عنوان: شناخت روش های آموزش محیط زیست به کودکان

پژوهشگران معتقدند بهترین شیوه نهادینه کردن عادت های مثبت، آموزش، آن هم آموزش این عادت ها از دوران کودکی است. حفاظت از محیط زیست هم عادتی است که باید از کودکی آموخته شود تا به یک باور ذهنی تبدیل شود. این باور کودک را موظف می کند تا از یگانه زیستگاهی که در آن زندگی می کند به بهترین وجه ممکن پاسداری کند.

آنچه در پی می خوانیم نکاتی ساده و عملی برای آشنا کردن کودک با محیط زیست و حفاظت از آن است.

استفاده بهینه از کاغذ ؛ نقاشی کردن یکی از نخستین مهارت ها و علایق کودکان است. اغلب کودکان به محض آنکه بتوانند قلم به دست بگیرند، نقاشی می کشند. بنابراین نخستین آموزش ها باید از همین نقطه آغاز بشود. به کودک توضیح بدهیم مدادی که با آن نقاشی می کند چطور ساخته شده است. سپس به او یاد بدهیم که با استفاده بهینه از مداد رنگی ها و نتراشیدن بی رویه آنها، می تواند به حفاظت از جنگل ها و درختان کمک کند.

گام بعدی برگه های نقاشی است. علاوه بر دفتر نقاشی که برای او می خریم، برگه های باطله یی که یک روی آنها سفید و قابل استفاده است را دور نریزیم و روی میز کودک، کنار مداد رنگی های او قرار بدهیم تا برای نقاشی از این برگه ها استفاده کند. شیوه درست شدن کاغذ را برای او توضیح بدهیم و سپس به او شرح بدهیم که با استفاده مناسب از کاغذها می تواند مانع از قطع درختان برای تولید کاغذ بشود.

بازیافتی ها را دریابیم؛ با جمع آوری وسایل دورریختنی منزل یا وسایل شخصی فرزندمان و استفاده مجدد از آنها مساله بازیافت و جمع آوری زباله ها را به او بیاموزیم. به طور مثال با کمک فرزندمان قوطی های نوشابه (Can) را جمع کنیم. آنها را بشوییم و با بریدن در آنها، از این قوطی ها جا قلمی برای روی میز تحریر فرزندمان درست کنیم. از این قوطی ها یا ظرف های پلاستیکی مواد شوینده می توانیم به عنوان گلدان هم استفاده کنیم.

بازی با طبیعت؛ برای آنکه کودک را با طبیعت و وجود موجودات مختلف در طبیعت یا نعمت های طبیعی مثل باران آشنا کنیم، بازی ها و آزمایش های ساده یی را همراه او انجام بدهیم. مثلاً هنگام بارش باران ظرف های خالی مواد شوینده، بطری های خالی شیر و... را جلوی پنجره یا حیاط بگذاریم تا آب باران داخل شان جمع شود. سپس از فرزندمان بخواهیم با آب باران جمع شده در این ظرف ها، گلدان های منزل را آبیاری کند. این آزمایش به صورت ساده و عملی جمع شدن آب باران در دریاها و اقیانوس ها را به کودک نشان می دهد. علاوه بر این او را با فواید نزولات آسمانی آشنا می کند.

حفاظت از انرژی را بیاموزیم؛ چند لحظه قبل از شروع برنامه مورد علاقه او تلویزیون یا رادیو را از برق بیرون بکشید. در جواب اعتراض او توضیح بدهید که اگر از انرژی برق یا هر انرژی دیگری بی رویه استفاده کنیم، هنگام نیاز ضروری به آن، این انرژی در اختیار ما نخواهد بود. تلویزیون یا رادیو را روشن کنید تا این نبودن برق و لذت دوباره داشتن برق و تماشای تلویزیون در ذهن او بماند. درباره انواع انرژی، شیوه های تولید آن و... برای او توضیح بدهید.

دانه بکاریم؛ برای آنکه فرزندمان مفهوم حفاظت از خاک و آب را به درستی دریابد، همراه او باغبانی کنیم. با کاشتن تخم سبزی ها یا دانه هایی مثل آفتابگردان در حیاط منزل یا گلدان او را با مراحل رشد گیاه، نیاز گیاه به خاک خوب، آب سالم، نور خورشید و... آشنا کنیم. برای درک بهتر او، بهتر است یک نمونه کوچک را با خاک نامناسب (مثل خاک آغشته به نفت) یا آب ناسالم (آب مخلوط شده با مواد شوینده) رشد بدهیم تا کودک به خوبی تاثیر آلودگی آب و خاک بر گیاهان را ببیند. مقایسه گیاه سالم و بیمار مفاهیم را به خوبی به او می آموزد. بازدید از گلخانه ها و پارک ها ارتباط او را با محیط زیست بیشتر می کند.

با آشغال ها بازی کنیم؛ آموزش جدا کردن زباله های خشک و تر و جمع آوری و دفع زباله ها نکته دیگری است که باید به خوبی به کودک آموخته شود. برای این کار چند کیسه زباله انتخاب کنیم و آن را در محل مناسبی بگذاریم. روی هر کیسه با برچسب، نوع زباله یی را که باید درون آن بریزیم مشخص کنیم. مثلاً مواد پلاستیکی، قوطی های فلزی، ظرف های شیشه یی و کاغذ (برای جلوگیری از آلودگی بهتر است فقط زباله های خشک را برای این کار جمع آوری کنیم). سپس از فرزندمان بخواهیم تا برای جمع آوری و تفکیک زباله ها ما را همراهی کند. به این ترتیب او را با مساله جمع آوری، تفکیک و دفع صحیح زباله آشنا کرده ایم.

کاردستی بسازیم؛ ابتدا برای فرزندمان توضیح بدهیم که پارچه، چوب، کاغذ و... چطور تهیه می شوند. سپس با استفاده از پارچه های اضافی برای او وسایل مختلفی مثل عروسک، جاجورابی، جامدادی و... بسازیم. هر چقدر با استفاده از مواد به ظاهر دورریختنی مثل کاغذ، پارچه، چوب، پلاستیک (مثل ظرف های خالی مواد شوینده) و... وسایل جدید بسازیم به همان نسبت ارزش مواد را به فرزندمان آموخته ایم. از طرفی به او می آموزیم که به جای آشغال سازی می توان از موادی که به ظاهر دورریختنی به نظر می رسند، وسایل قابل استفاده ساخت.

یک روز بدون انرژی؛ ماهی یک بار، روز بدون انرژی در منزل اعلام کنیم. در این روز خاص بازی با اسباب بازی ها یا استفاده از وسایل برقی یا باتری یی، تماشای تلویزیون و... استفاده از تلفن همراه و... ممنوع است. در این روز فقط باید از وسایلی که با انرژی کار نمی کنند، استفاده کنیم (مثلاً بازی با اسباب بازی های غیربرقی و باتری یی و...). با این کار فرزندمان ارزش و اهمیت انرژی ها، جایگاه آنها در زندگی امروز و ضرورت حفظ این منابع و جلوگیری از به هدر رفتن این منابع با ارزش را می آموزد.

گردش علمی؛ هفته یی یک بار گردش علمی ترتیب بدهیم یا اینکه در برنامه های تفریحی خانواده، آموزش های علمی را به طور غیرمستقیم بگنجانیم.

مطالعه؛ با خرید کتاب های علمی درباره طبیعت، حیات وحش، حفاظت از محیط زیست، زباله ها و راه های بازیافت و دفع زباله و... او را به طور غیرمستقیم به سوی آشنایی با مفاهیم علمی و شیوه های حفاظت از محیط زیست سوق می دهیم. فراموش نکنیم برای مطالعه فرزندمان را اجبار نکنیم؛ همین که کتاب ها را در معرض دید او بگذاریم و همراه او برای خرید کتاب به کتابفروشی برویم، کافی است.

 

 منبع: سامانه الکترونیکی جامعه محیط زیست- نویسنده:خانم افسانه مهر باروق

 

اهمیت آموزش محیط زیست به کودکان

یا می دانستید برای ساخت یک تن کاغذ، ۲۴ درخت لازم است؟ برای جلوگیری از قطع بیش از حد درختان چه باید کرد؟ آیا باید قانون جدیدی وضع کرد یا ترویج «اندیشه سبز» موثرتر خواهد بود؟ تغییر آب و هوا، نابودی جنگل ها و افزایش خطرها علیه حیات وحش و تنوع زیستی، کره زمین را تهدید می کند. یکی از روش های موثر در این زمینه، آموزش کودکان در مدرسه است.

ویتنام، قدم های کوچک، تغییرهای بزرگ

برخی از دهکده های شناور ویتنام در فهرست میراث جهانی سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد، یونسکو قرار دارد و باعث جذب گردشگران از سراسر جهان می شود. این نکته برای اقتصاد محلی سودآور ولی برای اکوسیستم مضر است. طرح های مختلف در مدارس، آگاهی کودکان را افزایش می دهد و آن ها را به حفاظت از طبیعت تشویق می کند.

از خلیج هالونگ در ویتنام سالانه پنج میلیون گردشگر بازدید می کنند. کوئر وان، یکی از بزرگ ترین دهکده های شناور این منطقه است و ۶۰۰ نفر در آن زندگی می کنند. از سال ۲۰۰۹ میلادی، کودکان این دهکده در مورد آب دریا و چگونگی حفاظت از محیط زیست آموزش می بینند.

تانزانیا، حفاظت از حیات وحش

در بعضی قسمت های تانزانیا، حیات وحش از چراندن بیش از حد، شکار و قطع درختان آسیب دیده و این محیط سرسبز را به زمین های بایر تبدیل کرده است.

کودکان ناحیه غرب کلیمانجارو، از سال ۲۰۱۱ میلادی از یک آموزش ویژه در مورد حفاظت از محیط زیست بهره می برند. کمپ نداراکوای یک زمین خصوصی با مساحت یازده هزار هکتار است که در سال ۱۹۹۵ میلادی توسط پیتر جونز باستان شناس خریداری شد. تقریبا یک دهه برای بازسازی این زمین وقت صرف شد.

گردشگران در کمپ نداراکوای، انواع مختلف حیوانات را می توانند در محیط طبیعی زندگیشان ببینند. شوق حفاظت از طبیعت، جونز و گروهش را به آن داشت تا با مدرسه های محلی همکاری کنند و شیوه های نگهداری از طبیعت را آموزش دهند.

ایتالیا، آموزش زمین

آموزش درباره دنیای طبیعت می تواند ثمربخش باشد و بسیاری معتقدند مدارسی که درباره محیط زیست آموزش می دهند، نقش مهمی در تشویق دانش آموزان به اندیشه سبز ایفا می کنند. چچیلیا کاچیوتو، خبرنگار یورونیوز در این مورد با استیو وان مارت، بنیانگذار موسسه آموزش زمین، به گفتگو نشسته است.

استیو وان مارت می گوید: «برنامه ما از سه بخش تشکیل شده است: اول، اینجا از نظر محیط زیست چگونه عمل می کند. دوم، چگونه احساس کنیم که به ما تعلق دارد و فقط در کلاس درس علوم درباره آن صحبت نکنیم، بلکه بیرون بیاییم و آن را حس کنیم. سوم، چگونه شخصا تغییراتی ایجاد کنیم تا تاثیر کمتری بر سیستم زندگی بگذاریم. آموزش محیط زیست موفقیت آمیز نبود چون از ابتدا گفتند: هیچ برنامه آموزشی دقیق در مورد زندگی بر روی زمین ایجاد نمی کنیم. برای علوم، ریاضی، تاریخ و زبان، برنامه بسیار دقیق آموزشی داریم تا نحوه نوشتن و خواندن را بیاموزیم. ولی در زمینه آموزش محیط زیست آنها گفتند این کار را نمی کنیم. آنها بخش های کوچکی از پیام های محیط زیستی را در همه مبحث ها وارد کردند.»

چچیلیا کاچیوتو، خبرنگار یورونیوز: «آیا می توانیم بر روی سیاستمداران حساب کنیم؟»

استیو وان مارت: «سیاستمداران و نخست وزیران و روسای جمهور رهبرند ولی به نظر من راهبری نمی کنند. معتقدم آنها برای این خوبند که انگشتشان را بیرون بیاورند و ببینند باد از کدام جهت می وزد و به جلو بروند و رهبری کنند. همیشه گفته ام به سیاستمداران و نخست وزیران احتیاج نداریم، ما به همسایگانمان نیاز داریم.»

استیو وان مارت در آخر اضافه می کند: «باید بدانیم چه نوع کره زمینی برای آینده می خواهیم و درباره آنچه می کنیم. مردم بعضی وقت ها به من می گویند که آیا باید به عقب برگردیم؟ من به آنها می گویم تا حالا کجا بودید؟ در غار زندگی می کردید؟ البته باید به عقب برگردیم. فکر می کنم سوال این نیست که باید به عقب برگردیم، بلکه تا چه اندازه عقب برویم، با چه سرعتی؟ و چه چیزی با خود برمی داریم.؟»

 

منبع: سایت یورو نیوز

 

 

سازمان Eco-schools

سایت Eco schools سایتی است که در جهت بهبود محیط زیست فعالیت دارد و شامل پروژه های متعدد در این زمینه می باشد. مدارسی با نام مدارس سازگار با محیط زیست تشکیل شده تا با هم فکری و همکاری  دانش آموزان آینده ای زیبا برای جامعه ایجاد شود.

Eco-schools یک سازمان است که با ایجاد فرصت برای جوانان، آن ها را تشویق به شرکت در محیط زیست و محافظت از آن به طور فعال می کند. از طریق این برنامه، جوانان قادر به شرکت در سیاست های مدیریت زیست محیطی مدارس خود می شوند و در نهایت به صدور گواهینامه و اعتبار می انجامد.این برنامه به بهبود محیط زیست در جامعه کمک می کند.

فعالیتهای این سایت بصورت کمپین ها انجام می گیرد و تمام 7 مرحله Eco schools را دربر دارد. مهمترین آن ها سه کمپین، The great plant unit ، Litter less campaign و Global action days هستند.در هر قسمت طرح درس ها، کاربرگ ها و منابع مطالعاتی مربوط وجود دارند.

در ادامه به توضیح مختصر آنها می پردازیم:
The great plant unit:
این کمپین بر روی تنوع زیستی با تاکید خاص بر روی گیاهان و گونه های همراه آنها تمرکز دارد. این کمپین با هدف آموزش دانش آموزان در مورد تنوع زیستی، آن ها را تشویق به کارهای مثبت می کند. این برنامه توسط شرکت تویاتا حمایت می شود.

کشورهای شرکت کننده: بلژیک، دانمارک، آلمان، ایرلند، ایتالیا، لتونی، لهستان، اسلوونی، اسپانیا و ترکیه

 

Litter less campaign:
این کمپین از سال 2014 با اهداف زیر شکل گرفته است:
- بالا بردن آگاهی از اثر بستر و زباله بر محیط زیست محلی و جامعه
- افزایش دانش دانشجویان و مهارت های عملی در پیشگیری و مدیریت زباله و فضولات
- بهبود رفتار دانش آموزان در پیشگیری و مدیریت زباله و فضولات
- همکاری با دیگر مدارس در این مورد 

 

Global action days:
از دانش آموزان و معلمان دعوت به عمل آمده تا با ایده های نوآورانه به بالا بردن سطح آگاهی، ایجاد تغییرات مثبت، کمک به محیط زیست و در نهایت داشتن آینده پایدار بپردازند. 

 

پروژه انجام شده در این زمینه Positively educating for a brighter tomorrow می باشد، که ساختن فردایی بهتر و روشن تر را هدف قرار داده است.

 

 منبع: سایت تبیان

 

محورهای آموزش و اقدام در برنامه مدارس با گرایش محیط زیست یا مدارس سبز

کشورهای مختلف با اقتباس از برنامه اصلی یونسکو محورهای اصلی را با تفاوتهای جزیی ارایه داده اند.

محورهای برنامه Ecoschool در انگلستان

 کشور انگلستان در برنامه Ecoschool،نه موضوع کلیدی ذیل را  برنامه مدارس محیط زیست ارایه نموده است که عبارتند از:

انرژی 

آب 
تنوع زیستی 
محوطه مدرسه 
زندگی سالم 
حمل و نقل یا جابجایی روزانه
ریختن زباله بر زمین و عدم رعایت نظافت محیط مدرسه
زباله 
شهروندی جهانی

با کلیک بر روی هر یک از موارد نه گانه وارد صفحه مربوطه شده و می توانید توضیحات مربوط به آن را مشاهده کنید.
در پیاده سازی این برنامه اجباری برای اقدام در تمامی محورهای کلیدی وجود ندارد. با صلاحدید کمیته می توان گام به گام موارد را انتخاب و در دستور کار قرار داد.
انرژی تنها موضوع اجباری است - برنامه های کاهش مصرف انرژی یک راه عالی برای  کاهش انتشار آلاینده ها ا و همچنین صرفه جویی اقتصادی از طریق کاهش مصرف انرژی است.

کمیته سازگار با محیط زیست به موضوعات مدرسه باید رسیدگی نماید.

گام های حرکت به سوی مدرسه محیط زیستی:

1. ثبت نام برای مدارس محیط زیست 
2. تشکیل کمیته محیط زیست
3. انجام بررسی های زیست محیطی
4. توسعه یک طرح اقدام

 

محورهای برنامه Ecoschool در سنگاپور

 

 

 

سازمان WWF در کشور سنگاپور نیز در اقدامی مشابه متولی برنامه ریزی و هماهنگی برنامه Ecoscool  می باشد.

این برنامه در این کشور شامل شش تم می باشد که به شرح زیر می باشد:

پسماند و بازیافت

آب

انرژی

محوطه مدارس

طبیعت و تنوع زیستی

تغییرات آب و هوایی 

محورهای برنامه Ecoschool در ایران

همچنین این برنامه در ایران تحت عنوان برنامه مدارس جامع محیط زیستی(جم) توسط سازمان محیط زیست طراحی و در حال اجرا می باشد. محورهای اصلی این برنامه شامل موارد چهار گانه زیر می باشد:

مصرف انرژي الکتریکی در تاسیسات روشنایی ساختمان و محوطه

مصرف انرژي الکتریکی در تاسیسات سرمایشی و گرمایشی ساختمان

مصرف آب در ساختمان و محوطه

مصرف مواد اولیه(با محوریت زباله و بازیافت و خرید محصولات دوستدار محیط زیست)

 

پروژه مدارس محیط زیستی یونسکو

 پروژه مدارس محیط زیستی یونسکو ، با تمرکز بر روی آموزش برای محیط زیست و توسعه پایدار در مدارس شکل گرفته است. در حال حاضر این برنامه در 73 کشور جهان در حال پیاده سازی است.

این برنامه به آموزش جوانان و پرورش  رویکرد  محیط زیست و اهمیت آن در زندگی  و ترویج شیوه های کسب و کار پایدار و حفاظت از منابع طبیعی ارزشمند می پردازد.  چشم انداز یونسکو از آموزش محیط زیست و اقدام در راستای توانمند سازی جوامع است. با پیاده سازی این برنامه بی شک،نه تنها دانش آموزان بلکه خانواده های آنان، کارکنان مدرسه و معلمین و اعضای جوامع محلی نقش پر رنگ تزی را در حفظ محیط زیست ایفا خواهند نمود.

مراحل پیاده سازی برنامه:

چگونگی کار دارای هفت مرحله ی زیر است :
1. نظارت و ارزیابی
2. ورود مباحث محیط زیستی در برنامه درسی
3. آگاهی و مشارکت
4. ایجاد کد محیط زیستی
5. تشکیل کمیته سازگار با محیط زیست
6. انجام بررسی های زیست محیطی
7. تنظیم یک برنامه عملی

تاثیرات این برنامه بر روی  دانش آموزان:

• الهام بخشی و توانمندسازی دانش آموزان
• ایجاد رهبران آینده برای تغییر در جوامع خود
• افزایش میزان یادگیری و فهم از مقولات محیط زیست
• توسعه نگرش مسئولیت پذیری و تعهد در قبال محیط زیست
•  افزایش سطح اعتماد به نفس و انگیزه
• افزایش مشارکت در اقدامات زیست محیطی
• بهبود مهارت ها و دانش در همه محورهای کلیدی برنامه
• بهبود سلامت جسمی و روانی

آموزش برای توسعه پایدار و محیط زیست برای کودکان

تبدیل مفهوم حفاظت محیط زیست به یک باور ذهنی و عادت تنها راهی است که در نهایت به حفظ آن می انجامد. بهترین زمان براي ایجاد چنین باوري نیز از دوران کودکی است. در این زمینه مدارس نقش حیاتی دارند، اما آن چه مشخص این است که مدیران و معلمان مدارس هنوز در این
زمینه حساسیت لازم را پیدا نکرده اند و این در حالی است که کودکان ما خیلی زود مداد در دست می گیرند و بر روي کاغذ نقاشی می کنند یا مشق مینویسند. به این ترتیب میتوان به آنها این گونه آموزش داد که همه این ها از چوب درست شده اند و با تراشیدن زیاد مدادها یا مصرف بیهوده کاغذها نباید موجب قطع درختان شد. در حین آموزش درباره هر عنصر طبیعی هم می توان شیوه حفظ آن را آموزش داد. آموزش درباره ارزش آب، و ارزش گیاهان با کمک به کودك در کاشت دانه و مراقبت از آن و شیوه هاي بازیافت زباله همگی در کلاسهاي مدرسه امکان پذیر است و می تواند مکمل برخی درسها باشد. برخی از کشورها پا را از این فراتر گذاشته و می کوشند در کتاب هاي درسی دانش آموزان را به شکل علمی با مشخصات گیاهان و جانوران بومی خود آشنا کنند.

منبع:دستورالعمل مدارس جامع محیط زیستی- سازمان محیط زیست

اهداف توسعه هزاره پس از 2015

پس از پایان موعد اهداف توسعه هزاره (MDGs) در سال 2015، در اجلاس ریو+20  چهارچوبی جدید برای توسعه جهانی پس از سال 2015 تعیین گردید. علی رغم تمرکز قوی اهداف توسعه هزاره بر توسعه پایدار در ابتدای قرن 21 و هدایت زندگی مردم در سراسر جهان به سمت بهبود موثر ، هنوز میلیون ها نفر از نابرابری های اجتماعی و اقتصادی رنج می برند. گزارشات سازمان ملل حاکی از آن است که سه هدف از هشت هدف "اهداف توسعه هزاره" پیش از موعد مقرر محقق شده است.[1] این سه هدف عبارتند کاهش فقر، دسترسی به آب آشامیدنی سالم و کاهش زاغه نشینی. اما هنوز کارهای زیادی برای دستیابی به اهداف مورد نظر لازم است صورت گیرد. تجربیاتی که طی این مدت حاصل شده زمینه را برای تدوین دستور کاری برای توسعه پس از 2015 فراهم آورده است.

دلایل نیاز به چهارچوب جدیدی برای توسعه پایدار
اهداف توسعه هزاره رویکردی ارزشمند ، انسان گرایانه، توسعه گرایانه و عدالت جویانه به معضلات و مشکلات جوامع بشری دارد و چهارچوبی منسجم و راهنمایی مفید برای دستیابی به توسعه پایدار است، اما از سال 2000 تاکنون تغییرات و تحولات زیادی در جهان به وجود آمده است و چالش های تازه ای بروز نموده که باعث شده نیاز به یک الگوی جدید توسعه که هم پاسخگوی مسائل فعلی باشد و هم مسیر اهداف توسعه هزاره را ادامه دهد ، احساس می گردد. علاوه بر این نگاه غالب در ترسیم آرمانهای توسعه هزاره ، نگاهی جهانی است و عدم همسویی با توسعه منطقه ای از خلاء های آن محسوب می گردد. همچنین ناسازگاری و ناکارآمدی نهادهای حکومتی در جوامع با درآمد کم از موانع تحقق اهداف آن است که راه چاره ای برای آن اندیشده نشده است.

واقعیات دنیای کنونی با آنچه قرار بود دستاوردهای آرمان توسعه هزاره باشد، فاصله زیادی دارد. از یک طرف شاهد رشد بی رویه مصرف گرایی که همراه با تشدید محرومیت ها است می باشیم و از طرف دیگر شاهد هستیم که بیش از 70% فقرا (یک میلیارد نفر) که قبلا در کشورهای با درآمد پایین ساکن بودند ، اکنون در کشورهای با درآمد متوسط زندگی می کنند. 60% فقرا در پنچ کشور پرجمعیت جهان یعنی چین، هند، پاکستان، اندونزی و نیجریه ساکن هستند.  10% از فقرا که دارای بالاترین نرخ فقر می باشند در چهار کشور کم درآمد بنگلادش، کنگو، تانزانیا و اتیوپی زندگی می کنند.

چالش هایی که جهان با آن روبرو است مانند تغییرات آب و هوایی، رشد اقتصادی همراه با آلودگی و آسیب های محیط زیستی، بیکاری جوانان و ناکارآمدی تامین منابع از کشورهای صنعتی به کشورهای فقیر همچنان تداوم داد.

درس هایی که از اجرای اهداف توسعه هزاره باید آموخت

جهان در طی دوره اجرای اهداف توسعه پایدار با مشکلات روز افزون اقتصادی مواجه و به جز در چین در اکثر نقاط، کاهش میزان رشد اقتصادی را شاهد هستیم. ضعف در اجرای اهداف هزاره نمایان است که بخشی از آن ناشی از فقدان اجماع در سالهای اولیه می باشد. هر چه به سالهای پایانی اجرا نزدیک تر می شویم ناامیدی از دست یابی به اهداف بیشتر می شود. کمبود توجه به تغییرات آب و هوایی و زیست محیطی بویژه در کشورهای ثروتمند مشاهده می گردد. گرچه از میزان فقرا کاسته شده است اما فقر در نواحی شهری در حال گسترش است. درس های مثبتی نیز از اجرای اهداف توسعه هزاره گرفته شده است. شناخت نابرابریهای و سپس اشراف به نابرابریها، پذیرش ارزشمندی اهداف هزاره، همکاری چند وجهی، رشد، توسعه و تاثیرگذاری جهانی فناوری اطلاعات و الزام به اخلاقیات در حکومت مداری از جمله درس های مثبت منتج از اجرای اهداف توسعه می باشند.

فرایند تدوین دستور کار توسعه پس از 2015

یکی از دستاوردهای اصلی کنفرانس ریو+20 در ژوئن 2012 ، دستور کار توسعه پس از 2015 و اهداف توسعه پایدار( SDG) می باشد. کشورهای عضو متعهد شدند در فاصله ریو+20 تا 2015 " به ایجاد یک فرآیند بین الدولی فراگیر ، شفاف و باز برای تمام ذینفعان درخصوص اهداف توسعه پایدار، با رویکرد گسترش و بسط اهداف جهانی توسعه پایدار، توافق شده توسط مجمع عمومی سازمان ملل متحد "اقدام نمایند.این یک فرایند چند ذینفعی جهانی خواهد بود که مشتمل بر کنشگران سازمان ملل و جوامع مدنی به منظور ایجاد چهارچوبی فراگیر برای کشورهای درحال توسعه و توسعه یافته می باشد.

کارگروه ها، نهادها، گروه های مشورتی و گزارشات متعددی برای تعیین چهارچوب دستور کار توسعه پس از 2015، در سطوح بین المللی و ملی و در میان جوامع دانشگاهی، علمی، تجاری، صنعتی و سازمان های غیردولتی  در حال انجام است. در ذیل تعدادی از آنها معرفی و گزارشات شان بررسی می گردد.

هیئت عالیرتبه سیاسی توسعه پایدار[2]

کمیسیون توسعه پایدار ملل متحد در سال 2012 جای خود را به هیئت عالیرتبه سیاسی توسعه پایدار داد. این تصمیم براساس مصوبات اجلاس ریو+20 در سال 2012 گرفته شد. در جولای 2012، دبیر کل سازمان ملل بان کی مون 27 نفر را در قالب هیئتی بلندپایه از اشخاصی برجسته معرفی نمود تا در مورد چهارچوب‌های پیشرفت و توسعة جهانی در سال‌های پس از 2015 تحقیق و توصیه نمایند. ریاست این هیئت مشترکاً به عهدة آقای بامبونگ (رئیس جمهور اندونزی)، خانم الن جانسون (رئیس جمهور لیبریا) و دیوید کامرون (نخست وزیر بریتانیا) می‌باشد. هیئت مذکور، گزارش هشتاد صفحه ای خود را در 30 می 2013 ارائه نمود. عنوان این گزارش«مشارکت جهانی جدید: ریشه کرن کردن فقر و دگرگون سازی اقتصاد از طریق توسعه پایدار»^[3] می باشد.

این گزارش چارچوب جدیدی برای تحقق هدفهای توسعه هزاره تعریف می­کند و بر ضرورت همکاری در برنامه­­ای جهانی در راستای تحقق توسعه در کشورهای شمال و جنوب تاکید دارد. گزارش با به رسمیت شناختن هدفهای توسعه هزاره، پنج تغییر جهت  را پیشنهاد می کند:

1.پایان دادن به فقر شدید: از میان بردن فقر شدید در تمامی اشکال آن برای همه افراد بشر یعنی هیچ کس فارغ از قومیت، جنسیت، جغرافیا، معلولیت، نژاد و سایر وضعیت ها نباید از فرصت های اقتصادی ابتدایی و حقوق بشر محروم شود.؛

2.ساختن آینده بر اساس توسعه پایدار: ابعاد پایداری شامل ابعاد اجتماعی، اقتصادی و زیست محیطی می شود. سرعت هشداردهنده تغییرات آب و هوایی و تنزل شرایط محیط زیستی تهدیدهای بی سابقه ای علیه بشریت است؛

3.متحول کردن اقتصاد برای مشاغل و رشد دربرگیرنده: یک تحول اقتصادی عمیق می تواند فقر شدید را پایان بخشد و شرایط زندگی را از طریق بهره برداری خلاقیت، فناوری، و ظرفیت تجارت بهبود ببخشد. اقتصاد متنوع با شرایط برابر برای همه می تواند منجر به شمول و دربرگیرندگی اجتماعی شود و نیز پیشبرد الگوهای تولید و مصرف پایدار شود؛

4.ایجاد روحیه جدید همکاری: روحیه همبستگی، مشارکت، و پاسخگویی متقابل باید بر اساس شناخت مشترک از انسانیت، احترام متقابل و مزیت متقابل شکل بگیرد. این همکاری باید بر مبنای مردمان باشد، از جمله آن هایی که متاثر از فقر و رانده شدن هستند، و نیز زنان، جوانان، سالمندان، افراد دچار معلولیت، و افراد بومی. این همکاری باید دربرگیرنده سازمان های جامعه مدنی، شرکت های فراملی، دولتهای محلی و ملی، جامعه علمی و فرهنگی، بازرگانی و انجمن های بشردوستانه غیردولتی باشد؛

5.ایجاد صلح و نهادهای موثر، پاسخگو و باز برای همگان: نبود مخاصمه و خشونت در میان اصلی ترین حقوق بشری قرار دارد و شالوده بنیادین برای ساختن جوامع مسالمت جو و شکوفاست. در عین حال، مردم توقع دارند که دولتمردانشان، راستگو، مسئول و پاسخگو به نیازهایشان باشند. در واقع، این مورد به رسمیت شناختن صلح و حکمرانی مطلوب به عنوان مولفه اصلی رفاه است.

این گزارش بیان می‌دارد که دستورالعمل فرا 2015^[4]  یک دستورالعمل جهانی است که با 5 گام بزرگ و اساسی به اهداف خود خواهد رسید. اول اینکه پس از سال 2015، باید از اعتقاد به «کاهش فقر» به سمت اعتقاد به «از بین بردن فقر شدید» حرکت کنیم. منظور از فقر، تمام اشکال فقراست. دوم اینکه توسعة پایدار باید در مرکز توجهات مربوط به ریشه‌کن کردن فقر باشد. هستة مرکزی ریشه کردن فقر همان توسعة پایدار است. در وهلة سوم، گزارش از کشورها درخواست می‌کند که به سرعت از نظریات فعلی خود به سمت الگوهای پایدار تولید و مصرف حرکت کنند. در مرحلة چهارم باید به تأسیس مؤسسات و نهادهای مؤثر و قابل اتکا اقدام نمود. نهایتاً گزارش از همه درخواست می‌نماید که به سمت روح جدیدی از اتحاد، پاسخگویی متقابل و همکاری حرکت کنند که این مسئله پایه و اساس دستورالعمل فرا 2015 است. گزارش شامل 2 ضمیمه نیز می‌باشد که مربوط به اهداف تفصیلی بوده و مشخص می‌نماید که این تغییرات چگونه می‌توانند در قالب اصول واضح و بدون شبهه توصیف گردند.

دبیرکل سازمان ملل گزارش مذکور را در دستور کار نسشت سالانه مجمع عمومی سازمان ملل متحد در سال 2013 قرار داد.  وی در باره این گزارش خطاب به مجمع عمومی ملل متحد گفت که گزارش فاصله کلیدی در فرآیند اهداف توسعه هزاره را از طریق پیشنهادهای جدیدی از جمله پیشنهاد تاسیس نهادهایی که صادق، مسئول و پاسخگو به نیازهای مردمان باشند، را پر می­کند. دبیرکل ابراز امیدواری کرد که این گزارش فرصت جدیدی در توسعه بین المللی ایجاد کند و بتواند فقر شدید را از میان بردارد و ما را به سوی شکوفایی، پایداری، مساوات و کرامت انسانی برای همه پیش ببرد.

کارگروه همگانی اهداف توسعه پایدار مجمع عمومی[5]

کار گروه همگانی توسعه پایدار در تاریخ 22 ژانویه 2013 و براساس قطعنامه مجمع عمومی سازمان ملل[6] تاسیس گردید.سی کشور عضو این کارگروه می باشند، ضمن آنکه سایر کشورها هم می توانند در جلسات آن حضور یابند. هدف اصلی کارگروه مذکور تهیه گزارشی برای مجمع عمومی سازمان ملل است که مبنای کار هیئت عالیرتبه سیاسی توسعه پایدار و تصمیمات جامعه جهانی برای تهیه برنامه توسعه پس از سال 2015 باشد. این کارگروه گزارش خود را در 19 ژوئیه2014 ارائه نمود و در آن 17 آرمان و 169 هدف را برای برنامه پسا 2015 پیشنهاد نمود. آرمان های هفده گانه عبارتند از:

آرمان 1 : پایان دادن به فقر در همه اشکال آن

آرمان 2 –پایان دادن به گرسنگی ، دستیابی به امنیت غذایی و بهبود تغذیه و ترویج کشاورزی پایدار.

آرمان 3- تامین زندگی های سالم و ترویج و تامین رفاه برای همه در همه سنین

آرمان 4 –تامین آموزش جامع و برابر و ترویج فرصت های  یادگیری مادام العمر برای همه

آرمان 5- تامین برابری جنسی و توانمند کردن همه زنان و دختران

آرمان 6- تامین مدیریت پایدار و قابلیت دسترسی به آّ ب و بهداشت برای همه

آرمان 7- تامین دسترسی به  انرژی پایدار، مطمئن، قابل تهیه و پیشرفته و مدرن برای همه

آرمان 8- ترویج رشد اقتصادی  محکم، جامع، و پایدار ؛ و شغل کامل و مداوم و مولد و شایسته برای همه

آرمان 9- ایجاد زیرساخت های قابل احیا، ترویج صنعتی سازی پایدار و پرورش نو آوری ها

آرمان 10- کاهش نابرابری درون و مابین کشورها

آرمان 11- ساخت شهرها و سکونت گاههای انسانی جامع، ایمن، قابل احیاء و پایدار

آرمان 12- تامین الگوهای پایدار تولید و مصرف  

آرمان 13-  انجام اقدامی فوری برای نبرد با تغییرات اقلیمی و اثرات آن

آرمان 14- نگهداری و استفاده پایدار از اقیانوس ها، دریاها، و منابع دریایی برای توسعه پایدار

آرمان 15- محافظت، اعاده، و ترویج استفاده پایدار از اکوسیستم های زمینی, مدیریت پایدار جنگل، مبارزه با بیابان زایی، و متوقف ساختن تخریب زمین ها و احیاء  آنها و متوقف ساختن از دست دادن تنوع زیستی

آرمان 16- ارتقاء جوامع  کامل و آرام و صلح طلب  برای توسعه پایدار و فراهم نمودن دسترسی به عدالت برای همه  و ایجاد نهادهای جامع، قابل اتکاء، و موثر در همه سطوح

آرمان 17-  تقویت اهداف اجرا و احیاء مشارکت جهانی برای توسعه پایدار

تیم کاری سازمان ملل متحد[7]

تیم کاری سازمان ملل متحد توسط آقای بان کی مون دبیرکل سازمان ملل تشکیل گردید. این تیم کاری از شصت نهاد و آژانس وابسته به سازمان ملل ، بانک جهانی و صندوق بین المللی پول تشکیل شده است. این تیم کاری گزارش خود را تحت عنوان "نحقق بخشیدن به آینده ای که همه ما می خواهیم[8] در تاریخ 12 ژوئن 2012 منتشرنمود. این گزارش بعنوان یکی از اسناد کاری هیئت عالیرتبه سیاسی توسعه پایدار مورد استفاده قرار گرفت.

مشورت های منطقه ای[9]

سازمان ملل سلسله مشورتها و رایزنی هایی را با سازما نهای منطقه ای در خصوص اهداف توسعه پسا 2015 در دست اجرا دارد. در این زمینه می توان به اقدامات اتحادیه آفریقا، بانک توسعه آفریقا و کمیسیون اقتصادی ملل متحد برای آفریقا اشاره نمود.

مشورت های ملی[10]

مشورت های ملی در 88 کشور در حال انجام است. هدف این مشورت ها مشارکت دادن افراد، سازمانها، گروهها و تشکل هایی است که امکان حضور آنان و ارائه نظرات، دیدگاه ها و آراء شان درنشست های بین المللی مقدور نمی باشد. هدف این است که:

-      به کشورها در ایجاد اجماع و موضع ملی در مورد اهداف توسعه پسا 2015 کمک نماید،

-      باعث توسعه و تقویت چهارچوب کشورها در آینده گردد

-      به ایجاد اجماع ملی و بین المللی در مورد موضوعات کمک کند

-      به مجمع عمومی سازمان ملل چشم انداز کلی را که منعکس کننده نظرات درسطح ملی ، منطقه ای و بین المللی باشد ارائه نماید،

انتخاب این 88 کشور براساس معیارهایی بوده است.  این کشورها نمونه ای از  وضعیت عمومی در منطقه خود می باشند، در سطوح مختلف توسعه قرار دارند و با چالش های متفاوتی مواجه اند. شیوه اجرای مشورت ها به خود کشورها واگذار شده است.

کشور جمهوری اسلامی ایران نیز در اواخر سال 2012 در لیست کشورهای مشورتی قرار گرفت در همین خصوص سازمان حفاظت محیط زیست جمهوری اسلامی ایران با همکاری برنامه توسعه سازمان ملل متحد (UNDP) به منظور هم­اندیشی با گروه­ها و اقشار مختلف اجتماعی از قبیل نمایندگان بخشهای دولتی ، عمومی و خصوصی و سازمان­های مردم نهاد با همراهی اساتید دانشگاه­ها، اقدام به برگزاری نشست­های مشورتی در سطح ملی نموده است.

مشورت های موضوع جهانی[11]

این روش رایزنی از سال 2012 آغاز شده است. هدف از این نوع مشورت ها، برگزاری نشست های رسمی و غیررسمی با گروه های مختلف در مورد چالش های موجود و چالش هایی که در آینده بروز می کند در مورد اهداف توسعه پسا 2015 است. مشورت ها عمدتا حول یازده موضوعی که توسط "گروه توسعه سازمان ملل متحد[12]”تعیین شده است صورت می گیرید. یازده موضوع مورد اشاره عبارتند از:بی عدالتی، بهداشت، آموزش، رشد وکار، پایداری محیط زیست، حکمرانی، منازعات وآسیب پذیری، جمعیت، گرسنگی، امنیت غذایی، انرژی، آب. اجلاس های متعددی در این خصوص برگزار شده یا در حال برگزاری است. اولین اجلاس موضوعی در سال 2012 در توکیو ژاپن و درخصوص رشد، تغییرات ساختاری و کار برگزار شد.

درکنار این اقدامات، چند پایگاه اطلاع رسانی به منظور جمع آوری نظرات، نظرسنجی در مورد آرمانها و اهداف و انتشار گزارشات ایجاد شده است. بعلاوه آژانس های سازمان ملل متحد موظف شده اند طرحهای خود را برای دستور کار توسعه پس از 2015 ارائه و در برنامه های کوتاه مدت، میان مدت وبلند مدت خود توسعه پایدار را محور قرار دهند.

مجمع عمومی سازمان ملل متحد در اجلاس سال 2015، ضمن بررسی گزارشات، دستورکار توسعه پس از 2015 را تصویب خواهد نمود. 

 

 

---

[1] http://www.undp.org/content/undp/en/home/mdgoverview/mdg_goals/post-2015-development-agenda.html

[2] High-LevelPanelof Eminent Persons on the Post-2015Development Agenda, and theSustainable DevelopmentGoals (SDGs)

[3]A New Global Partnership: Eradicate Poverty and Transform Economics Through Sustainable Development

 

[4] Post-2015

[5] Open Working Group of General Assembly  on Sustainable Development Goals

[6] A/67/L.48/Rev.1

 

[7] The United Nations Task Team

[8] Realizing the Future We Want for All

[9] Regional Consultations

[10] National Consultations

[11] Global thematic consultations

[12] United Nations Development Grop(UNDG)

سبک زندگی ناپایدار ما را به کجا می برد؟؟

اندیشیدن به این مفهوم آنقدر گسترده و میان رشته ای است و به قدری به شرایط زمانی و مکانی ارتباط دارد که بطور قطع و یقین نیازمند مشارکت بین رشته ای وسیعی مابین متخصصین، دست اندرکاران و جامعه و عموم مردم است.اتفاقاتی که در چهل پنجاه سال اخیر در جهان رخ داده و با سرعت عجیبی سبک زندگی بومی، سنتی و خردمندانه بشر را تغییر داده و اینک از مرزهای تخریب طبیعت و فرهنگ و هویت ملل و اقوام مختلف عبور نموده است و شرایط روز به روز حادتر می شود. بی تدبیری ما و غفلت ما دامنگیر فرزاندانمان خواهد شد. زمانی برای تعلل وجود ندارد. خطرات پیش رو از اثرات انفجارهای اتمی هم سهمگینتر است. می خواهم در این زمینه بخوانم و بنویسم.من سهم خودم را به کره زمین بدهکارم.شما چطور؟

برگرفته از کتاب: به بلندای فکرت پرواز خواهی کرد

 

در کتاب "صدمین میمون" کن کایز آمده است که شصت سال قبل، در سال 1952 جمعی از دانشمندان ژاپنی درباره رفتار میمون‌های وحشی در یک جزیره تحقیق می‌کردند. غذای اصلی میمون‌ها سیب‌زمینی شیرین بود. میمون‌ها سیب‌زمینی را خاک‌آلوده می‌خوردند. یک روز پژوهشگران متوجه شدند، میمونی کاری جدیدی می‌کند: او سیب زمینی را قبل از خوردن شست! شاید اتفاقی یادگرفته بود مثلا سیب‌زمینی از دستش به آب افتاده و بدون خاک مزه بهتری داشته است. به هرحال او این رفتار را روزهای بعد هم تکرار کرد، و به‌تدریج میمون‌های دیگر این کار را یاد گرفتند. در سال 1958، زمانی که صدمین میمون به این رفتار جدید روی آورد، دانشمندان جزیره‌ای در سیصد مایلی نیز گزارش دادند که میمون‌های آن جزیره نیز شروع به شستن سیب‌زمینی‌ها کرده‌اند. هیچ ارتباطی میان این جزایر نبود و کسی میمونی را از جزیره‌ای به جزیره‌ی دیگر نبرده بود! تعمیم نتایج این تحقیق می‌گوید زمانی که سطح جدید آگاهی میان تعداد معینی از افراد ایجاد شود و به طور چشمگیر و معنی‌دار رفتارشان تغییر کند، آگاهی بدون ارتباط مستقیم به دیگران منتقل می‌شود. هر آگاهی فردی به آگاهی جمعی مرتبط است. گاهی به دنیای اطرافمان نگاه می‌کنیم و از اینکه نمی‌توانیم تاثیر مثبت و چشمگیری در بهبود آن داشته باشیم، احساس کوچکی می‌کنیم. اما اگر اعضای گونه‌ی خاصی از حیوانات به طریقی با هم در ارتباط باشند، به احتمال زیاد انسان‌ها نیز می‌توانند به وسیله‌ی همین نیرو با هم ارتباط پیدا کنند. تفکر همسو و مشترک، نیروی بزرگی دارد و می‌توان آن در مسیر مثبت و سازنده استفاده نمود. شعور جمعی از یک سو، انسان را از یک سو، متوجه قدرت شگفت انگیز و میزان تاثیرگذاری وی بر کل جهان هستی می‌کند و از دیگر سو مسئولیت بزرگ او را در قبال خانواده‌ی بزرگ بشری نمایان می‌سازد. زیرا دایره‌ی نفوذ افکار و اعمال انسان فقط محدود به زندگی شخصی او نمی‌شود و بر شرایط و اتفاقاتی که زاییده‌ی شعور جمعی است اثر می‌گذارد.

روبرت شلدریک زیست شناس مشهور در کتاب علم جدید حیات، نظریه‌ای بر اساس شواهد علمی و تجربیات متعدد ارائه می‌کند:

حافظه وشعور انسان تنها در مغزش ذخیره نمی‌شود بلکه چیزی به نام "شعور جمعی" نیز وجود دارد.

اساس فلسفه روبرت شلدریک بر این پایه استوار است که تمام موجوداتی که در یک رده و گونه‌ی خاص قرار دارند، توسط یک حوزه‌ی مورفوژنتیکی که بسیار شبیه یک حوزه‌ی مغناطیس است احاطه شده‌اند و به نحوی با یکدیگر در ارتباطند.
خلاصه با تعمیم نتایج آزمون "صدمین میمون" و براساس این نظریه، اگر تعدادی از انسان‌ها (اگر قابل مقایسه با آزمون باشد! صد انسان) همراه و همدل بر اندیشه و سطحی از آگاهی تمرکز کنند، می‌توانند آن اندیشه را به دیگر همنوعان خود انتقال دهند.

می‌توانیم با همدلی و تمرکز بر افکار پاک و مثبت، انرژی خود رادر مسیر نیکی و تعالی، همسو کنیم

تغییر سطح آگاهی

مقوله  تغییر سبک زندگی اجتماعی و شخصی و گرایش آن به سوی دستیابی به توسعه پایدار جای سخن فراوان دارد ضمن اینکه واقعا مورد غفلت واقع شده است. به مرور بیشتر در این خصوص خواهم نوشت و سعی خواهم نمود یافته های بین المللی که ماحصل تجارب کشورهای مختلف است را بیان نمایم. در طی سالهای گذشته در خصوص مفاهیم بنیادین توسعه پایدار نوشتم و لی الان نظرم این است که ما به تجربیات عملی و فهم و درک همگانی از این مفهوم نیازمندیم. سطح آگاهی متخصصین و مردم و تصمیم سازان همزمان باید با هم افزایش یاید و گرنه بی حاصل خواهد بود. لطفا خواننده محترم چنانچه در این زمینه علاقمندید یا در حال مطالعه، اینجا پیغام بگذارید تا وبلاگ یا سایت یا حتی مقالات شما را در این وبلاگ معرفی نمایم.افزایش آگاهی همگانی نیازمند تلاش جمعی است.

سبک زندگی پایدار

با افزایش یافتن میزان تأثیر انسان بر محیط زیست، باید روش های سازگار با محیط زیست را بیش از پیش در زندگی روزانه بشری  گسترش دهیم.اکنون جامعه بشری نیازمند آن است تا به آن چه که در فعالیتهای روزمره زندگی خویش انجام مید هد، بیندیشد تا بتواند از سیاره ی زمین، پاسداری نماید. این پیام را باید از تک تک افراد جامعه آغاز شود و در شیوه ی تفکر و عمل آنها تاثیر مستقیم گذارد به همین دلیل است که آموزش در این راستا نقش مهمی را ایفا می کند.

یونسکو به عنوان سازمان مسئول " دهه آموزش برای توسعه ی پایدار" در سازمان ملل (از ۲۰۰۵ تا ۲۰۱۴) تلاش نموده است تا جوامع ؛ جوانان و دانش آموزان را با باورها و ارزش هایی آشنا کند تا بتوانند رفتار و شیوه ی زندگی شان را تغییر دهند. توسعه ی پایدار مسئولیتی است که همه ی ما در آن سهم داریم برنامه های محیط زیستی سازمان ملل و برنامه هایی مانند YouthXchange  که برای درک بهتر دانش آموزان و جوانان از سبک زندگی پایدار طراحی شده، نشان آشکاری از تعهد یونسکو نسبت به ترویج توسعه پایدار در بین جوانان است.

 تغییر سبک زندگی برای رسیدن به توسعه پایدار الزامی است ،روش های پایدار برای بهبود سبک زندگی می تواند از فعالیت هایی نظیر تحقق امنیت غذایی بسته به نوع زندگی و شرایط کشور با تغییر عادات غذایی، کنترل بحران آب  با تجدید نظر در شرایط استفاده از آب و جلوگیری از هدررفت آب ، صرفه جویی در مصرف کاغذ و انرژی برق،تیغیر عادات حمل و نقل نظیر  رفت و آمد روزانه با وسیله نقلیه عمومی و یا کاهش تولید زباله  وتقلیل ضایعات مواد غذایی را شامل شود.

 

 

سال نود و پنج هم از راه رسید...

سلام. سال نو مبارک. امیدوارم برای همه سال خوب و خوشی باشد. نزدیک به 8 سال از بازگشایی این وبلاگ در زمانی که تب وبلاگ نویسی همه گیر شده بود می گذرد. بلاکفا در کمال خونسردی و بیرحمی دو بار تمام آرشیوم را حذف نمود. نمی دانم چگونه از نو شروع کنم. اما شاید شاه کلید امسالم این باشد:

ﺗﻨﻬﺎ ﺭﺍﻩ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺩﺍﺩﻥ جهان ، ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺩﺍﺩﻥ ﺳﻄﺢ آگاهی ﺍﻧﺴﺎﻥ ﻫﺎ اﺳﺖ .ﺍﮔﺮ ﺳﻄﺢ آگاهی ﺧﻮﺩﺕ ﺭﺍ ﺗﻐﻴﻴﺮ بدهی ، ارتعاشی ﺍﻳﺠﺎﺩ خواهی ﻛﺮﺩ ﻛﻪ دیگران ﺭﺍ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺩﺍﺩ ، ﺑﺪﻭﻥ ﺍﻳﻨﻜﻪ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺑﺎﺧﺒﺮ ﺷﻮﻧﺪ.
ﺁﻧﺎﻥ ﺗﻐﻴﻴﺮ خواهند کرد . . . و
جهان زیباتر خواهد شد . . .

پس همه با هم به سوی تغییر سطج آگاهی و عمل برای داشتن دنیایی زیباتر....

بیشتر می خوانیم یا می نویسیم؟

من از جمله کسانی هستم که بیشتر می خوانم تا بنویسم. خودم نیز بر این ضعف واقفم. عمر انسان کوتاه است و شاید ما در جهانی به دنبال پایداری هستیم تا میراث نسلهای آینده را خدشه دار نسازیم که فی نفسه باید بدانیم خودمان ناپایداریم.اگرچه با نگاهی به تاریخچه خلقت ناپایداری عمر هر موجود ولی پایداری در سپردن آن به نسل بعدی، مسیری زیباو هدفمند را می بینیم.

امروز به این آیه برخوردم . برایم جالب بودو قابل توجه دوستانی که درونداد آنها از بروندادشان بیشتر است.

توسعه پايدار کوهستان

رامش خاصي در بلندي هاست

آسودگي فراواني براي قلب ها

به آنها مي نگريم و طبيعت ما از

حيات آنها سرشار مي گردد

قدم بر بلنداي آزاديشان مي گذاريم

تا ناهنجاري هاي زندگيمان را فراموش كنيم

ژنو فري وينتروپ

فصل 13 از دستور کار 21 داراي اين عنوان است: مديريت اکوسيستم هاي شکننده- توسعه پايدار کوهستان كه در اين بخش کوهستان به عنوان يک اکوسيستم حساس و آسيب پذير و در عين حال تاثيرگذار و ارزشمند مورد بررسي قرار گرفته است و بر ايجاد و تقويت دانش و آگاهي هاي اکولوژيکي و توسعه پايدار کوهستان تاکيد شده است. همچنين، مديريت تلفيقي آبخيزهاي کوهستاني و رفاه و معيشت جوامع کوه نشين مطرح شده است.

كوه منبع مهمي براي آب، نيرو و تنوع زيستي محسوب مي‌شود. به علاوه ، كوه منشا منابع كليدي چون كاني‌ها، محصولات جنگلي و زراعي و همچنين تفريحات است. كوهها به مثابه يكي از اكوسيستمهاي اساسي و شاهدي بر زيست شناسي پيچيده و مرتبط سياره ما براي بقاي اكوسيستم جهاني ضروري هستند. با اين حال، اكوسيستمهاي كوهستاني با سرعت در حال تغيير هستند. چنين گمان مي‌رود كه اين اكوسيستم ها در معرض فرسايش سريع خاك، لغزندگي زمين و نابودي سريع زيستگاهها و تنوع ژنتيكي قرار گرفته‌اند.

ازلحاظ انساني،فقر فزاينده‌اي دربين ساكنين كوهستان وافت شديدي دردانش بوميان مشاهده مي‌شود. درنتيجه، دراكثرمناطق كوهستاني جهان شاهدتخريب زيست محيطي هستيم. لذا، مديريت متناسب منابع كوهستان و توسعه اجتماعي ، اقتصادي مردم آن شايسته توجه و اقدام فوري است.

سال بين المللي کوه ها

از ابتداي سال 2000 بسياري از کشورهاي کوهستاني جهان نخستين اقدامات سال 2002 را با تشکيل کميته هايي در سطح ملي و تدوين اهداف و برنامه هاي آن آغاز نمودند. از جولاي همان سال (تير و مرداد 1379) وب سايت اختصاصي سال 2002 توسط فائو فعال گرديد که آخرين اخبار و اطلاعات را در اختيار علاقه مندان قرار مي دهد. بر طبق آخرين آمار در حدود 60 کشور جهان کميته ملي و 30 کشور ديگر، از جمله جمهوري اسلامي ايران، کميته هاي مشابهي به منظور پيشبرد اهداف سال بين المللي کوه ها تشکيل داده اند.

همزماني دو رويداد مهم جهاني يعني "سال بين المللي کوه ها" (IYM) و "اجلاس جهاني توسعه پايدار" (WSSD) در ژوهانسبورگ، ضمن فراهم آوردن فرصتي استثنايي، تعهدات بيشتري را پيش روي دست اندرکاران محيط هاي کوهستاني قرار داد. در سومين نشست مقدماتي اجلاس ژوهانسبورگ، که از 25 مارچ تا 5 آوريل 2002 درنيويورک تشگيل شد، طرح مقدماتي "مشارکت بين المللي براي توسعه پايدار کوهستان" که از طرف فائو، يونپ(UNEP)، کشورهاي گروه 2002 (اتريش، بوليوي، فرانسه، ايتاليا، قرقيزستان، نپال، پرو، سوئيس، اسلوني، لائوس، بوتان، آلمان و ...) تهيه شده بود ارائه شد. اين سند در چهارمين نشست مقدماتي در بالي اندونزي نهايي گرديد. در اين طرح پي گيري و اجراي بخش 13 دستور کار 21 با توجه به نقش گروه هاي ذيربط از جمله جوامع شهري، بخش خصوصي، سازمان هاي غير دولتي (NGOs)، دانشگاهيان و سازمان هاي تحقيقاتي پيش بيني شده است. در روزهاي پيش از اجلاس ژوهانسبورگ، پيش نويس "بخش کوهستان" به عنوان بخشي مستقل در سند نهايي اجلاس ژوهانسبورگ پيشنهاد گرديد. سند" مشارکت بين المللي براي توسعه پايدار کوهستان" در سپتامبر آن سال در اجلاس ژوهانسبورگ مورد تصويب قرار گرفت. از آخرين رويدادهاي مهم در سال بين المللي کوه ها "اجلاس جهاني کوهستان" مي باشد که با حضور 600 نماينده از کشورهاي مختلف جهان در بيشکک قرقيزستان برگزار گرديد. در اين اجلاس سياست ها و استراتژي جهاني به منظور ريشه کني فقر و گرسنگي در کوهستان، کشاورزي، مديريت پايدار منابع و نيز گسترش صلح در نواحي کوهستاني تدوين گرديد.

روند رو به رشد توجه به محيط هاي کوهستاني که از سال 1992 آغاز شد، در سال بين المللي کوه ها به اوج خود رسيد که از اين رهگذر چشم انداز روشن و اميد بخشي براي حفظ و حمايت از اين اکوسيستم هاي ارزشمند ترسيم گرديده است. 

دستیابی به توسعه پايدار نه فقط برای کودکان بلکه همراه با کودکان

برای کودکانمان میراث گرانبها و مسئولیتی دشوار برجای خواهیم گذاشت.آیا آنها را برای حفظ و پاسداشت این میراث عظیم یعنی حفظ کره زمین آماده می کنیم؟

30درصد جمعیت کل جهان و 50 درصد جمعیت کشورهای در حال توسعه را کودکان تشکیل می دهند.کودکان امروز مدیران متخصصان کارگران زنان خانه دار و .... فردای ما هستند.هر آنچه انسان در کودکی می آموزد بطور عمیقی در لوح وجود وی نقش می بندد و آنچه امروز می توانیم به کودکانمان بیاموزیم و آن را در نهاد پاک و لطیفشان تبدیل به یک باور عمیق و جدی کنیم هرگز و هرگز فردا برایمان میسر نخواهد بود.

توسعه پایدار ما را مجبور می کنید تا  کره زمین را برای کودکانمان حفاظت کنیم در حالیکه از منایع آن را بطور کنترل شده استفاده میکنیم ولی ما در مسیر مقابلمان با فقر مالی سلامت و آموزش و منابع طبیعی مواجهیم . در مفهوم توسعه پایدار ریشه کنی فقربه عنوان  دشمن قدرتمند  رفاه کودکان و سلامت کره زمین باید بسیار مورد توجه قرار گیرد.کودکان خود آینده هستند.فعالیتهای امروز ما دنیای فردا کودکان را رقم می زند.

ما باید بر بحرانهای توسعه پایدار نه تنها برای کودکانمان بلکه با کودکانمان غلیه کنیم.

کودکان از گروههای آسیب پذبر در جامعه انسانی هستند.فصل 25 دستور کار 21 دارای  عنوان "کودکان و جوانان در توسعه پایدار" می باشد.آموزش مفهوم توسعه پایدار به زبان ساده برای کودکان و فراهم آوردن امکان شنیدن صدای کودکان و ایجاد ارتباط دو جانبه با آنها در این خصوص از برنامه های کشورهای فعال در زمینه توسعه پایدار است.کشورهای مختلف جهان از توسعه یافته و نیافته توچه ویژه ای یه این موضوع می نمایند.

ما در این میان چه کرده ایم و چه می کنیم؟ چه وقت زنگ های خطر برای ما به صدا درخواهند آمد راستی چه وقت؟؟

این هم چند آدرس برای دیدن فاصله ها !!!!!!!!

http://www.un.org/esa/sustdev/documents/agenda21/english/agenda21chapter25.htm

http://www.unicef.org/events/wssd/

http://www.jsdnp.org.jm/kidsnet2.htm

http://www.english-nature.org.uk/science/nature_for_schools/primary_3.asp

http://www.defra.gov.uk/schools/susdev.htm

  

و داستان همچنان ادامه دارد....

تقویت نقش گروه های مهم در توسعه پایدار

فصل سوم از دستور کار 21 دارای این عنوان است:"تقویت تقش گروههای مهم". که در این مبحث چنین می گوید:یکی از پیش نیازهای زیر بنایی برای دستیابی به توسعه پایدار مشارکت گسترده مردم در تصمیم گیری هاست.

در متن دستور کار 21  نه گروه اصلی به غیر از دولت به عنوان ذینفعان شناخته شده اند: کودکان و نوجوانان ,زنان ,سازمانهای غیر دولتی, مسئولین محلی, کارگران و اتحادیه های اصناف, تجارت و صنعت, علم و تکنولوژی و کشاورزان.

دستور کار 21 تصریح می نماید که برای ایجاد نوع جدید مشارکت در همه سطوح, بایستی زمینه درگیر شدن گسترده همه بخشهای اجتماعی و اقتصادی را در دستیابی به توسعه پایدار مهیا نمود که شامل مشارکت در شناخت مشکلات, طراحی و بکارگیری راه حل ها و پایش نتایج و دسترسی همگانی به اطلاعات در خصوص تمامی موضوعات و فعالیتهای مرتبط با توسعه پایدار می باشد.

برقراری ارتباط موثر بین شبکه های ارتباطی گروههای اصلی از اهمیت زیادی برخوردار است  ضمن اینکه تدارک  آموزشهای لازم برای تمامی  گروه  ها و از حذف موانع در راه دستیابی به توسعه پایدار نیز حیاتی است.

بهر حال گام اولیه برای حرکت به سوی تصمیم گیریهای مبتنی بر پایداری به رسمیت شناختن این گروههای اجتماعی و ایجاد سازوکارهایی درجهت مشارکت آنان در تصمیم سازی هاست.آنچه که هنوز حتی ردپایی از آن در کشور ما به چشم نمی خورد........ Normal 0 false false false EN-US X-NONE AR-SA /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Table Normal"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0mm 5.4pt 0mm 5.4pt; mso-para-margin-top:0mm; mso-para-margin-right:0mm; mso-para-margin-bottom:10.0pt; mso-para-margin-left:0mm; line-height:115%; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-ansi-language:EN-US; mso-fareast-language:EN-US;}

شاخصهای توسعه پایدار

فصل 40 از دستور کار 21 , کشورهای جهان و جوامع بین المللی را دعوت به ایجاد مجموعه شاخصهای توسعه پایدار می نماید. چنین شاخصهایی منجر به افزایش تمرکز بر روی موضوعتوسعه پایدار و کمک به تصمیم گیرندگان در تمامی سطوح در زمینه بکارگیری راهبردهای ملی مبتنی بر پایداری می نماید.

استفاده از شاخصهای مناسب , منجر به تصمیم سازی بهتر و اقدامات موثرتر از طریق ساده سازی,شفاف سازی و تبدیل انبوهی از اطلاعات به اطلاعات قابل استفاده جهت تصمیم گیرندگان می گردد.

بخش توسعه پایدار ملل متحد , تاکنون اقدام به انتشار سه  مجموعه برای شاخصهای توسعهپایدار نموده است که به ترتیب در سالهای 1996 و 2000 و آخرین نسخه که در حال حاضر مورد استفاده است , در سال 2006 بر اساس بازنگری نسخه قبلی توسط کار گروهی متشکل از متخصصان کشورهای درحال توسعه و توسعه یافته ,نموده است.

این مجموعه شامل 96 شاخص است که زیرمجموعه ای آن با 50 شاخص اصلی برای استفاده عموم کشورها دارای اهمیت است.این مجموعه به عنوان راهنما همراه با اسناد مرتبط جهت استفاده توسط کشورهای مختلف تهیه شده و به گونه ای است که قابلیت استفاده توسط کشورهای مختلف را داراست.

این مجموعه شامل 14 محور  شامل:فقر,حکومت داری (Governance) , سلامت ,آموزش , جمعیت شناسی , بلایای طبیعی,اتمسفر, سرزمین (land ), اقیانوسها , دریاها و مناطق ساحلی, آب شیرین , تنوع زیستی , توسعه اقتصادی ,مشارکت در اقتصاد جهانی والگوی تولید و مصرف می باشد.که هر محور به ترتیب دارای شاخص و زیر شاخصهای مربوطه می باشد.

لازم به ذکر است  راهبردهای ملی برای توسعه پایدار  در هر کشور همراه با  مجموعه مکمل آن یعنی شاخصها  قابلیت لازم را جهت پایش روند توسعه امکانپذیر خواهد نمود ضمن اینکه نباید فراموش نمود که موضوع توسعه پایدار به همه آحاد یک جامعه تعلق دارد لذا این حق همگان است که به وضوح از وضعیت مطلع بوده تا بتوانند بطور فعالانه در پیشبرد اهداف ملی مشارکت نمایند.

کشور ما همچون سایر موضوعات مربوط به توسعه پایدار فاقد چنین مجموعه ای در سطح ملی می باشد. هر چند سازمانها و وزارتخانه هایی که مشغول جمع آوری اطلاعات در حوزه فعالیت خویش هستند می توانند با الگوگیری از چنین مجموعه هایی  فرآیند دستیابی به چنین مجموعه ای در سطح ملی در آینده را تسریع نمایند.

من امیدوارم  مسئولان و متخصصان دستگاههای مختلف به این بخش توجه لازم و کافی بنمایند.

 

در ذیل نمونه هایی از شاخصهای ملی توسعه پایدار سازمانهای بین المللی و چند کشور جهت مطالعه بیشتر قرار داده شده است .

بخش توسعه پایدار ملل متحد

http://www.un.org/esa/sustdev/natlinfo/indicators/isd.htm

شاخصهای توسعه پایدار اتحادیه اروپا

http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page?_pageid=1998,39223599,1998_40033555&_dad=portal&_schema=PORTAL

کشورکانادا

http://www.nrtee-trnee.ca/eng/publications/sustainable-development-indicators/index-sustainable-development-indicators-eng.htm

کشور فنلاند

http://www.ymparisto.fi/default.asp?node=12282&lan=en

کشوراسکاتلند

http://www.scotland.gov.uk/Publications/2003/02/16430/18411

کشور تایوان

http://theme.cepd.gov.tw/sustainable-development/eng/main.htm

کشور لیتوانی

http://www.lva.gov.lv/produkti/sdil2003/

Normal 0 false false false EN-US X-NONE AR-SA /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Table Normal"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0mm 5.4pt 0mm 5.4pt; mso-para-margin-top:0mm; mso-para-margin-right:0mm; mso-para-margin-bottom:10.0pt; mso-para-margin-left:0mm; line-height:115%; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-ansi-language:EN-US; mso-fareast-language:EN-US;}

تولید و مصرف پایدار

فصل 4 دستور كار 21 داراي اين عنوان است:تغيير الگوهاي مصرف ،كه دو برنامه اصلي را مطرح مي كند:

) تمركز بر الگوهاي ناپايدار توليد و مصرف

۲) توسعه سياستها و استراتژيهاي ملي براي تشويق در جهت تغيير الگوهاي مصرف ناپايدار

 در اين مبحث به ذكر اين مسئله مي پردازد كه دليل اصلي زوال پذيري مداوم محيط زيست ،وجود الگوهاي ناپايدار توليد و مصرف است و در ادامه به تشويق بكارگيري سياستهايي نظير بازيافت ،دريافت ماليات و

...اشاره دارد

در فاصله بين سالهاي 1992 تا 2002 (اجلاس ريو تا ژوهانسبورگ) فعاليتهاي بسياري در سطح ملي  و بين المللي در زمينه توليد و مصرف پايدار انجام شد.

در بيانيه ژوهانسبورگ بطور ويژه به اهميت تغيير الگوها بعنوان يكي از اركان ضروري توسعه پايدار توجه شد.و يكسري فعاليتها و اقدامات در همه سطوح توصيه شد .يكي از اين اقدامات، فراخوان توسعه يك برنامه 10 ساله براي حمايت از اقدامات ملي و منطقه اي براي تسريع حركت به سوي توليد و مصرف پايدار است.

Normal 0 false false false EN-US X-NONE AR-SA /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Table Normal"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0mm 5.4pt 0mm 5.4pt; mso-para-margin-top:0mm; mso-para-margin-right:0mm; mso-para-margin-bottom:10.0pt; mso-para-margin-left:0mm; line-height:115%; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-ansi-language:EN-US; mso-fareast-language:EN-US;}

زنان و توسعه پایدار

 فصل 24 از دستور كار 21 اين چنين است: " اقدام جهانى براي زنان در راستاى توسعه  پايدار و عدالت" كه به بيان يك سلسله فعاليت‏ها و تدوين برنامه هايى را براى اجراى دستور كار توسط دولت‏ها مى‏گذارد.

زن در سنت نمادين بسياري از تمدن ها نه تنها زميني است که به گياهان و موجودات زنده هستي مي بخشد، بلکه آب نيز هست که رشد همه چيز بدان وابسته است. اگر در راستاي توسعه پايدار از توانايي نيمي از بشريت استفاده نشود، چگونه مي تواند توسعه پايدار واقعي به وجود آيد. مشارکت فعال زنان در جهت نهادينه کردن فرهنگ و ضرورت ايجاد بسترهاي لازم جهت نيل به توسعه پايدار امري است که جهانيان آن را پذيرفته و بر آن تأکيد دارند. در واقع مي توان از زنان به عنوان فرهنگ سازان توسعه پايدار نام برد. در اصل بيستم بيانه ريو آمده است: "بانوان سهمي حياتي در نحوه بهره برداري و توسعه زيست محيطي دارند، لذا مشارکت همه جانبه آنها براي دستيابي به توسعه پايدار ضروري است." مشارکت فعال زنان در جهت نهادينه کردن فرهنگ ضرورت ايجاد بسترهاي لازم جهت نيل به توسعه پايدار امري است پذيرفته شده از طرف جهانيان و در کشورهايي که اين اصل به اجرا در آمده است، با سرعت قابل توجهي به سوي توسعه پايدار در حرکت هستند. ما اعتقاد داريم که زنان محور توسعه پايدار هستند چرا که هر گاه آلودگي و عدم توسعه يافتگي به وجود آيد آسيب پذيرترين اقشار زنان و کودکان هستند. د. 
هنگامي که به زنان به عنوان مادر توجه مي شود معناي نقش آن ها در توسعه پايدار را مي توان پررنگ تر احساس کرد. از آنجا كه زنان از آسيب پذيرترين گروه‏هاى اجتماعى مى‏باشند ، بدين لحاظ ضرورت دارد نقش مشاركتى آنان در سطوح مختلف تصميم سازى، تصميم‏گيرى و اجرا و پايش و ارزيابى به رسميت شناخته شود. اين مهم مقدور نيست مگر آن كه در ساختارهاى اجتماعى، اقتصادى و فرهنگى حداقل در منطقه‏اى كه در آن زندگى مى‏كنيم به وجود آيد و به ويژه در زمينه حفاظت از محيط زيست، حضور زنان در عرصه تصميم سازى، تصميم‏گيرى، برنامه ريزى و نظارت و ارزيابى گسترده گردد. علاوه بر اين زنان مى‏توانند بزرگترين آموزشگران محيط زيست در جوامع و نيز به عنوان آموزشگران نسل‏هاى بعد باشند در اين آموزش‏ها، بايد به اين امر توجه شود كه زمين از آن همه است و تنها يك زمين داريم. فهرستى از اين اقدامات ضرورى در فصل 24 دستور كار 21 آمده است. موضوع بهبود وضعيت زنان، توانمند سازى زنان، دسترسى به فرصتهاى برابر و برخوردارى از تساوى جنسيتى موضوعى است كه در اسناد اجلاسهاى بين المللى ديگر نظير سند كارپايه كنفرانس جمعيت و توسعه ملل متحد و نيز اهداف توسعه هزاره مطرح شده است.

تاریخچه توسعه پایدار

در سال ۱۹۹۲ ميلادي ،بيش از نفر از سران كشورهاي مختلف در كشوربرزيل و در شهر ريودوژانيرو  طي اولين اجلاس بين المللي زمين گرد هم آمدند تا به بررسي مشكلات مربوط به حفاظت از محيط زيست وتوسعه اقتصادي و اجتماعي در جهان بپردازند.

در اين نشست كنوانسيون تغيير اقليم ،كنوانسيون تنوع بيولوژيكي ،بيانيه ريو و دستور كار ۲۱ به تصويب رسانيده شد.دستور كار ۲۱ يك برنامه ۳۰۰ صفحه اي براي دستيابي به توسعه پايدار در قرن بيست و يكم مي باشد.

متعاقب اين قضيه كميسيون توسعه پايدار با هدف پايش و گزارش دهي بكارگيري توافق نامه هاي اجلاس زمين تشكيل شد.و در خصوص بازنگري اجراي پيشرفت اين برنامه در سال ۱۹۹۷ يعني ۵ سال بعد توافق حاصل گرديد.بعدها اين جلسه ويژه به بررسي اينكه تا چه ميزان كشورهاي مختلف ،سازمانهاي بين المللي و مردم نسبت به چالشهاي عنوان شده در اجلاس زمين توجه نموده اند تشكيل گرديد.

بهر حال پس از آن و تاكنون اين قضيه همچنان مركز توجه ذينفعان مختلف از سازمانهاي بين الملي گرفته تا دولتها و سازمانهاي غير دولتي و ... بوده است.عليرغم گذشت ۱۵ سال از برگزاري اجلاس زمين و صدور دستور كار ۲۱ هنوز ردپايي قابل توجه از اين برنامه جهاني در تصميم سازيهاي كلان و خرد به چشم نمي  خورد.

Normal 0 false false false EN-US X-NONE AR-SA /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Table Normal"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0mm 5.4pt 0mm 5.4pt; mso-para-margin-top:0mm; mso-para-margin-right:0mm; mso-para-margin-bottom:10.0pt; mso-para-margin-left:0mm; line-height:115%; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-ansi-language:EN-US; mso-fareast-language:EN-US;}

اصول كلي دستور کار 21

اصول كلي دستور كار 21 جهت دستيابي به توسعه پايدار در تمامي ابعاد مي باشد و راه حل ها و طرز تفكرهاي پايدار كه دردراز مدت قابل اجرا هستند را توصيه مي نمايد .

همچنين  بر اين موضوع تكيه دارد كه كليه آحاد مردم در تمامي جوامع و كشورهاي سراسر كره خاكي بايستي تغييرات لازم را همزمان انجام دهند تمام كارهايي كه بايد صورت پذيرد احتياج به زمان دارد و همه بايد در جهت سازماندهي به اين مسئله جهاني اقدام لازم را به عمل آورند و از همين امروز آغاز كنند . در اجراي دستور كار 21 با توجه به تاكيد بر نيروهاي مردمي تحت پوشش تشكلهاي غير دولتي NGOs نقش ويژه اي به شهرداريها به عنوان مقامات محلي تفويض شده است كه در راستاي اهداف توسعه پايدار حمايتهاي لازم را انجام دهند . جهت اطلاع بيشتر به آدرس سامانه مربوطه مراجعه شود :

www.agenda21forum.org

نمونه اجرا شده دستور كار 21 :

همزمان با اجلاس جهاني ريودوژانيرو گروهي از كشورها اقدام به اجرائي نمودن دستور فوق نمودن  و در عمل دولتها با همكاري NGO ها نسبت به رفع معضلات محلي در محورهاي دستور كار 21 اقدامات مختلفي به عمل آوردند كه از جمله آنها مي توان به تجربه كشور سوئد اشاره نمود . كه با برپائي يك نمايشگاه ساده از كالاها توليدات . خدمات و كليه جزئياتي كه گوياي همه جانبه agenda21 باشد اقدام به ايجاد ويترين زيست محيطي سوئد تحت عنوان EKocentrum نموده اند با توجه به قرار گرفتن اين اقدام اجرائي در چهارچوب كامل دستور كار 21 مقامات سوئد اين مركز اكولوژيكي را دائمي اعلام نمودن و در كليه جهات مصوب اجلاس ريو آن را گسترش داده اند . امروزه مركز اكولوژيكي سوئد آئينه شفاف از توصيه هاي آن اجلاس هست كه مي تواند الگوي براي كليه كشورهاي علاقمند باشد . 

Normal 0 false false false EN-US X-NONE AR-SA /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Table Normal"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0mm 5.4pt 0mm 5.4pt; mso-para-margin-top:0mm; mso-para-margin-right:0mm; mso-para-margin-bottom:10.0pt; mso-para-margin-left:0mm; line-height:115%; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-ansi-language:EN-US; mso-fareast-language:EN-US;}

مؤلفه‌هاى توسعه پايدار

از اجلاس ريو به بعد، به‌ويژه بر توسعه پايدار به‌عنوان اساسى‌ترين، حياتى‌ترين و محورى‌ترين مناظره در قرن بيست و يکم تأکيد بسيار مى‌شود. در مسير تبيين اين موضوع برخى از مؤلفه‌هاى توسعه پايدار عبارت است از:

- انسان 
- کودکان و نوجوانان 
- زنان 
- محيط‌زيست 
- فرهنگ 
- آموزش 
- امنيت 
- مشارکت 
عاملان توسعه پايدار 
عاملان توسعه پايدار عبارت است از: 
- دولت‌ها 
- سازمان‌هاى بين‌المللى 
- سازمان‌هاى غيردولتى (NGO(Non Governmental Organization

Normal 0 false false false EN-US X-NONE AR-SA /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Table Normal"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0mm 5.4pt 0mm 5.4pt; mso-para-margin-top:0mm; mso-para-margin-right:0mm; mso-para-margin-bottom:10.0pt; mso-para-margin-left:0mm; line-height:115%; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-ansi-language:EN-US; mso-fareast-language:EN-US;}

تعریفی دیگر از توسعه پایدار

از توسعه پايدار تعاريف و توصيف‌هاى گوناگونى صورت گرفته است. بنابراين توسعه پايدار مفهومى شکل يافته نيست، بلکه بيشتر، فرآيند دگرگونى رابطه‌ سيستم‌هاى اجتماعى، اقتصادى و فرهنگى را بيان مى‌کند.

پايدارى در عمل معادله‌اى است بين ضرورت‌هاى زيست‌محيطى و نيازهاى توسعه. مفهوم جديد توسعهپايدار کلى‌نگر است و همه ابعاد اجتماعى، اقتصادى و فرهنگى و ديگر نيازهاى بشرى را در برمى‌گيرد. به اعتبارى مهم‌ترين جاذبه توسعه پايدار در جامع‌نگرى آن است. توسعه پايدار برآوردنده نيازها و آرمان‌هاى انسان، نه فقط در کشور و يک منطقه، بلکه تمامى مردم را در سراسر جهان در حال و آينده در برمى‌گيرد. 

در اين مفهوم، انسان در مرکز توجه قرار گرفته است و همه پديده‌هاى جهانى در چارچوب قوام و دوام حيات شر، در حال و آينده به همراهى و هماهنگى دعوت مى‌شوند. بر اين مبنا، توسعه پايدار مفهوم گسترده‌اى مى‌يابد که همه جوانب زندگى انسان‌ها را در برمى‌گيرد و در فرآيند آن سياست‌ها در زمينه اقتصاد، بازرگانى، تکنولوژى، منابع طبيعى، آموزش، بهداشت، صنعت، سياست، امنيت، فرهنگ، اخلاق و نظاير آنها به گونه‌اى طراحى مى‌شوند که توسعه اقتصادى، اجتماعى، زيست‌محيطى را تداوم بخشد. 

ولفگانگ زاکس گفته است از اين پس ”توسعه بدون پايدارى و پايدارى بدون توسعه مفهومى نخواهد داشت“. 

- براساس اعلاميه ريو (Rio): 

۱. در توسعه پايدار، انسان مرکز توجه است و انسان‌ها، هماهنگ با طبيعت، سزاوار حياتى توأم با سلامت و سازندگى هستند. 
۲. توسعه حقى است که بايد به‌صورت مساوى، نسل‌هاى کنونى و آينده را زير پوشش قرار دهد. 
۳. حفاظت از محيط‌زيست بخشى جدا نشدنى از توسعه است و نمى‌تواند به‌صورت جداگانه مورد بررسى قرار گيرد. 
۴. کشورها در يک حرکت جمعى، بايد از سلامت و يکپارچگى نظام طبيعى کره زمين حراست کنند. 
۵. با توجه به سهم متفاوت کشورها در آلودگى محيط‌زيست، آنها مسئوليت مشترک ولى متفاوتى در اين زمينه دارند. 

توسعه پايدار و اجلاس ريودوژانيرو

agenda به معني دستور كار و 21 به منزله ورود به قرن 21 يا سال 2000 ميلادي مي باشد . اجلاس زمين در تابستان 1992 (1371خورشيدي) در شهر ريودوژانيرو برگزار شد شركت كنندگان در اجلاس ريودوژانيرو در مورد چندين موضوع كاملا به توافق رسيدن كه يكي از آنها Agenda 21 بود كه خود در چهل فصل تدوين گرديده است و هدف اصلي آن رسيدن به توسعه پايدار مي باشد . سرفصلهاي دستور كار 21 عبارتنداز : مقدمه . همكاريهاي بين المللي . مبارزه با فقر . تغيير الگوي مصرف . جمعيت و پايداري . حفظ و توسعه بهداشت انسان . اسكان پايدار بشر . تصميم گيري در زمينه توسعه پايدار . حفاظت از جو (اتمسفر) . مديريت پايدار منابع زميني . مبارزه با جنگل زدائي . مبارزه با بيابان زيستي . مديريت صحيح  فن آوري زيستي . حفاظت و مديريت اقيانوس ها . حمايت و مديريت منابع آب فاضلابها . مديريت پسماندهاي راديواكتيو . تقويت نقش گروههاي عمده . زنان و توسعه پايدار . كودكان و نوجوانان در توسعه پايدار . تقويت نقش مردم بومي . تقويت نقش سازمانهاي غير دولتي . مقامهاي محلي (شهرداريها) . تقويت نقش كارگران و اتحاديه هاي كارگري . تقويت نقش تجارت و صنعت . جامعه علمي علم در خدمت توسعه پايدار . آگاهي عمومي و آموزشهاي حرفه اي . توانمند سازي براي توسعه پايدار . سازماندهي براي توسعه پايدار . اسناد حقوقي بين المللي . اطلاعات براي تصميم گيري . عناوين فوق الذكر از كتابچه " دستور كار 21 به زبان ساده" كه توسط برنامه عمران سازمان ملل متحد UNDP در بهار 1381 انتشار يافته و به فارسي نيز ترجمه گرديده ارائه شده است .

 

مدیریت پسماند گرایش جدید این وبلاگ

وبلاگ توسعه پایدار به لطف مدیران بلاگفا با 6 سال سابقه و بیش از 50000 بازدید دچار حذف نوشته ها شد.من بخشی از آرشیو را که توانسته ام پیدا کنم مجددا در وبلاگ میگذارم و به امید خدا تلاش می کنم مجددا آن را احیا نمایم.

منتظر حضورتان هستم

دسترسی به مطالب قبلی

متاسفانه دیگر به بیشتر مطالب آرشیو دسترسی ندارم.آیا راه حلی وجود دارد؟