاورزي‌ دسترسي‌ داشته‌ باشند.
 هزينة‌ اجرا: اين‌ هزينه‌ها در فصل‌هاي‌ 14، 3،12، 13 برآورد شده‌ است‌.
 
 بخش‌  IV ـ شيوه‌هاي‌ اجرايي‌
 فصل‌ 33ـ منابع‌ مالي‌ و مكانيسم‌ها
 با آن‌ كه‌ نمايندگان‌ كشورهاي‌ پيشرفته‌ مراقب‌ بودند تا برآورد هزينه‌ها را به‌ «كنفرانس‌ سازمان‌ ملل‌ متحد پيرامون‌ محيط‌ زيست‌ و توسعه‌» منتسب‌ نمايند و هيچگونه‌ تعهد مالي‌ جهت‌ تأمين‌ هيچ‌ يك‌ از هزينه‌هاي‌ اعلام‌ شده‌ را به‌ عهده‌ نگيرند، معذالك‌ كشورهاي‌ خود را متعهد به‌ لزوم‌ همكاري‌ بين‌المللي‌ در اين‌ رابطه‌ نمودند. تفاهم‌ گرديد كه‌ ريشه‌كن‌ كردن‌ فقر «لازمة‌ نيل‌ به‌ اهداف‌ توسعة‌ پايدار در سطح‌ ملي‌ و بين‌المللي‌ است‌»؛ و «بهاي‌ انفعال‌ و خودداري‌ از انجام‌ اقدامات‌ لازم‌ بيشتر از هزينة‌ اجراي‌ برنامة‌ كار 21 است‌»؛ «برنامه‌هاي‌ عظيم‌ توسعة‌ پايدار برنامة‌ كار 21 لازم‌ مي‌آورد كه‌ كشورهاي‌ در حال‌ توسعه‌ منابع‌ مالي‌ قابل‌ ملاحظه‌ و جديدي‌ را در اختيار كشورهاي‌ در حال‌ توسعه‌ بگذارند»، و بالاخره‌ آن‌ كه‌ «اجراي‌ مرحله‌ مقدماتي‌ با اعطاي‌ تسهيلات‌ مالي‌ سريع‌ و قابل‌ ملاحظه‌ تسريع‌ خواهد گرديد.» مضافاً اينكه‌ كشورهاي‌ پيشرفته‌، «بار ديگر تعهد خود را براي‌ نيل‌ به‌ هدف‌ مورد توافق‌ شدة‌ سازمان‌ ملل‌ متحد براي‌ پرداخت‌ 7/0 درصد از درآمد ناخالص‌ ملي‌ به‌ صورت‌ وام‌ بلاعوض‌ مورد تأكيد قرار دادند، تا در اولويت‌ فرصت‌ پرداخت‌ گردد.»
 هزينة‌ اجرا: سالانه‌ 600 ميليارد دلار، شامل‌ 125 ميليارد دلار كمك‌ فني‌ و اقتصادي‌.
 فصل‌ 34ـ انتقال‌ تكنولوژي‌
 125 ميليارد دلار كمك‌هاي‌ اقتصادي‌ عمدتاً به‌ صورت‌ تكنولوژي‌ از كشورهاي‌ توسعه‌ يافته‌ به‌ كشورهاي‌ در حال‌ توسعه‌ منتقل‌ خواهد شد. به‌ كشورهاي‌ توسعه‌ يافته‌ كمك‌ خواهد شد تا به‌ دانش‌ و تكنولوژي‌ لازم‌، اعم‌ از آن‌ كه‌ اين‌ تكنولوژي‌ تحت‌ پوشش‌ حقوِ مالكيت‌ معنوي‌ باشد و يا جز آن‌ باشد دست‌ يابند. در اين‌ ارتباط‌ تحولات‌ حاصل‌ در مذاكرات‌ مربوط‌ به‌ تدوين‌ ضوابط‌ اجرايي‌ بين‌المللي‌ در بارة‌ انتقال‌ تكنولوژي‌ تحت‌ «موافقت‌نامة‌ تعرفه‌ و تجارت‌ سازمان‌ ملل‌ متحد» ( DNCTAD ) مدنظر گرفته‌ خواهد شد. جهت‌ تسهيل‌ دسترسي‌ كشورهاي‌ در حال‌ توسعه‌ به‌ تكنولوژي‌هاي‌ سازگار با محيط‌ زيست‌، شبكة‌ همكاري‌ بين‌ آزمايشگاه‌ها تأسيس‌ خواهد گرديد.
 هزينة‌ اجرا: 450 الي‌ 600 ميليون‌ دلار به‌ صورت‌ كمك‌هاي‌ مالي‌ و فني‌.
 
 فصل‌ 35ـ علوم‌ در خدمت‌ توسعة‌ پايدار
 توسعة‌ همكاري‌ مؤسسات‌ بين‌المللي‌ در مطالعة‌ چرخة‌ تحولات‌ شيمي‌ـ خاكي‌ بيوسفر و ايجاد مؤسسات‌ علمي‌ قوي‌ در سطح‌ ملي‌ به‌ همين‌ منظور، لازمة‌ توسعة‌ پايدار در كشورهاي‌ در حال‌ توسعه‌ است‌. از طريق‌ اين‌ علوم‌ مي‌توان‌ به‌ يك‌ درك‌ اساسي‌ از سيستم‌ كرة‌ زمين‌ دست‌ يافت‌ و در عين‌ حال‌ استراتژي‌هايي‌ را بسط‌ و توسعه‌ داد كه‌ بر ادامة‌ حيات‌ سالم‌ زمين‌ تكيه‌ نمايند. «در مواردي‌ كه‌ خطر صدمات‌ غيرقابل‌ برگشت‌ محيط‌زيست‌ را تهديد مي‌كند، فقدان‌ تشخيص‌ كامل‌ علمي‌ از چنين‌ مقوله‌اي‌ نمي‌تواند مجوزي‌ جهت‌ به‌ تعويق‌ انداختن‌ اتخاذ اقدامات‌ صحيح‌ و درست‌ باشد».
 هزينة‌ اجرا: 3 ميليارد دلار، شامل‌ 2 ميليارد دلار كمك‌ فني‌ و اقتصادي‌.
  
 فصل‌ 36ـ آموزش‌ و آگاهي‌ عموم‌ مردم‌
 از آنجايي‌ كه‌ رشد و توسعه‌ پايدار نهايتاً بايد همگان‌ را درگير نمايد، دسترسي‌ همة‌ كودكان‌ به‌ آموزش‌ بايد تسريع‌ گردد، بيسوادي‌ بزرگسالان‌ بايد به‌ يك‌ دوم‌ سطح‌ موجود در سال‌ 1990 كاهش‌ داده‌ شود. محتواي‌ آموزشي‌ بايد آموزش‌هاي‌ مربوط‌ به‌ محيط‌ زيست‌ و توسعه‌ را در بر بگيرد.
 هزينة‌ اجرا: 14 تا 15 ميليارد دلار، شامل‌ 5/5 تا 5/6 ميليارد دلار كمك‌ اقتصادي‌ و فني‌.
 
 فصل‌ 37ـ تأسيس‌ ظرفيت‌
 «تقويت‌ و تأسيس‌ ظرفيت‌ مردم‌ بومي‌ جهت‌ اجراي‌ برنامة‌ كار 21، احتياج‌ به‌ كوشش‌ و تلاش‌ اين‌ كشورها و همكاري‌ آنان‌ با ارگان‌هاي‌ مربوطة‌ سازمان‌ ملل‌ و كشورهاي‌ پيشرفته‌ دارد».
 هزينة‌ اجرا: هم‌ اكنون‌ معادل‌ 15 ميليارد دلار كمك‌هاي‌ دو جانبه‌ در كشورهاي‌ در حال‌ توسعة‌ به‌ همين‌ منظور صرف‌ مي‌گردد. 300 ميليون‌ تا 1 ميليارد دلار نيز جهت‌ كمك‌هاي‌ فني‌ بيشتر تعيين‌ شده‌ است‌.
 
 فصل‌ 38ـ نهادهاي‌ بين‌المللي‌
 برنامة‌ كار 21 پيشنهاد مي‌كند كه‌ به‌ سيستم‌ موجود سازمان‌ ملل‌ متحد، با «مجمع‌ عمومي‌ سازمان‌ ملل‌ متحد» به‌ عنوان‌ بدنة‌ عالي‌ بحث‌ و سياست‌گذاري‌، «شوراي‌ اقتصادي‌ و اجتماعي‌ سازمان‌ ملل‌ متحد» به‌ عنوان‌ دستگاه‌ نظارت‌ بر امر هماهنگي‌ وسيع‌ سازمان‌ كه‌ در مقابل‌ مجمع‌ عمومي‌ پاسخگو مي‌باشد، «دبيركل‌ سازمان‌ ملل‌ متحد» به‌ عنوان‌ مقام‌كل‌ اجرايي‌، و آژانس‌هاي‌ فني‌ به‌ عنوان‌ دستگاه‌هاي‌ تخصصي‌، يك‌ «كميسيون‌ امر توسعة‌ پايدار» نيز اضافه‌ شود. وظيفة‌ اين‌ كميسيون‌ نظارت‌ بر اجراي‌ برنامة‌ كار 21 بوده‌ و گزارش‌هاي‌ خود را از طريق‌ «شوراي‌ اقتصادي‌ و اجتماعي‌»، به‌ مجمع‌ عمومي‌ تسليم‌ نمايد.
 
 فصل‌ 39ـ مكانيسم‌ و ابزار قانوني‌
 لازمة‌ اجراي‌ برنامة‌ كار 21، گسترش‌ و تقويت‌ بيشتر قوانين‌ بين‌المللي‌ است‌. از آنجايي‌ كه‌ موافقت‌هاي‌ بين‌المللي‌ موجود بدون‌ شركت‌ و همفكري‌ كافي‌ و لازم‌ كشورهاي‌ در حال‌ توسعه‌ تنظيم‌ شده‌اند، نياز به‌ مرور و بررسي‌ مجدد دارند. امر توسعة‌ پايدار نياز به‌ گسترش‌ قوانين‌ بين‌المللي‌ به‌ حوزه‌هاي‌ جديدي‌ از فعاليت‌ بشر دارد. براي‌ مثال‌، چه‌ بسا كه‌ حفاظت‌ از محيط‌زيست‌ با اصول‌ تجارت‌ آزاد در تضاد در آيد. تدوين‌ قوانين‌ بين‌المللي‌ در اين‌ زمينه‌ بايد به‌ صورت‌ باز و با مشاركت‌ در سطح‌ جهاني‌ انجام‌ بگيرد.
 
 فصل‌ 40ـ پركردن‌ شكاف‌ اطلاعاتي‌
 در نظام‌ حسابداري‌ ملي‌ موجود، هزينه‌هاي‌ زيست‌محيطي‌ به‌ عنوان‌ «هزينه‌هاي‌ بيروني‌» محسوب‌ مي‌گردد. دروني‌ كردن‌ اينگونه‌ هزينه‌ها و قيمت‌گذاري‌ بر منابع‌ طبيعي‌ غيرقابل‌ تجديد، و ايجاد شاخص‌هاي‌ پايداري‌ نه‌ تنها نياز به‌ اطلاعات‌ و آمار و ارقام‌ جديد، بلكه‌ نياز به‌ طرز تفكر نو دارد. «نظام‌ نظارت‌ جهاني‌ بر محيط‌زيست‌» و «بانك‌ اطلاعاتي‌ منابع‌ جهاني‌» متعلق‌ به‌ برنامة‌ محيط‌زيست‌ سازمان‌ ملل‌ متحد، اولين‌ قدم‌ها در اين‌ زمينه‌ هستند.
 هزينة‌ اجرا: 9/1 ميليارد دلار كمك‌هاي‌ فني‌.
 
 روشن‌ است‌ كه‌ اجراي‌ برنامة‌ كار 21 جهان‌ ما را به‌ كلي‌ دگرگون‌ خواهد كرد. بايد هم‌ چنين‌ كند، زيرا جهان‌ نمي‌تواند با اين‌ وضع‌ به‌ حيات‌ خود ادامه‌ دهد.

منبع:پورتال سازم


نویسنده : مهری احمدی
تاریخ : جمعه بیست و دوم فروردین 1393
زمان : 10:53
فرهنگ چیست؟
|

امروز پسرکم را از مهد کودک به خانه می آوردم.در مسیر زباله هایی ریخته شده بود.پرسید مامان اینا چی هستن؟ توضیح دادم آشغال خوراکی یا لباسهای پاره شد.پرسید اینها را چرا اینجا ریخته اند.گفتم فرهنگشان پایین است.گفت مامان فرهنگ یعنی چه؟ چگونه باید برای کودک چهار ساله ام فرهنگ را معنا کنم؟ یا برای مردمی که زباله می ریزند یا به محیط زیست ضربه می زنند؟ با خودم فکر کردم راستی فرهنگ چیست؟ چطور ساخته می شود و باور مند می شود و در عمل به کار می آید؟ به گمانم پسرکم سوال چالشی بزرگی برایم مطرح نمود.جای تامل دارد.


نویسنده : مهری احمدی
تاریخ : چهارشنبه بیستم فروردین 1393
زمان : 23:56
دعوت از متخصصین و فعالین در زمینه توسعه پایدار
|

همانطور که می دانیم توسعه پایدار را می توان از زوایای مختلف نگریست و از دریچه نگاه میان رشته ای به حوزه های مختلفی ربط داد و بر روی آن فعالیت نمود.بنده علاقمندم با متخصصین و گروههای مرتبط این حوزه آشنا شوم و در نهایت بتوان افراد علاقمند شناسایی شده شبکه فعالی را ایحاد نمود.لذا از تمامی متخصصینی که در این زمینه فعالیت می نمایند خواهشمندم با ذکر مشخصات زمینه کاری خور و همچنین وبسایت یا وبلاک خود را در قسمت نظرات این پست وارد نمایند تا در نهایت در دسترس همگان قرار گیرد.متشکرم


نویسنده : مهری احمدی
تاریخ : چهارشنبه بیستم فروردین 1393
زمان : 23:27
سایتهای مرتبط با توسعه پایدار
| | ادامه مطلب...

موسسه توسعه پایدار وابسته به سازمان ملل متحد

www.sustainabledevelopment.un.org  

کمیته توسعه پایدار اروپا

http://ec.europa.eu/research/sd/index_en.cfm

کمیته توسعه پایدار انگلستان

http://www.sd-commission.org.uk/

موسسه اروپایی توسعه پایدار کشاورزی

http://www.sustainable-agriculture.org/news.php

مجله بین المللی توسعه پایدار

http://www.ccsenet.org/journal/index.php/jsd

مجله بین المللی توسعه پایدار 2

http://www.ontariointernational.org/

مجله بین المللی اقتصاد و توسعه پایدار

http://www.iiste.org/Journals/index.php/JEDS/index


نویسنده : مهری احمدی
تاریخ : چهارشنبه بیستم فروردین 1393
زمان : 12:37
آینده مشترک ما :راهی بسوی توسعه پایدار
|

برای شروعی دوباره از قدیمی ترین منبع الهام بخش توسعه پایدار آغاز می کنیم.

در لینک زیر فصل دوم سند آینده مشترک ما :راهی بسوی توسعه پایدار را بخوانید.

http://www.un-documents.net/ocf-02.htm

دانشجویان و محققان گرامی پذیرای همفکری تک تک شما در خصوص این مباحث هستم.خوش آمدید.


نویسنده : مهری احمدی
تاریخ : چهارشنبه بیستم فروردین 1393
زمان : 12:24
توسعه پايدار کوهستان
|

رامش خاصي در بلندي هاست

آسودگي فراواني براي قلب ها

به آنها مي نگريم و طبيعت ما از

حيات آنها سرشار مي گردد

قدم بر بلنداي آزاديشان مي گذاريم

تا ناهنجاري هاي زندگيمان را فراموش كنيم

ژنو فري وينتروپ



فصل 13 از دستور کار 21 داراي اين عنوان است: مديريت اکوسيستم هاي شکننده- توسعه پايدار کوهستان كه در اين بخش کوهستان به عنوان يک اکوسيستم حساس و آسيب پذير و در عين حال تاثيرگذار و ارزشمند مورد بررسي قرار گرفته است و بر ايجاد و تقويت دانش و آگاهي هاي اکولوژيکي و توسعه پايدار کوهستان تاکيد شده است. همچنين، مديريت تلفيقي آبخيزهاي کوهستاني و رفاه و معيشت جوامع کوه نشين مطرح شده است.

كوه منبع مهمي براي آب، نيرو و تنوع زيستي محسوب مي‌شود. به علاوه ، كوه منشا منابع كليدي چون كاني‌ها، محصولات جنگلي و زراعي و همچنين تفريحات است. كوهها به مثابه يكي از اكوسيستمهاي اساسي و شاهدي بر زيست شناسي پيچيده و مرتبط سياره ما براي بقاي اكوسيستم جهاني ضروري هستند. با اين حال، اكوسيستمهاي كوهستاني با سرعت در حال تغيير هستند. چنين گمان مي‌رود كه اين اكوسيستم ها در معرض فرسايش سريع خاك، لغزندگي زمين و نابودي سريع زيستگاهها و تنوع ژنتيكي قرار گرفته‌اند.

ازلحاظ انساني،فقر فزاينده‌اي دربين ساكنين كوهستان وافت شديدي دردانش بوميان مشاهده مي‌شود. درنتيجه، دراكثرمناطق كوهستاني جهان شاهدتخريب زيست محيطي هستيم. لذا، مديريت متناسب منابع كوهستان و توسعه اجتماعي ، اقتصادي مردم آن شايسته توجه و اقدام فوري است.

سال بين المللي کوه ها

از ابتداي سال 2000 بسياري از کشورهاي کوهستاني جهان نخستين اقدامات سال 2002 را با تشکيل کميته هايي در سطح ملي و تدوين اهداف و برنامه هاي آن آغاز نمودند. از جولاي همان سال (تير و مرداد 1379) وب سايت اختصاصي سال 2002 توسط فائو فعال گرديد که آخرين اخبار و اطلاعات را در اختيار علاقه مندان قرار مي دهد. بر طبق آخرين آمار در حدود 60 کشور جهان کميته ملي و 30 کشور ديگر، از جمله جمهوري اسلامي ايران، کميته هاي مشابهي به منظور پيشبرد اهداف سال بين المللي کوه ها تشکيل داده اند.

همزماني دو رويداد مهم جهاني يعني "سال بين المللي کوه ها" (IYM) و "اجلاس جهاني توسعه پايدار" (WSSD) در ژوهانسبورگ، ضمن فراهم آوردن فرصتي استثنايي، تعهدات بيشتري را پيش روي دست اندرکاران محيط هاي کوهستاني قرار داد. در سومين نشست مقدماتي اجلاس ژوهانسبورگ، که از 25 مارچ تا 5 آوريل 2002 درنيويورک تشگيل شد، طرح مقدماتي "مشارکت بين المللي براي توسعه پايدار کوهستان" که از طرف فائو، يونپ(UNEP)، کشورهاي گروه 2002 (اتريش، بوليوي، فرانسه، ايتاليا، قرقيزستان، نپال، پرو، سوئيس، اسلوني، لائوس، بوتان، آلمان و ...) تهيه شده بود ارائه شد. اين سند در چهارمين نشست مقدماتي در بالي اندونزي نهايي گرديد. در اين طرح پي گيري و اجراي بخش 13 دستور کار 21 با توجه به نقش گروه هاي ذيربط از جمله جوامع شهري، بخش خصوصي، سازمان هاي غير دولتي (NGOs)، دانشگاهيان و سازمان هاي تحقيقاتي پيش بيني شده است. در روزهاي پيش از اجلاس ژوهانسبورگ، پيش نويس "بخش کوهستان" به عنوان بخشي مستقل در سند نهايي اجلاس ژوهانسبورگ پيشنهاد گرديد. سند" مشارکت بين المللي براي توسعه پايدار کوهستان" در سپتامبر آن سال در اجلاس ژوهانسبورگ مورد تصويب قرار گرفت. از آخرين رويدادهاي مهم در سال بين المللي کوه ها "اجلاس جهاني کوهستان" مي باشد که با حضور 600 نماينده از کشورهاي مختلف جهان در بيشکک قرقيزستان برگزار گرديد. در اين اجلاس سياست ها و استراتژي جهاني به منظور ريشه کني فقر و گرسنگي در کوهستان، کشاورزي، مديريت پايدار منابع و نيز گسترش صلح در نواحي کوهستاني تدوين گرديد.

روند رو به رشد توجه به محيط هاي کوهستاني که از سال 1992 آغاز شد، در سال بين المللي کوه ها به اوج خود رسيد که از اين رهگذر چشم انداز روشن و اميد بخشي براي حفظ و حمايت از اين اکوسيستم هاي ارزشمند ترسيم گرديده است. 



نویسنده : مهری احمدی
تاریخ : جمعه بیستم دی 1392
زمان : 12:50
دستیابی به توسعه پايدار نه فقط برای کودکان بلکه همراه با کودکان
|

برای کودکانمان میراث گرانبها و مسئولیتی دشوار برجای خواهیم گذاشت.آیا آنها را برای حفظ و پاسداشت این میراث عظیم یعنی حفظ کره زمین آماده می کنیم؟

30درصد جمعیت کل جهان و 50 درصد جمعیت کشورهای در حال توسعه را کودکان تشکیل می دهند.کودکان امروز مدیران متخصصان کارگران زنان خانه دار و .... فردای ما هستند.هر آنچه انسان در کودکی می آموزد بطور عمیقی در لوح وجود وی نقش می بندد و آنچه امروز می توانیم به کودکانمان بیاموزیم و آن را در نهاد پاک و لطیفشان تبدیل به یک باور عمیق و جدی کنیم هرگز و هرگز فردا برایمان میسر نخواهد بود.

توسعه پایدار ما را مجبور می کنید تا  کره زمین را برای کودکانمان حفاظت کنیم در حالیکه از منایع آن را بطور کنترل شده استفاده میکنیم ولی ما در مسیر مقابلمان با فقر مالی سلامت و آموزش و منابع طبیعی مواجهیم . در مفهوم توسعه پایدار ریشه کنی فقربه عنوان  دشمن قدرتمند  رفاه کودکان و سلامت کره زمین باید بسیار مورد توجه قرار گیرد.کودکان خود آینده هستند.فعالیتهای امروز ما دنیای فردا کودکان را رقم می زند.

ما باید بر بحرانهای توسعه پایدار نه تنها برای کودکانمان بلکه با کودکانمان غلیه کنیم.

کودکان از گروههای آسیب پذبر در جامعه انسانی هستند.فصل 25 دستور کار 21 دارای  عنوان "کودکان و جوانان در توسعه پایدار" می باشد.آموزش مفهوم توسعه پایدار به زبان ساده برای کودکان و فراهم آوردن امکان شنیدن صدای کودکان و ایجاد ارتباط دو جانبه با آنها در این خصوص از برنامه های کشورهای فعال در زمینه توسعه پایدار است.کشورهای مختلف جهان از توسعه یافته و نیافته توچه ویژه ای یه این موضوع می نمایند.

ما در این میان چه کرده ایم و چه می کنیم؟ چه وقت زنگ های خطر برای ما به صدا درخواهند آمد راستی چه وقت؟؟

این هم چند آدرس برای دیدن فاصله ها !!!!!!!!

http://www.un.org/esa/sustdev/documents/agenda21/english/agenda21chapter25.htm

http://www.unicef.org/events/wssd/

http://www.jsdnp.org.jm/kidsnet2.htm

http://www.english-nature.org.uk/science/nature_for_schools/primary_3.asp

http://www.defra.gov.uk/schools/susdev.htm

  

و داستان همچنان ادامه دارد....


نویسنده : مهری احمدی
تاریخ : جمعه بیستم دی 1392
زمان : 12:45
تقویت نقش گروه های مهم در توسعه پایدار
|

فصل سوم از دستور کار 21 دارای این عنوان است:"تقویت تقش گروههای مهم". که در این مبحث چنین می گوید:یکی از پیش نیازهای زیر بنایی برای دستیابی به توسعه پایدار مشارکت گسترده مردم در تصمیم گیری هاست.

در متن دستور کار 21  نه گروه اصلی به غیر از دولت به عنوان ذینفعان شناخته شده اند: کودکان و نوجوانان ,زنان ,سازمانهای غیر دولتی, مسئولین محلی, کارگران و اتحادیه های اصناف, تجارت و صنعت, علم و تکنولوژی و کشاورزان.

دستور کار 21 تصریح می نماید که برای ایجاد نوع جدید مشارکت در همه سطوح, بایستی زمینه درگیر شدن گسترده همه بخشهای اجتماعی و اقتصادی را در دستیابی به توسعه پایدار مهیا نمود که شامل مشارکت در شناخت مشکلات, طراحی و بکارگیری راه حل ها و پایش نتایج و دسترسی همگانی به اطلاعات در خصوص تمامی موضوعات و فعالیتهای مرتبط با توسعه پایدار می باشد.

برقراری ارتباط موثر بین شبکه های ارتباطی گروههای اصلی از اهمیت زیادی برخوردار است  ضمن اینکه تدارک  آموزشهای لازم برای تمامی  گروه  ها و از حذف موانع در راه دستیابی به توسعه پایدار نیز حیاتی است.

بهر حال گام اولیه برای حرکت به سوی تصمیم گیریهای مبتنی بر پایداری به رسمیت شناختن این گروههای اجتماعی و ایجاد سازوکارهایی درجهت مشارکت آنان در تصمیم سازی هاست.آنچه که هنوز حتی ردپایی از آن در کشور ما به چشم نمی خورد........ Normal 0 false false false EN-US X-NONE AR-SA /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Table Normal"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0mm 5.4pt 0mm 5.4pt; mso-para-margin-top:0mm; mso-para-margin-right:0mm; mso-para-margin-bottom:10.0pt; mso-para-margin-left:0mm; line-height:115%; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-ansi-language:EN-US; mso-fareast-language:EN-US;}


نویسنده : مهری احمدی
تاریخ : جمعه بیستم دی 1392
زمان : 12:42
شاخصهای توسعه پایدار
|

فصل 40 از دستور کار 21 , کشورهای جهان و جوامع بین المللی را دعوت به ایجاد مجموعه شاخصهای توسعه پایدار می نماید. چنین شاخصهایی منجر به افزایش تمرکز بر روی موضوعتوسعه پایدار و کمک به تصمیم گیرندگان در تمامی سطوح در زمینه بکارگیری راهبردهای ملی مبتنی بر پایداری می نماید.

استفاده از شاخصهای مناسب , منجر به تصمیم سازی بهتر و اقدامات موثرتر از طریق ساده سازی,شفاف سازی و تبدیل انبوهی از اطلاعات به اطلاعات قابل استفاده جهت تصمیم گیرندگان می گردد.

بخش توسعه پایدار ملل متحد , تاکنون اقدام به انتشار سه  مجموعه برای شاخصهای توسعهپایدار نموده است که به ترتیب در سالهای 1996 و 2000 و آخرین نسخه که در حال حاضر مورد استفاده است , در سال 2006 بر اساس بازنگری نسخه قبلی توسط کار گروهی متشکل از متخصصان کشورهای درحال توسعه و توسعه یافته ,نموده است.

این مجموعه شامل 96 شاخص است که زیرمجموعه ای آن با 50 شاخص اصلی برای استفاده عموم کشورها دارای اهمیت است.این مجموعه به عنوان راهنما همراه با اسناد مرتبط جهت استفاده توسط کشورهای مختلف تهیه شده و به گونه ای است که قابلیت استفاده توسط کشورهای مختلف را داراست.

این مجموعه شامل 14 محور  شامل:فقر,حکومت داری (Governance) , سلامت ,آموزش , جمعیت شناسی , بلایای طبیعی,اتمسفر, سرزمین (land ), اقیانوسها , دریاها و مناطق ساحلی, آب شیرین , تنوع زیستی , توسعه اقتصادی ,مشارکت در اقتصاد جهانی والگوی تولید و مصرف می باشد.که هر محور به ترتیب دارای شاخص و زیر شاخصهای مربوطه می باشد.

لازم به ذکر است  راهبردهای ملی برای توسعه پایدار  در هر کشور همراه با  مجموعه مکمل آن یعنی شاخصها  قابلیت لازم را جهت پایش روند توسعه امکانپذیر خواهد نمود ضمن اینکه نباید فراموش نمود که موضوع توسعه پایدار به همه آحاد یک جامعه تعلق دارد لذا این حق همگان است که به وضوح از وضعیت مطلع بوده تا بتوانند بطور فعالانه در پیشبرد اهداف ملی مشارکت نمایند.

کشور ما همچون سایر موضوعات مربوط به توسعه پایدار فاقد چنین مجموعه ای در سطح ملی می باشد. هر چند سازمانها و وزارتخانه هایی که مشغول جمع آوری اطلاعات در حوزه فعالیت خویش هستند می توانند با الگوگیری از چنین مجموعه هایی  فرآیند دستیابی به چنین مجموعه ای در سطح ملی در آینده را تسریع نمایند.

من امیدوارم  مسئولان و متخصصان دستگاههای مختلف به این بخش توجه لازم و کافی بنمایند.

 

در ذیل نمونه هایی از شاخصهای ملی توسعه پایدار سازمانهای بین المللی و چند کشور جهت مطالعه بیشتر قرار داده شده است .

بخش توسعه پایدار ملل متحد

http://www.un.org/esa/sustdev/natlinfo/indicators/isd.htm

شاخصهای توسعه پایدار اتحادیه اروپا

http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page?_pageid=1998,39223599,1998_40033555&_dad=portal&_schema=PORTAL

کشورکانادا

http://www.nrtee-trnee.ca/eng/publications/sustainable-development-indicators/index-sustainable-development-indicators-eng.htm

کشور فنلاند

http://www.ymparisto.fi/default.asp?node=12282&lan=en

کشوراسکاتلند

http://www.scotland.gov.uk/Publications/2003/02/16430/18411

کشور تایوان

http://theme.cepd.gov.tw/sustainable-development/eng/main.htm

کشور لیتوانی

http://www.lva.gov.lv/produkti/sdil2003/

Normal 0 false false false EN-US X-NONE AR-SA /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Table Normal"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0mm 5.4pt 0mm 5.4pt; mso-para-margin-top:0mm; mso-para-margin-right:0mm; mso-para-margin-bottom:10.0pt; mso-para-margin-left:0mm; line-height:115%; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-ansi-language:EN-US; mso-fareast-language:EN-US;}


نویسنده : مهری احمدی
تاریخ : جمعه بیستم دی 1392
زمان : 12:40
تولید و مصرف پایدار
|

فصل 4 دستور كار 21 داراي اين عنوان است:تغيير الگوهاي مصرف ،كه دو برنامه اصلي را مطرح مي كند:

) تمركز بر الگوهاي ناپايدار توليد و مصرف

۲) توسعه سياستها و استراتژيهاي ملي براي تشويق در جهت تغيير الگوهاي مصرف ناپايدار

 در اين مبحث به ذكر اين مسئله مي پردازد كه دليل اصلي زوال پذيري مداوم محيط زيست ،وجود الگوهاي ناپايدار توليد و مصرف است و در ادامه به تشويق بكارگيري سياستهايي نظير بازيافت ،دريافت ماليات و

...اشاره دارد

در فاصله بين سالهاي 1992 تا 2002 (اجلاس ريو تا ژوهانسبورگ) فعاليتهاي بسياري در سطح ملي  و بين المللي در زمينه توليد و مصرف پايدار انجام شد.

در بيانيه ژوهانسبورگ بطور ويژه به اهميت تغيير الگوها بعنوان يكي از اركان ضروري توسعه پايدار توجه شد.و يكسري فعاليتها و اقدامات در همه سطوح توصيه شد .يكي از اين اقدامات، فراخوان توسعه يك برنامه 10 ساله براي حمايت از اقدامات ملي و منطقه اي براي تسريع حركت به سوي توليد و مصرف پايدار است.

Normal 0 false false false EN-US X-NONE AR-SA /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Table Normal"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0mm 5.4pt 0mm 5.4pt; mso-para-margin-top:0mm; mso-para-margin-right:0mm; mso-para-margin-bottom:10.0pt; mso-para-margin-left:0mm; line-height:115%; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-ansi-language:EN-US; mso-fareast-language:EN-US;}


نویسنده : مهری احمدی
تاریخ : جمعه بیستم دی 1392
زمان : 12:39
زنان و توسعه پایدار
|

 فصل 24 از دستور كار 21 اين چنين است: " اقدام جهانى براي زنان در راستاى توسعه  پايدار و عدالت" كه به بيان يك سلسله فعاليت‏ها و تدوين برنامه هايى را براى اجراى دستور كار توسط دولت‏ها مى‏گذارد.

زن در سنت نمادين بسياري از تمدن ها نه تنها زميني است که به گياهان و موجودات زنده هستي مي بخشد، بلکه آب نيز هست که رشد همه چيز بدان وابسته است. اگر در راستاي توسعه پايدار از توانايي نيمي از بشريت استفاده نشود، چگونه مي تواند توسعه پايدار واقعي به وجود آيد. مشارکت فعال زنان در جهت نهادينه کردن فرهنگ و ضرورت ايجاد بسترهاي لازم جهت نيل به توسعه پايدار امري است که جهانيان آن را پذيرفته و بر آن تأکيد دارند. در واقع مي توان از زنان به عنوان فرهنگ سازان توسعه پايدار نام برد. در اصل بيستم بيانه ريو آمده است: "بانوان سهمي حياتي در نحوه بهره برداري و توسعه زيست محيطي دارند، لذا مشارکت همه جانبه آنها براي دستيابي به توسعه پايدار ضروري است." مشارکت فعال زنان در جهت نهادينه کردن فرهنگ ضرورت ايجاد بسترهاي لازم جهت نيل به توسعه پايدار امري است پذيرفته شده از طرف جهانيان و در کشورهايي که اين اصل به اجرا در آمده است، با سرعت قابل توجهي به سوي توسعه پايدار در حرکت هستند. ما اعتقاد داريم که زنان محور توسعه پايدار هستند چرا که هر گاه آلودگي و عدم توسعه يافتگي به وجود آيد آسيب پذيرترين اقشار زنان و کودکان هستند. د. 
هنگامي که به زنان به عنوان مادر توجه مي شود معناي نقش آن ها در توسعه پايدار را مي توان پررنگ تر احساس کرد. از آنجا كه زنان از آسيب پذيرترين گروه‏هاى اجتماعى مى‏باشند ، بدين لحاظ ضرورت دارد نقش مشاركتى آنان در سطوح مختلف تصميم سازى، تصميم‏گيرى و اجرا و پايش و ارزيابى به رسميت شناخته شود. اين مهم مقدور نيست مگر آن كه در ساختارهاى اجتماعى، اقتصادى و فرهنگى حداقل در منطقه‏اى كه در آن زندگى مى‏كنيم به وجود آيد و به ويژه در زمينه حفاظت از محيط زيست، حضور زنان در عرصه تصميم سازى، تصميم‏گيرى، برنامه ريزى و نظارت و ارزيابى گسترده گردد. علاوه بر اين زنان مى‏توانند بزرگترين آموزشگران محيط زيست در جوامع و نيز به عنوان آموزشگران نسل‏هاى بعد باشند در اين آموزش‏ها، بايد به اين امر توجه شود كه زمين از آن همه است و تنها يك زمين داريم. فهرستى از اين اقدامات ضرورى در فصل 24 دستور كار 21 آمده است. موضوع بهبود وضعيت زنان، توانمند سازى زنان، دسترسى به فرصتهاى برابر و برخوردارى از تساوى جنسيتى موضوعى است كه در اسناد اجلاسهاى بين المللى ديگر نظير سند كارپايه كنفرانس جمعيت و توسعه ملل متحد و نيز اهداف توسعه هزاره مطرح شده است.


نویسنده : مهری احمدی
تاریخ : جمعه بیستم دی 1392
زمان : 12:36
تاریخچه توسعه پایدار
|

در سال ۱۹۹۲ ميلادي ،بيش از نفر از سران كشورهاي مختلف در كشوربرزيل و در شهر ريودوژانيرو  طي اولين اجلاس بين المللي زمين گرد هم آمدند تا به بررسي مشكلات مربوط به حفاظت از محيط زيست وتوسعه اقتصادي و اجتماعي در جهان بپردازند.

در اين نشست كنوانسيون تغيير اقليم ،كنوانسيون تنوع بيولوژيكي ،بيانيه ريو و دستور كار ۲۱ به تصويب رسانيده شد.دستور كار ۲۱ يك برنامه ۳۰۰ صفحه اي براي دستيابي به توسعه پايدار در قرن بيست و يكم مي باشد.

متعاقب اين قضيه كميسيون توسعه پايدار با هدف پايش و گزارش دهي بكارگيري توافق نامه هاي اجلاس زمين تشكيل شد.و در خصوص بازنگري اجراي پيشرفت اين برنامه در سال ۱۹۹۷ يعني ۵ سال بعد توافق حاصل گرديد.بعدها اين جلسه ويژه به بررسي اينكه تا چه ميزان كشورهاي مختلف ،سازمانهاي بين المللي و مردم نسبت به چالشهاي عنوان شده در اجلاس زمين توجه نموده اند تشكيل گرديد.

بهر حال پس از آن و تاكنون اين قضيه همچنان مركز توجه ذينفعان مختلف از سازمانهاي بين الملي گرفته تا دولتها و سازمانهاي غير دولتي و ... بوده است.عليرغم گذشت ۱۵ سال از برگزاري اجلاس زمين و صدور دستور كار ۲۱ هنوز ردپايي قابل توجه از اين برنامه جهاني در تصميم سازيهاي كلان و خرد به چشم نمي  خورد.
Normal 0 false false false EN-US X-NONE AR-SA /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Table Normal"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0mm 5.4pt 0mm 5.4pt; mso-para-margin-top:0mm; mso-para-margin-right:0mm; mso-para-margin-bottom:10.0pt; mso-para-margin-left:0mm; line-height:115%; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-ansi-language:EN-US; mso-fareast-language:EN-US;}


نویسنده : مهری احمدی
تاریخ : جمعه بیستم دی 1392
زمان : 12:33
اصول كلي دستور کار 21
|

اصول كلي دستور كار 21 جهت دستيابي به توسعه پايدار در تمامي ابعاد مي باشد و راه حل ها و طرز تفكرهاي پايدار كه دردراز مدت قابل اجرا هستند را توصيه مي نمايد .

همچنين  بر اين موضوع تكيه دارد كه كليه آحاد مردم در تمامي جوامع و كشورهاي سراسر كره خاكي بايستي تغييرات لازم را همزمان انجام دهند تمام كارهايي كه بايد صورت پذيرد احتياج به زمان دارد و همه بايد در جهت سازماندهي به اين مسئله جهاني اقدام لازم را به عمل آورند و از همين امروز آغاز كنند . در اجراي دستور كار 21 با توجه به تاكيد بر نيروهاي مردمي تحت پوشش تشكلهاي غير دولتي NGOs نقش ويژه اي به شهرداريها به عنوان مقامات محلي تفويض شده است كه در راستاي اهداف توسعه پايدار حمايتهاي لازم را انجام دهند . جهت اطلاع بيشتر به آدرس سامانه مربوطه مراجعه شود :

www.agenda21forum.org

نمونه اجرا شده دستور كار 21 :

همزمان با اجلاس جهاني ريودوژانيرو گروهي از كشورها اقدام به اجرائي نمودن دستور فوق نمودن  و در عمل دولتها با همكاري NGO ها نسبت به رفع معضلات محلي در محورهاي دستور كار 21 اقدامات مختلفي به عمل آوردند كه از جمله آنها مي توان به تجربه كشور سوئد اشاره نمود . كه با برپائي يك نمايشگاه ساده از كالاها توليدات . خدمات و كليه جزئياتي كه گوياي همه جانبه agenda21 باشد اقدام به ايجاد ويترين زيست محيطي سوئد تحت عنوان EKocentrum نموده اند با توجه به قرار گرفتن اين اقدام اجرائي در چهارچوب كامل دستور كار 21 مقامات سوئد اين مركز اكولوژيكي را دائمي اعلام نمودن و در كليه جهات مصوب اجلاس ريو آن را گسترش داده اند . امروزه مركز اكولوژيكي سوئد آئينه شفاف از توصيه هاي آن اجلاس هست كه مي تواند الگوي براي كليه كشورهاي علاقمند باشد . 

Normal 0 false false false EN-US X-NONE AR-SA /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Table Normal"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0mm 5.4pt 0mm 5.4pt; mso-para-margin-top:0mm; mso-para-margin-right:0mm; mso-para-margin-bottom:10.0pt; mso-para-margin-left:0mm; line-height:115%; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-ansi-language:EN-US; mso-fareast-language:EN-US;}


نویسنده : مهری احمدی
تاریخ : جمعه بیستم دی 1392
زمان : 12:32
مؤلفه‌هاى توسعه پايدار
|

از اجلاس ريو به بعد، به‌ويژه بر توسعه پايدار به‌عنوان اساسى‌ترين، حياتى‌ترين و محورى‌ترين مناظره در قرن بيست و يکم تأکيد بسيار مى‌شود. در مسير تبيين اين موضوع برخى از مؤلفه‌هاى توسعه پايدار عبارت است از:

- انسان 
- کودکان و نوجوانان 
- زنان 
- محيط‌زيست 
- فرهنگ 
- آموزش 
- امنيت 
- مشارکت 
عاملان توسعه پايدار 
عاملان توسعه پايدار عبارت است از: 
- دولت‌ها 
- سازمان‌هاى بين‌المللى 
- سازمان‌هاى غيردولتى (
NGO(Non Governmental Organization

Normal 0 false false false EN-US X-NONE AR-SA /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Table Normal"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0mm 5.4pt 0mm 5.4pt; mso-para-margin-top:0mm; mso-para-margin-right:0mm; mso-para-margin-bottom:10.0pt; mso-para-margin-left:0mm; line-height:115%; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-ansi-language:EN-US; mso-fareast-language:EN-US;}


نویسنده : مهری احمدی
تاریخ : جمعه بیستم دی 1392
زمان : 12:29
تعریفی دیگر از توسعه پایدار
|

از توسعه پايدار تعاريف و توصيف‌هاى گوناگونى صورت گرفته است. بنابراين توسعه پايدار مفهومى شکل يافته نيست، بلکه بيشتر، فرآيند دگرگونى رابطه‌ سيستم‌هاى اجتماعى، اقتصادى و فرهنگى را بيان مى‌کند.

پايدارى در عمل معادله‌اى است بين ضرورت‌هاى زيست‌محيطى و نيازهاى توسعه. مفهوم جديد توسعهپايدار کلى‌نگر است و همه ابعاد اجتماعى، اقتصادى و فرهنگى و ديگر نيازهاى بشرى را در برمى‌گيرد. به اعتبارى مهم‌ترين جاذبه توسعه پايدار در جامع‌نگرى آن است. توسعه پايدار برآوردنده نيازها و آرمان‌هاى انسان، نه فقط در کشور و يک منطقه، بلکه تمامى مردم را در سراسر جهان در حال و آينده در برمى‌گيرد. 

در اين مفهوم، انسان در مرکز توجه قرار گرفته است و همه پديده‌هاى جهانى در چارچوب قوام و دوام حيات شر، در حال و آينده به همراهى و هماهنگى دعوت مى‌شوند. بر اين مبنا، توسعه پايدار مفهوم گسترده‌اى مى‌يابد که همه جوانب زندگى انسان‌ها را در برمى‌گيرد و در فرآيند آن سياست‌ها در زمينه اقتصاد، بازرگانى، تکنولوژى، منابع طبيعى، آموزش، بهداشت، صنعت، سياست، امنيت، فرهنگ، اخلاق و نظاير آنها به گونه‌اى طراحى مى‌شوند که توسعه اقتصادى، اجتماعى، زيست‌محيطى را تداوم بخشد. 

ولفگانگ زاکس گفته است از اين پس ”توسعه بدون پايدارى و پايدارى بدون توسعه مفهومى نخواهد داشت“. 
- براساس اعلاميه ريو (Rio): 
۱. در توسعه پايدار، انسان مرکز توجه است و انسان‌ها، هماهنگ با طبيعت، سزاوار حياتى توأم با سلامت و سازندگى هستند. 
۲. توسعه حقى است که بايد به‌صورت مساوى، نسل‌هاى کنونى و آينده را زير پوشش قرار دهد. 
۳. حفاظت از محيط‌زيست بخشى جدا نشدنى از توسعه است و نمى‌تواند به‌صورت جداگانه مورد بررسى قرار گيرد. 
۴. کشورها در يک حرکت جمعى، بايد از سلامت و يکپارچگى نظام طبيعى کره زمين حراست کنند. 
۵. با توجه به سهم متفاوت کشورها در آلودگى محيط‌زيست، آنها مسئوليت مشترک ولى متفاوتى در اين زمينه دارند. 



نویسنده : مهری احمدی
تاریخ : جمعه بیستم دی 1392
زمان : 12:26
:: برگزاری کنفرانس جهانی آموزش برای توسعه پایدار
:: آموزش برای توسعه پایدار پس از یک دهه به کدام سو خواهد رفت؟
:: آیا «زباله دزدها» واقعا دزد هستند؟
:: آموزش برای توسعه پایدار ESD
:: کمپوست و اهمیت آن
:: چند نمونه از شهرهای سبز جهان
:: چگونه رویای شهر سبز محقق می شود؟
:: روز جهانی زمین پاک
:: ساختار و تشکیلات توسعه پایدار در ایران (سازمان محیط زیست)
:: پایان یک دهه آموزش جهانی در راستای توسعه پایدار 2005-2014
:: آموزش و پژوهش و توسعه پایدار
:: آموزش برای توسعه پایدار
:: مقاله ای در بیان توسعه پايدار Sustainable Development
:: سازمان هاي غيردولتي و توسعه پايدار
:: توسعه پایدار در ایران